II SA/Rz 954/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Ryszard Bryk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Paweł Kozik po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi W. Ś. na postanowienie Wojewody z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie przekazania sprawy do organu właściwego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego W. Ś. koszty postępowania sądowego w kwocie 100,- zł /słownie: sto złotych/. II SA/Rz 954/07 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia [..]r., Nr[...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., Wojewoda po rozpatrzeniu zażalenia W.Ś. na postanowienie Starosty z dnia [...]r., Nr [...] przekazujące Wojewodzie do rozpatrzenia według właściwości wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o wszczęcie postępowania celem wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w obrębie 5 miasta oznaczonej jako działka nr 23/1 o pow. 0,9972 ha niezbędnej do realizacji budowy drogi obwodowej miasta J. w ciągu drogi krajowej nr 4 – utrzymał w mocy w/w postanowienie Starosty. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ II instancji podał, że w dniu [...]r. weszła w życie ustawa z dnia 10.05.2007 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz. U. Nr 112, poz. 767/. Na podstawie art. 2 tej ustawy dodany został ustęp 2 do art. 5 ustawy z dnia 18.10.2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz. U. Nr 220, poz. 1601/, który stanowi, że do nieruchomości objętych decyzjami o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, wydanymi na podstawie dotychczasowych przepisów, stosuje się przepisy rozdziału 3 ustawy z dnia 10.04.2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych /Dz. U. Nr 80, poz. 721, ze zm./, w jego dotychczasowym brzmieniu. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 10.04.2003 r., wojewoda wszczyna postępowanie wywłaszczeniowe na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad i wydaje decyzje w jego toku. Oznacza to, że Starosta zgodnie z prawem przekazał sprawę o wywłaszczenie nieruchomości przeznaczonych pod drogi krajowe do właściwości rzeczowej Wojewody. Zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Kwestie podniesione w zażaleniu nie dotyczą sprawy przekazania podania do właściwości innego organu, ale wskazują na możliwość dobrowolnej sprzedaży nieruchomości przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem organu odwoławczego, skarżący W.Ś. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Starosty z dnia [...]r., Nr [...] i podniósł następujące zarzuty: - naruszenie przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. przez niesłuszne zastosowanie i utrzymanie w mocy w/w postanowienia Starosty, - naruszenie przez organy obu instancji art. 2 ustawy z dnia 10.05.2007 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie innych ustaw /Dz. U. Nr 112, poz. 767/, art. 5 ustawy z dnia 18.10.2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz. U. Nr 220, poz. 1601/, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 10.04.2003 r. /Dz. U. Nr 80, poz. 721/ o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych przez zastosowanie tych przepisów, a w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji o przekazaniu sprawy wywłaszczeniowej do właściwości Wojewody, podczas gdy wywłaszczenie wobec skarżącego w zakresie jego działki nie było uzasadnione i jest zbędne. Rozwijając przytoczone zarzuty wyjaśnił, że obraza wskazanych w skardze przepisów istnieje dlatego, że "był i jest zainteresowany wolą porozumienia w zakresie możliwości i konieczności odpłatnego nabycia ode mnie nieruchomości nie tylko podanej w sprawie przez Organ I i II Instancji, ale w szerszym, uzasadnionym społecznie-gospodarczo interesie, jednakże według aktualnych cen nieruchomości, a nie według mocno nieaktualnego Operatu szacunkowego, pochodzącego jeszcze z początku ub. 2006 r. – zatem nie było i nie ma podstaw do tego, żeby wszczynać wobec mnie postępowanie wywłaszczeniowe – jak to się czyni zaskarżonym Postanowieniem Organu II i wcześniej I instancji". Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, Wojewoda będzie działał w podwójnej roli, tzn. jako organ rozpoznający zażalenie i jednocześnie jako organ I instancji w sprawie o wywłaszczenie, zatem jego zdaniem łączenie tych funkcji nie powinno mieć miejsca. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Na początku należy nawiązać do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm./, z którego wynika, że wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt administracyjny pod względem zgodności z prawem procesowym i materialnym, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czyli ma obowiązek brać pod uwagę naruszenia prawa, o jakich nie wspomniano w skardze /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., zwanej dalej skrótem p.p.s.a./. Badając akta sprawy administracyjnej, Sąd stwierdził, iż nie ma w nich dowodów doręczenia stronom, w tym również skarżącemu, odpisów postanowienia Starosty z dnia [...]r., Nr [...] przekazującego sprawę o wywłaszczenie do właściwości rzeczowej Wojewody. Zażalenie W.Ś. na wskazane postanowienie było nadane w Urzędzie Pocztowym w J. w dniu [...]r., a do Starosty wpłynęło dnia następnego. Rozpiętość między datą wydania postanowienia /[...]r./, a datą nadania zażalenia /[...]r./ wynosi 20 dni. Zgodnie z art. 141 § 2 w zw. z art. 65 § 1 i art. 125 § 1 k.p.a., zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia stronie zaskarżonego postanowienia, zatem z podanych względów zaistniała wątpliwość, czy zażalenie zostało wniesione w ustawowym terminie. Wątpliwości tej nie wyjaśnia podana w zażaleniu informacja, iż skarżącemu odpis postanowienia organu I instancji doręczono w dniu [...]r., gdyż nie jest ona potwierdzona stosownym dowodem. W postępowaniu odwoławczym, organ II instancji powinien w pierwszej kolejności sprawdzić, czy wniesiony środek odwoławczy jest dopuszczalny i czy np. zażalenie zostało wniesione w terminie 7 dni od dnia doręczenia stronie odpisu postanowienia organu I instancji. Wynika to przede wszystkim z art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., według którego zażalenie wniesione z uchybieniem ustawowego terminu pociąga za sobą wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Skoro w aktach administracyjnych nie ma dowodów doręczenia odpisów postanowienia Starosty z dnia [...]r., przeto zachodzi uzasadnione przypuszczenie, iż Wojewoda nie badał zażalenia w aspekcie zachowania terminu do jego wniesienia i tym samym naruszył art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a., co mogło mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Z przedstawionych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Na podstawie art. 152 p.p.s.a., Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania sądowego, Sąd orzekł po myśli art. 200 p.p.s.a. Zasądzone na rzecz skarżącego koszty odnoszą się do uiszczonego wpisu od skargi /taki był zakres żądania skarżącego zgłoszony na rozprawie sądowej/. Wskazane uchybienie procesowe organu II instancji, zwalnia jednocześnie Sąd w tym postępowaniu od roztrząsania kwestii dotyczącej zasadności przekazania sprawy do właściwości rzeczowej Wojewody. Przy ponownym rozpatrywaniu zażalenia, Wojewoda uwzględni n/w wskazania: - wyjaśni za pomocą stosownych dowodów /pocztowe dowody doręczenia lub równorzędne/, w jakich konkretnie dniach doręczono stronom odpisy postanowienia Starosty z dnia [...]r. i na tej podstawie ustali, czy zażalenie wniesione przez W.Ś. /nadane w placówce pocztowej w dniu 16.08.2007 r./ zostało wniesione w ustawowym terminie i w zależności od tego ustalenia zdecyduje, czy otwarta jest droga do rozpatrzenia sprawy pod względem merytorycznym /przekazanie sprawy/, - poczynione ustalenia powinny być zamieszczone w uzasadnieniu postanowienia /art. 125 § 3 k.p.a./, - dowody, na podstawie których organ ustali datę doręczenia stronom odpisów postanowienia organu I instancji powinny być dołączone do akt sprawy administracyjnej.