II SA/Rz 954/09

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 15.03.2010 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, S. C. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...].09.2009 r., nr [...], w przedmiocie zezwolenia na wycięcie drzew w pasie drogowym drogi publicznej, -postanawia- odmówić przyznania prawa pomocy. S. C. w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 954/09 złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA), żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Sprawa o sygn. akt II SA/Rz 954/09 dotyczy skargi wyżej wymienionego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydaną w przedmiocie zezwolenia na wycięcie drzewa. Postępowanie przed WSA nie zostało dotychczas zakończone. Skarżący z uwagi na wniesienie skargi jest zobowiązany do opłacenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł (zob. zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA z 14.12.2010 r., k. akt nr 8). Ponieważ wniosek PPF nie zawierał wszystkich informacji niezbędnych do oceny żądania zwolnienia od kosztów sądowych, referendarz WSA w Rzeszowie pismem z dnia 28.02.2010 r., wezwał stronę do nadesłania dodatkowych oświadczeń i informacji. Dokumenty i oświadczenia należało nadesłać w terminie 7 dni, licząc od dnia doręczenia wezwania sądowego pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Pismem sądowym z 18.02.2010 r. wyjaśniono skarżącemu sposób przedstawienia informacji ujętych w pkt 2 i 3 wezwania referendarza z 28.01.2010 r. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie z 28.01.2010 r. wyjaśnił, iż nie wie w jaki sposób wyliczyć dochód z gospodarstwa rolnego. Z tytułu prowadzenia tego gospodarstwa, wnioskodawca otrzymuje dopłaty na wyznaczone cele. Pomimo wezwania nie podano nawet przybliżonej wysokości tych dopłat. Strona nadesłała zaświadczenie z banku, z którego wynika, że S. C. na dzień 31.01.2010 r., dysponował kwotą 4278,57 zł. Pozostali członkowie gospodarstwa domowego nie posiadają rachunków bankowych. Poinformowano rozpoznającego wniosek o zatrudnieniu córki skarżącego. Według oświadczenia zawartego w piśmie z 5.03.2010 r., U. C. usamodzielniła się. Osoba ta była wskazana we wniosku PPF jako pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym. S. C. pomimo prawidłowego doręczenia pisma wyznaczonego referendarza sądowego z 28.01.2010 r. nie ustosunkował się do wezwania o : 1) wyjaśnienie czy członkowie rodziny są właścicielami samochodów osobowych, telefonów komórkowych oraz miesięcznych kosztów utrzymania tych przedmiotów, 2) wyjaśnienie czy w związku z dochodami gospodarstwa na poziomie 765,67 zł, członkowie rodziny korzystają z pomocy społecznej, 3) podanie przybliżonych kwot utrzymania rodziny. Stwierdzono, co następuje: Z treści złożonego do WSA formularza PPF, wynika, że S. C. domaga się od Sądu zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec tak oznaczonych granic żądania, strona zobowiązana była wykazać, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych (opłat i wydatków) bez uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego swej rodziny. Do udowodnienia takiego stanu zobowiązuje art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym stanowi postać pomocy finansowej udzielanej przez państwo podmiotom uczestniczącym w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponieważ rezultatem przyznania prawa pomocy jest powiększanie wydatków budżetu państwa, sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskujących o prawo pomocy powinna być ustalona ze szczególną wnikliwością. Warto też podkreślić, że to na wnioskodawcy ciąży ciężar udowodnienia, takiej sytuacji majątkowej, która uniemożliwia choćby częściowe uczestniczenie w kosztach finansowych postępowania sądowego. Strona wnioskująca o prawo pomocy nie nadesłała w wyznaczonym przez referendarza terminie wyjaśnień dotyczących : 1) posiadanych przez członków rodziny samochodów osobowych, telefonów komórkowych oraz miesięcznych kosztów utrzymania tych przedmiotów, 2) korzystania przez członków rodziny ze świadczeń pomocy społecznej, 3) kwot przeznaczanych na bieżące utrzymania rodziny. S. C. nie odpowiedział również na pytanie dotyczące osiąganych przez rodzinę dochodów z gospodarstwa rolnego. Rodzina gospodaruje na nieruchomości o pow. 4,92 ha. Nieprzekazania żądanych informacji, nie tłumaczy złożone przez stronę oświadczenie o tym, że w gospodarstwie rolnym nie jest prowadzona księgowość. Należy zwrócić uwagę, iż w rubryce nr 11 formularza PPF, S. C. podaje wyraźnie: dochód w gospodarstwie w roku 2009 r. jest niższy o około 25 % do roku 2008 przy takiej samej kwocie mlecznej. Można być pewnym, że wnioskodawca posiada wymaganą wiedzę o wysokości dochodów osiąganych z gospodarstwa rolnego, której dla potrzeb prowadzonego postępowania nie zamierza przedstawić rozpoznającemu wniosek. Wypada w tym miejscu mocno podkreślić, iż wykonanie wezwania referendarza WSA z 28.01.2010 r., miało na celu umożliwić wszechstronną ocenę stanu majątkowego skarżącego i jego rodziny oraz podjęcie adekwatnej do tej oceny decyzji procesowej. Formalno - prawne podstawy tego wezwania zawiera art. 255 P.p.s.a. Nie wykonując wszystkich z punktów wezwania referendarza sądowego, wnioskodawca nie wykazał okoliczności, które pozwoliłyby na zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub części. W szczególności, skarżący nie udowodnił, że stan jego zdrowia wymaga ponadprzeciętnego wydatkowania. Skutki zaniechania nie wykonania wezwania z 28.01.2010 r., zostały skarżącemu jasno przedstawione w jego treści. Za rozstrzygnięciem odmownym przekonują także wykazane przez skarżącego składniki majątku rodziny. Na ten majątek składa się dom o pow. 170 m² oraz nieruchomość o pow. 4,92 ha. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że w skład gospodarstw domowego nie wchodzi wykazywana we wniosku U. C. Osoba ta usamodzielniła się uzyskując zatrudnienie, o czym S. C. nie miał wiedzy składając do WSA wniosek PPF. W rezultacie, z gospodarstwa rolnego oraz z renty S. C. utrzymują się trzy osoby – oprócz skarżącego, jego żona i syn. Gospodarstwo rolne oprócz dochodów ze sprzedaży produktów rolnych, dostarcza członkom rodziny podstawowych produktów żywnościowych. Pozwala to na poczynienie pewnych oszczędności w wydatkach koniecznych. Ewentualne straty w produkcji rolnej mogą być pokrywane środkami pochodzącymi z dopłat do gruntów. S. C. uzyskuje dopłaty rolnicze, o czym świadczy jego oświadczenie z 5.03.2010 r. O tej okoliczności nie wspomniano we wniosku PPF. Argumentem przekonującym za odmową przyznania prawa pomocy jest kwota zgromadzonych na rachunku bankowym środków pieniężnych. Nie można mieć jakichkolwiek wątpliwości, że 4’278,57 zł jest majątkiem wystarczającym nie tylko do utrzymania rodziny na poziomie niezbędnym, ale również do opłacenia kwoty wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Wpis sądowy jest najbardziej znaczącym ciężarem finansowym, jaki wiąże się z prowadzonym przed WSA postępowaniem. Wnioskodawca będzie w stanie wyłącznie własnym staraniem pokryć także przyszłe opłaty i wydatki sądowe. Wydatkowanie na cele postępowania sądowego nie spowoduje zachwiania ustalonych podstaw materialnych egzystowania rodziny. Reasumując, S. C. nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z wyżej powołanych względów orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.