II SA/Rz 954/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2018 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie -skargę oddala- IISA/RZ954/18 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi K.M. (dalej: Skarżący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO lub Kolegium) z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 5 stycznia 2018 r., uzupełnionym pismami z dnia 9 stycznia 2018 r., z 6 lutego 2018 r., z 15 marca 2018 r. oraz z 9 kwietnia 2018 r., Skarżący zwrócił się do Wójta Gminy [...] o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], nakazującą Skarżącemu, jako właścicielowi działki ewid. nr 38/2 położonej w [...], wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom na działce ewid. nr 40/2 położonej w [...]. Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 149 § 3 i art. 148 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm. – dalej: k.p.a.), odmówił wznowienia w/w postępowania. W uzasadnieniu Organ podał, że wniosek Skarżącego został ostatecznie sprecyzowany w piśmie z dnia 9 kwietnia 2018 r. i uzasadniony tym, że dowody na podstawie których wydana została decyzja z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], były i są fałszywymi pomówieniami ze strony Z.K., a także tym, że K. i M.M. nie byli zawiadomieni i nie byli obecni na przeprowadzonej rozprawie z udziałem stron oraz że w sprawie pojawiły się nowe dowody. Dalej Organ wskazał, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2017 r. została doręczona pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 4 września 2017 r. i wobec nie wniesienia odwołania stała się ostateczna w dniu 19 września 2017 r. Wyjaśnił, że strona miała możliwość złożenia wniosku o wznowienia postępowania w tej sprawie w terminie wskazanym w art. 148 k.p.a., tj. w tym przypadku do dnia 4 października 2017 r. Natomiast wniosek Skarżącego został złożony osobiście przez jego pełnomocnika w Urzędzie Gminy w dniu 5 stycznia 2018 r., a zatem z uchybieniem w/w terminu. Zażalenie na w/w postanowienie wniósł Skarżący podając, że wydana decyzja jest wadliwa i niewykonalna. Ponadto wskazał, że Z.K. wykopała późną jesienią rowek, co odkryła matka Skarżącego w dniu 3 stycznia 2018 r., a co w jego ocenie stanowi nowy dowód w sprawie, uzasadniający wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], SKO w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Organ podał, że wniosek Skarżącego z dnia 5 stycznia 2018 r. w przedmiocie wznowienia postępowania został złożony po terminie. Organ wskazał, że w w/w piśmie Skarżący powoływał się na dowody oraz dokumenty z okresu przed wydaniem decyzji, a więc znane mu zdecydowanie wcześniej niż przed upływem miesiąca od daty złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wyjaśnił ponadto, że fakt wykopania przez Z.K. nowego rowka późną jesienią, a zatem już po wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania, ponieważ nie jest to okoliczność istniejąca w dniu wydania decyzji, a nieznana organowi. Dalej Organ wyjaśnił, że Skarżący nie wskazał orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu, jak również nie wykazał żeby zachodziła którakolwiek z przesłanek wymienionych w § 2 art. 145 k.p.a. Końcowo Kolegium podało, że zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania, jak i pozostałe pisma były doręczane każdej ze stron, a pełnomocnik Skarżącego brał udział w oględzinach przeprowadzonych dnia 14 czerwca 2017 r. o czym świadczy podpis na protokole. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Skarżący wniósł o uchylenie wyżej opisanego postanowienia Kolegium w całości, bądź ewentualnie stwierdzenie wystąpienia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Jako podstawę powyższego wskazał naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2018 r., znak sprawy: [...], podczas gdy w ocenie strony w sprawie wystąpiła przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania w postaci co najmniej wystąpienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję, bowiem w dniu 3 stycznia 2018 r. M.M. odkryła, że Z.K. wykopała późną jesienią rowek, zaś zgłosiła ten fakt organowi już w piśmie z dnia 5 stycznia 2018 r., co skutkowało m.in. odmową wznowienia postępowania z przyczyny formalnej, a w konsekwencji przyjęciem iż strona uchybiła terminowi; 2. art. 107 § 1 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 i art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i wydanie postanowienia zawierającego istotne braki w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanego rozstrzygnięcia, poprzez brak rozważań na temat faktu, iż organ administracji dopiero w piśmie z dnia 1 lutego 2018 r. wezwał Skarżącego do sprecyzowania zgłoszonego m.in. w pismach z dnia 5 stycznia 2018 r. i 9 stycznia 2018 r. żądania, tym samym poprzez brak rozważenia interesu prawnego skarżącego; 3. art. 75 § 1 w zw. z art. 84 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia podczas gdy nie przeprowadzono nawet dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrologii celem jednoznacznego wyjaśnienia czy istotnie w sprawie doszło do naruszenia stosunków wodnych, zaś organ bezpodstawnie w ocenie strony obciążył ją daleko idącymi konsekwencjami, tj. na fakcie iż strona reprezentowana przez pełnomocnika brała udział w oględzinach przeprowadzonych w dniu 14 czerwca 2017 r. organ pośrednio oparł stwierdzenie, że nie jest zasadna przesłanka do wznowienia postępowania, przy uwzględnieniu, iż wedle strony przedstawiciel organu administracji wszedł do pokoju w domu mieszkalnym państwa M. w celu spisania protokołu, zaś wcześniej nie umożliwiono stronie udziału w oględzinach; 4. art. 7 k.p.a. przez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, ograniczając się jedynie do wezwania m.in. z dnia 1 lutego 2018 r. i z dnia 29 marca 2018 r., podczas gdy strona składała pisma z dni: 05.01.2018 r., 09.01.2018 r., 06.02.2018 r., 15.03.2018 r., 09.04.2018 r., 03.06.2018 r. (data wpływu do organu: 03.07.2018 r.), a także poprzez - już w zawiadomieniu o przeprowadzeniu oględzin z dnia 25 maja 2017 r. - przesądzenie, iż zmiana stosunków wodnych na działce nr ewid. 38/2 położonej w [...] nastąpiła "ze szkodą" dla działki o nr ewid. 40/2 położonej w [...], a także poprzez brak wzięcia pod uwagę treści notatki służbowej z dnia 2 listopada 2016 r.; 5. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez bezkrytyczne przyjęcie za prawidłowe twierdzeń wnioskodawczyni Z.K. w zakresie "sukcesywnego nawożenia ziemi" przez J.M. - ojca skarżącego na zamieszkiwaną nieruchomość, co rzekomo miało spowodować podniesienie działki, podczas gdy okoliczność ta nie została w ogóle przez organ zweryfikowana i nie przeprowadzono żadnego kontrdowodu w tym zakresie, w tym opinii biegłego z zakresu hydrologii, która przesądziłaby czy faktycznie doszło do zmiany stanu wody na gruncie i czy orzeczenie obowiązku wykonania przez skarżącego bruzdy odwadniającej jest uzasadnione w okolicznościach sprawy; 6. art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw będących przedmiotem postępowania, poprzez brak wezwania strony o doprecyzowanie żądania zgłoszonego już w piśmie z dnia 5 stycznia 2018 r., podczas gdy organ działał w tym zakresie z opóźnieniem i na niekorzyść strony, tym samym nie czuwał nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu nie udzielił jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w kontekście postawionych zarzutów pism oraz "notyfikacji" (z dnia 9 stycznia 2018 r.). W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie, podnosząc że postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dotyczy jedynie interesu prawnego wnoszącego podanie i tylko on ma prawo do udziału w tym postępowaniu, natomiast w wypadku nieuwzględnienia powyższego o oddalenie skargi, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga jako zupełnie niezasadna, została przez Sąd oddalona. W pierwszej kolejności należy podnieść, iż sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Skarga została rozpoznana przez WSA w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem swej skargi K.M. uczynił postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. W ten sposób Organy załatwiły wniosek K.M. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], nakazującą Skarżącemu wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom na działce o nr 40/2 położonej w [...]. Sąd po dokładnym przeanalizowaniu przesłanych akt sprawy oraz wyrażonych w skardze zarzutów, zobowiązany był stwierdzić bezzasadność skargi i służącej jej argumentacji. Postanowienie SKO nie narusza przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego w sposób nakazujący zastosowanie przez Sąd uprawnień kasacyjnych. Zebrany przez Organy materiał dowodowy dawał pełne podstawy do odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy [...]. Należy zwrócić uwagę, iż w aktach sprawy znajduje się pismo Wójta Gminy [...] z dnia 29 marca 2018 r., w którym to Organ pierwszej instancji odpowiadając na pisma strony skarżącej z 5 stycznia 2018 r., 6 lutego 2018 r. oraz z 15 marca 2018 r. wyjaśnił w oparciu o obowiązujące regulacje K.p.a. tryb wznowienia postępowania administracyjnego, podając jednocześnie katalog ustawowych przesłanek uzasadniających dopuszczalność wszczęcia tego rodzaju postępowania nadzwyczajnego. W odpowiedzi na to pismo pełnomocnik Strony skarżącej wskazał w toku postępowania na następujące podstawy wznowienia postępowania : 1) dowody na podstawie których wydano decyzję były i są fałszywymi pomówieniami, 2) wyszły na jaw istotne i nowe okoliczności, które w dniu wydania decyzji nie były znane urzędowi, który wydał decyzję, 3) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego do WSA postanowienia w odniesieniu do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. trafnie stwierdza, że wnioskujący powołujący się na te podstawy wznowieniowe obowiązany jest bezwzględnie wskazać orzeczenie sądu potwierdzające fałszywość dowodów lub fakt popełnienia przestępstwa. Wobec nie przedstawiania w toku postępowania prawomocnego orzeczenia potwierdzającego twierdzenia wnioskodawcy, jak również nie wykazania okoliczności z art. 145 § 2 K.p.a., nie mogło dojść do wznowienia postępowania. Uzasadnienie tego stanowiska Organu jest pełne i nie wymaga od Sądu jakiegokolwiek poszerzania. Wniosku o wznowienie nie oparto właściwie także na przesłance wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Przepis ten nakazuje wznowić postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Decyzja podważana przez Stronę została wydana [...] sierpnia 2017 r., natomiast nową okolicznością, na którą powoływała się strona miało być wykopanie przez Z.K. rowku. Strona wyraźnie oświadczyła, że wykopanie nowego rowku miało miejsce późną jesienią. To zdarzenie nie należało więc do takich okoliczności faktycznych, które istniały w dniu wydania przez Wójta ostatecznej decyzji. Miesiąc sierpień nie jest bowiem miesiącem zaliczanym do pory jesiennej. Również ostatnia wskazywana przez skarżącą przesłanka nie mogła zaważyć o wznowieniu postępowania. Otóż w myśl art. 148 § 3 K.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Oznacza to, że strona która twierdzi że bez własnej winy nie brała udziału w czynnościach procesowych, może skutecznie żądać wznowienia postępowania poprzez złożenie stosownego wniosku w ustawowym terminie jednego miesiąca, który rozpoczyna się w dniu w którym dowiedziała się o decyzji. Z akt sprawy wynika, że swój wniosek o wznowienie postępowania strona złożyła 5 stycznia 2018 r., i później go sprecyzowała. Natomiast skuteczne i właściwe doręczenie ostatecznej decyzji Wójta stronie miało miejsce dnia 4 września 2017 r., co potwierdza załączony do akt dowód doręczenia. Wobec ewidentnego uchybienia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., odmowa wznowienia była w pełni uzasadniona, o czym stanowi art. 148 § 2 K.p.a. w zw. z art. 149 § 3 K.p.a. Żaden z zarzutów skargi nie mógł wpłynąć na negatywną ocenę działań orzeczniczych SKO. Kolegium nie dopuściło się naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 K.p.a., bowiem wniosek skarżącej był spóźniony i jednocześnie nie był oparty na ustawowych przesłankach wznowienia postępowania. Rozstrzygnięcie Organu nie narusza art. 107 § 3 K.p.a., bowiem jego uzasadnienie wyraża ocenę co do wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Wskazanie w skardze na art. 7, art. 75 § 1, art. 77, art. art. 80, art. 84 K.p.a. świadczy zaś o niewystarczającym uchwyceniu istoty wznowienia postępowania administracyjnego oraz skutków postanowienia o odmowie wznowienia. Organy nie naruszyły tych regulacji bowiem postanowienie o odmowie wznowienia nie rozstrzyga sprawy dotyczącej stosunków wodnych w sposób merytoryczny, lecz oznacza brak możliwości wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Nie sposób było też stwierdzić naruszenia art. 9 K.p.a., tym bardziej że wnioskodawca, jak już to zauważono wyżej, uzyskał od Organu komplet niezbędnych informacji o trybie i przesłankach wznowienia postępowania administracyjnego. Wobec wykazanych okoliczności faktycznych jak i prawnych, postanowienie SKO jako w pełni legalne powinno zostać w obrocie prawnym. Sąd działając z urzędu nie doszukał się przyczyn, które nakazywałyby skorzystanie z uprawnień przewidzianych w art. 134 § 1 w zw. art. 135 P.p.s.a. Z tych wszystkich powodów skargę należało oddalić w całości na podstawie art. 151 P.p.s.a.