II SA/Rz 953/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2018 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku W. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków - postanawia - I. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych każdorazowo ponad kwotę 50 zł, II. odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie pozostałych kosztów sądowych oraz w zakresie ustanowienia adwokata. W. D., w skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, wniosła o przyznanie prawa pomocy. Na urzędowym formularzu wniosku zaznaczyła, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podniosła, że nie ma możliwości finansowych by pokryć związany z tym wydatek. Podkreśliła, że utrzymują się z mężem jedynie ze świadczeń rentowo-emerytalnych w kwotach miesięcznie: skarżąca – 407,54 zł, mąż skarżącej – 1637,27 zł. Strona podniosła, że jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednak musi się opiekować mężem, który jest bardzo chory i nie może samodzielnie funkcjonować, a nie stać ich na wynajęcie stosownej pomocy. Wymienieni mieszkają w domu, oprócz którego nie posiadają żadnego majątku nieruchomego. Ponadto dysponują samochodem, z 1990r., którym męża "wożą do lekarza". Jako stałe wydatki wnioskodawczyni podała: media – 200 zł, dojazdy do przychodni i szpitala – 200 zł, opał – 4000 zł rocznie, żywność – 600 zł, środki czystości – ponad 100 zł. Ponadto, konieczny jest jeszcze zakup ubrań, butów, pościeli, jak też wydatek na koszenie trawy, mycie okien i inne. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Strona postępowania sądowego obowiązana jest do pokrycia związanych z nim kosztów, co wynika z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej "P.p.s.a.". Dlatego też inicjując określone postępowanie winna zgromadzić środki, które umożliwią jej udział w nim. Wskazane koszty winny więc być ujmowane jako inne bieżące wydatki, które są konieczne do poniesienia. Ustawodawca przewidział wyjątek od powyższego i dał stronie możliwość złożenia wniosku o prawo pomocy, której przesłanki przyznania mają ekonomiczny charakter. Dla uczynienia takiego odstępstwa od wymienionej w art. 199 P.p.s.a. zasady nie wystarczy jednakże samo stwierdzenie strony, iż znajduje się ona w trudnej sytuacji materialnej. Potrzeba jeszcze, by strona udowodniła powyższe. Stanowi o tym wprost art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., które to przepisy nakazują wnioskodawcy wykazanie ujętych w nich przesłanek prawa pomocy. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. strona winna mianowicie wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza danych wniosku W. D. wskazuje, że nie można jej uznać za osobę ubogą, do której skierowane jest pełne wsparcie w ramach instytucji prawa pomocy. Wymieniona uzyskuje wprawdzie sama niewielki dochód (ok. 400 zł), jednak pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowy z mężem, którego świadczenie emerytalne w wysokości 1637,27 zł także jest wykorzystywane na zaspokojenie potrzeb rodziny. Strona i jej maż posiadają dom i są w stanie za otrzymywane środki utrzymać siebie. Przedstawione przez skarżącą stałe wydatki wynoszą ok. 1450 zł miesięcznie, a dochód ok. 2040 zł, co oznacza możliwość czynienia przez wymienioną określonych oszczędności np. na poczet kosztów niniejszego postępowania. Jest tak nawet wówczas, gdy do wydatków tych doliczy się jeszcze kwotę ok. 400 zł, która nie wynika wprawdzie z wniosku w sprawie niniejszej, lecz podano ją we wnioskach złożonych w sprawach oznaczonych sygnaturami: II SA/Rz 141/18, II SA/Rz 142/18 oraz II SA/Rz 143/18. Wnioskodawczyni powołuje się jeszcze na konieczność opłacania takich czynności jak np. koszenie trawy czy mycie okien, jednakże należy zauważyć, że nie są one z pewnością związane z zaspokojeniem niezbędnych potrzeb. Tylko zaś, gdyby przesądzały o podstawowym utrzymaniu mogłyby wyprzedzać obowiązek zapłaty należności w postaci kosztów postępowania sądowego. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, iż z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd z urzędu uwzględnia naruszenia prawa, jeśli dopuściły się ich organy administracji, które rozpoznały sprawę i wyciąga z nich konsekwencje przewidziane w stosownych regulacjach P.p.s.a. Strona nie ma zaś na etapie wnoszenia skargi obowiązku działania przez zawodowego pełnomocnika. Tego rodzaju przymus istnieje natomiast dopiero w razie konieczności sporządzenia niektórych tylko środków zaskarżenia. Mając to wszystko na uwadze uznano, że adekwatnym do stwierdzonej na podstawie wniosku strony jej sytuacji jest częściowe zwolnienie jej od kosztów sądowych tzn. każdorazowo ponad kwotę 50 zł oraz odmowa zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych, jak też odmowa ustanowienia pełnomocnika. Uwzględniono przy tym także to, że przed tut. Sądem zakończyły się wyrokiem trzy sprawy ze skargi wymienionej, w których W. D. obciążają również częściowe koszty sądowe. Podstawę niniejszego orzeczenia stanowią art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.