II SA/Rz 953/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ AWSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A S.A. z siedzibą w K. na zarządzenie pokontrolne Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie z dnia 11 kwietnia 2023 r. nr DJWI.7023.52.2023.WS w przedmiocie uregulowania stanu formalno-prawnego w zakresie wprowadzania zanieczyszczeń do powietrza - skargę oddala - II SA/Rz 953/23 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi A S.A. z/s w K. jest zarządzenie pokontrolne Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie (dalej: PWIOŚ) z 11 kwietnia 2023 r. nr DJWI.7023.52.2023.WS dotyczące uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie wprowadzania zanieczyszczeń do powietrza. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej przez inspektora Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Rzeszowie - Delegatura w [...] w dniach 22 - 29 marca 2023 r. w A S.A. z/s w K. (udokumentowanych protokołem kontroli Nr [....] 54/2023), stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. 1) Ustalenia kontroli wykazały, że kontrolowana Spółka nie posiada uregulowanego stanu formalnoprawnego w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza z instalacji magazynowania mieszanek wraz z instalacją pneumotransportu. W skład instalacji do magazynowania mieszanek (granulatu) wchodzi 12 szt. zbiorników o pojemności 334 m³ każdy. Przesył granulatu do zbiorników magazynowych realizowany jest za pomocą układu pneumotransportu. Zanieczyszczenia z procesu przesyłu granulatu do zbiorników magazynowych wprowadzane są do powietrza poprzez emitory stalowe, indywidualne dla każdego ze zbiorników. Zbiorniki materiałów sypkich o pojemności do 50 m³ zostały wymienione w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz.U. z 2010 r., Nr 130, poz. 881). Eksploatowane przez Spółkę A zbiorniki granulatu posiadają pojemność 334 m³ każdy i przekraczają dopuszczalną pojemność zbiorników materiałów sypkich określoną w wyżej wymienionym rozporządzeniu Ministra Środowiska. Tym samym zgodnie z art. 180 ust. 1 oraz art. 220 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2022, poz. 2556 ze zm., dalej: u.P.o.ś.), eksploatacja tej instalacji wymaga uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. 2) Analiza danych zawartych w informacji o zakresie korzystania ze środowiska za 2022 r. przekazanej Marszałkowi Województwa Podkarpackiego wykazała, że Spółka wyliczając opłaty za korzystanie ze środowiska nie objęła wszystkich źródeł emisji z eksploatowanych instalacji na terenie Zakładu. Spółka do dnia zakończenia kontroli nie dokonała korekty w zakresie ustalenia rzeczywistej, rocznej wielkości emisji pochodzącej z instalacji magazynowania mieszanek wraz z instalacją pneumotransportu. Stanowi to naruszenie art. 284 ust. 1 i art. 285 ust. 3, zgodnie z którymi opłatę za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza ustala się na podstawie wielkości rocznej rzeczywistej emisji określonej w raporcie o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji, a podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego. 3) Na podstawie analizy informacji zawartych w Raporcie rocznym za 2022 rok złożonym do Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji ustalono, że w Raporcie nie ujęto informacji w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza z instalacji magazynowania mieszanek (granulatów) wraz z instalacją pneumotransportu. Powyższe stanowi naruszenie art. 7 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1-10 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz.U. z 2022r., poz. 673). W związku z dokonanymi ustaleniami zaskarżonym zarządzeniem pokontrolnym - działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2021 r., poz. 1070 ze zm.) - PWIOŚ zarządził: 1. Podjąć działania w celu uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie wprowadzania zanieczyszczeń do powietrza z instalacji magazynowania mieszanek (12 szt. zbiorników magazynowych granulatów) wraz z instalacją pneumotransportu. Termin realizacji: niezwłocznie po otrzymaniu zarządzenia pokontrolnego; 2. Przedkładać Marszałkowi Województwa Podkarpackiego wykazy zawierające zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat zgodnie ze stanem rzeczywistym. Termin realizacji: niezwłocznie po otrzymaniu zarządzenia pokontrolnego z poleceniem ciągłego przestrzegania; 3. Dokonać korekty Raportu za 2022 rok złożonego do Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza z instalacji magazynowania mieszanek (granulatów) wraz z instalacją pneumotransportu. Termin realizacji: niezwłocznie po otrzymaniu zarządzenia pokontrolnego. PWIOŚ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 10 maj 2023 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Spółka reprezentowana przez radcę prawnego zaskarżyła w całości zarządzenie pokontrolne PWIOŚ z 11 kwietnia 2023 r. oraz pkt 2 i pkt 3 zarządzenia pokontrolnego. Wskazanemu zarządzeniu pokontrolnemu zarzuciła: I. Naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy: 1) art. 180 ust. 1 oraz art. 220 uPoś przez błędne uznanie, że eksploatacja posiadanej przez skarżącego instalacji magazynowania mieszanek i pneumotransportu wymaga uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza zgodnie z art. 180 ust. 1 oraz art. 220 uPoś w sytuacji, gdy w świetle przepisów art. 180 ust. l oraz art. 220 uPoś wydanego na podstawie art. 220 uPoś Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia, eksploatacja posiadanej przez Skarżącego instalacji nie wymaga uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, 2) art. 284 ust. 1 oraz art. 285 ust. 3 uPoś poprzez błędne uznanie, że skarżący zobowiązany był ustalić we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i zobowiązany był wnieść ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego, w przypadku, gdy Skarżącego wskazany obowiązek nie dotyczy. II. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 7, art. 77, art. 80 kpa i art. 7a kpa - poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej przejawiającej się w tym, iż organ administracji nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, oraz poprzez dokonanie analizy treści Zgłoszenia Eksploatacji Instalacji w trybie art. 152 uPoś w sposób dowolny, wybiórczy i sprzeczny z przepisami UPoś, a także w sposób sprzeczny z faktycznym celem i sposobem użytkowania instalacji na terenie zakładu skarżącego, co skutkowało nakazaniem skarżącemu podjęcie działań celem uregulowania stanu formalno-prawnego w zakresie wprowadzania zanieczyszczeń do powietrza z instalacji magazynowania mieszanek (12 szt. zbiorników magazynowych granulatów) wraz z instalacją pneumotransportu mimo braku ku temu jakichkolwiek podstaw prawnych. Ponadto poprzez brak weryfikacji wszelkich okoliczności sprawy i jedynie fragmentaryczną ocenę materiału dowodowego - nieuwzględniającą twierdzeń skarżącego, podczas gdy obowiązkiem organu administracji publicznej jest całościowa i obiektywna analiza wszelkich okoliczności sprawy, tak by zrealizowana została zasada prawdy materialnej, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie, skutkując istotnym wpływem na wynik sprawy, 2) art. 107 § 1 i § 3 kpa w zw. z art. 8 i art. 11 kpa poprzez zaniechanie należytego uzasadnienia w zaskarżonej decyzji zarówno stanu faktycznego jak i stanu prawnego sprawy, w szczególności brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów na których się oparł. Wobec powyższego Spółka wniosła o uchylenie w całości zarządzenia pokontrolnego, a w przypadku nieuwzględnienia wniosku o uchylenie w całości zarządzenia pokontrolnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Wniosła ponadto o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi: a) zgłoszenia eksploatacji instalacji, w trybie art. 152 uPoś na okoliczności wskazane w skardze, (poświadczone za zgodność z oryginałem), b) zarządzenia pokontrolnego PWIOŚ z 11 kwietnia 2023 r. na okoliczności wskazane w skardze. W odpowiedzi na skargę PWIOŚ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., sąd uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 P.p.s.a.). Zalecenia pokontrolne są aktami z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu jest zaskarżone przez A S.A. z/s w K. zarządzenie pokontrolne PWIOŚ z 11 kwietnia 2023 r. dotyczące uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie wprowadzania przez tę Spółkę zanieczyszczeń do powietrza. Zasadniczą kwestią wymagającą wiążącego ustalenia dla oceny prawidłowości kontrolowanego zarządzenia jest, czy posiadane przez Spółkę zbiorniki (12 szt.) o pojemności 334 m³ każdy, są przeznaczone do magazynowania materiałów sypkich i czy takim jest powstający w wyniku procesu produkcyjnego granulat z tworzyw sztucznych. W ocenie Sądu, analiza znajdującego się w aktach sprawy "Zgłoszenia eksploatacji instalacji" w sposób nie budzący wątpliwości świadczy, że produkowany przez Spółkę granulat o średnicy kilku milimetrów, jest materiałem sypkim, co dodatkowo potwierdza wykorzystywanie do jego transportu w procesie produkcyjnym instalacji pneumotransportowej. Tym samym, skoro wg rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz.U. z 2010 r., Nr 130, poz. 881), nie wymagają pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza zbiorniki materiałów sypkich o pojemności mniejszej niż 50 m³, to posiadane przez Spółkę zbiorniki automatycznie obowiązkiem uzyskania takiego pozwolenia są objęte. Jak wynika z protokołu kontroli, zanieczyszczenia z procesu przesyłu granulatu do zbiorników magazynowych wprowadzane są do powietrza poprzez emitory stalowe, indywidualne dla każdego ze zbiorników. W związku z tym prawidłowo uznał zaskarżonym zarządzeniem pokontrolnym (pkt 1) PWIOŚ, że skoro zgodnie z art. 180 ust. 1 oraz art. 220 u.P.o.ś., eksploatacja tej instalacji wymaga uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, to Spółka ma obowiązek podjęcia stosownych działań w celu uregulowania stanu formalnoprawnego eksploatowanej instalacji. Zasadność działań nakazanych w pkt 2 i 3 zarządzenia pokontrolnego warunkowana jest oceną zasadności działań nakazanych w pkt 1. Sąd nie aprobuje twierdzeń Spółki, że o prawidłowości dotychczasowej eksploatacji instalacji do produkcji granulatu przesądza przyjęte bez zastrzeżeń Zgłoszenie eksploatacji instalacji. Jego analiza wskazuje, że nie obejmuje ono końcowego etapu produkcji granulatu, do którego odnosi się zaskarżone zarządzenie pokontrolne. Reasumując, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, w ramach którego PWIOŚ dokładnie ustalił stan faktyczny sprawy oraz wyjaśnił podstawy rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, przy braku przyczyn skutkujących wadliwością zaskarżonego aktu podlegających uwzględnieniu z urzędu, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.