II SA/Rz 954/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 20 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi M. i S. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalnego -skargę oddala- do wyroku z dnia 20 czerwca 2006 r. Decyzją z dnia [...] września 2005 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA oraz art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. i S. O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2005 r., Nr [...] nakazującej im rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego o wymiarach w rzucie poziomym 3,90 x 4,70 m utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W jej uzasadnieniu podano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że M. i S. O. na należącej do nich działce nr 175 położonej w W. do istniejącego budynku mieszkalnego w sierpniu 2004 r. dobudowali część budynku o wym. 3,90 x 4,70 m. Dobudowana część obiektu wykonana została z bloczków gazobetonowych i usytuowana jest w odległości 3,80 m od ogrodzenia. Jak wynika z ustaleń organu I instancji ogrodzenie nie stanowi granicy pomiędzy działkami (zostało przesunięte około 8 m w głąb działki nr 175), wobec czego rozbudowana część obiektu usytuowana jest w odległości około 12 m od granicy z działką nr 179. Inwestor S. O. oświadczył iż nie posiada pozwolenia na rozbudowę przedmiotowego obiektu. Teren na którym dokonano rozbudowy budynku mieszkalnego nie posiada aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a dla przedmiotowej działki nie wydano decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W takiej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż niespełnienie wymogów określonych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego uniemożliwia legalizację zaistniałej samowoli i nakazał rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego. Od decyzji tej odwołali się M. i S. O. wnosząc o jej zmianę bądź uchylenie. Zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego. Rozpatrując odwołanie organ II instancji uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. W myśl art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę istnieje, gdy budowa jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bądź też ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a także nie narusza przepisów w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. W rozpatrywanym przypadku Miejscowy Plan Ogólny Gminy zatwierdzony Uchwałą Rady Gminy Nr [...] z [...].02.1992 r. stracił swą ważność z dniem 31.12.2003 r., a na w/w działkę nie była wydawana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie jest zatem możliwe wdrożenie procedury legalizacyjnej. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyli M. i S O. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi podano, że decyzje zostały wydane na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa Budowlanego przy braku aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, jednak brak planu nie powinien obciążać indywidualnego gospodarstwa ponieważ utraciły swą ważność z mocy prawa. Dobudowa części budynku o rozmiarach 3,90 m x 4,70 m tj. 18,33 m2 została wykonana zgodnie z art. 29 Prawa Budowlanego w ramach istniejącej działki siedliskowej i uzupełnia zabudowę w związku z prowadzoną produkcją rolną, powierzchnia zabudowy nie przekracza 35 m 2 a rozpiętość konstrukcji nie jest większa niż 4,80 m. Rozbudowa nie narusza przepisów odrębnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli aktu administracyjnego we wskazanych wyżej granicach Sąd uznał, że zaskarżone decyzje prawa nie naruszają. Poza sporem pozostaje, że M. i S. O. na działce nr 175 położonej w W. dokonali samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego. Zgodnie z oświadczeniem S. O. złożonym do protokołu rozprawy administracyjnej w dniu 20.12.2004 r. wykonanie rozbudowy rozpoczęto w sierpniu 2004 r. Jak podali skarżący do protokołu rozprawy sądowej, a wcześniej do protokołu rozprawy administracyjnej rozbudowana część budynku stanowi kuchnię w budynku mieszkalnym. Nie budzi żadnych wątpliwości, że rozbudowa mieści się w pojęciu budowy w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą. Z kolei budowa mieści się w pojęciu robót budowlanych w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 7 powołanej ustawy. Skoro tak, to z uwagi na brzmienie przepisu art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane rozbudowę można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Poza sporem pozostaje, że skarżący na wykonanie rozbudowy nie uzyskali pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji przez organ II instancji przewidywał wydanie przez organ decyzji nakazującej rozbiórkę rozbudowanej części obiektu budowlanego, pod warunkiem, że nie zachodzą okoliczności przewidziane w art. 48 ust. 2 ustawy, które umożliwiają przeprowadzenie procedury legalizacyjnej samowoli. Przed zastosowaniem sankcji z art. 48 ust. 1 ustawy obowiązkiem organu jest sprawdzenie, czy nie zachodzą przesłanki z art. 48 ust. 2. Od dnia 31.05.2004 r. przepis art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane przewidywał możliwość procedury legalizacyjnej w stosunku do budowy, która jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: * ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo * ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis art. 48 ust. 2 ustawy we wskazanym wyżej brzmieniu obowiązywał zarówno w dniu wszczęcia przedmiotowego postępowania, jak i wydania decyzji przez organy obu instancji. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni uzasadnia tezę, że dla terenu na którym znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany nie było w okresie wydawania decyzji przez organy obu instancji obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a skarżący nie dysponowali ostateczną w dniu wszczęcia postępowania w kontrolowanej sprawie ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wskazane wyżej, niesporne pomiędzy stronami, ustalenia faktyczne wskazują w sposób jednoznaczny, że organy nie miały podstaw prawnych do wszczęcia procedury legalizacyjnej przedmiotowej rozbudowy, a w związku z tym decyzja nakazująca rozbiórkę rozbudowanej części budynku jest w pełni uzasadniona i nie narusza przepisów prawa. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze i do protokołu rozprawy stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Pierwsza część z tych zarzutów dotyczy zwolnienia, w trybie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy, inwestorów z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Powołany przepis nie może mieć w przedmiotowej sprawie zastosowania, bowiem dotyczy on parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. W świetle twierdzeń skarżących przedmiotowy obiekt stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego o kuchnię, a nie rozbudowę o obiekt gospodarczy. Zgodzić należy się ze stanowiskiem skarżących, że nie jest ich winą, iż Miejscowy Plan Ogólny Gminy zatwierdzony Uchwałą Rady Gminy Nr [...] z [...].02.1992 r. stracił swą ważność z dniem 31.12.2003 r. Nie zmienia to jednak faktu, że nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego działkę na której wykonano inwestycję, co uniemożliwia procedurę legalizacyjną. Zarzuty podniesione do protokołu rozprawy sprowadzają się do argumentów odwołujących się do zasad współżycia społecznego (złe warunki mieszkaniowe, złe warunki bytowe, sytuacja rodzinna). Odnosząc się do tej części twierdzeń należy wskazać, że jedynym ustawowym kryterium kontroli decyzji dokonywanej przez sąd administracyjny jest "legalność aktu", czyli zgodność kontrolowanego aktu z przepisami prawa. Wszelkie inne okoliczności, w tym również te, które wywodzą się z zasad współżycia społecznego nie mogą być brane przez Sąd pod uwagę. W analizowanej sprawie ze wskazanych wyżej przyczyn nie dopatruje się Sąd naruszenia przez organy przepisów prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.