II SA/Rz 954/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2025 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 10 czerwca 2025 r. nr SKO.4120.46.2025 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia 23 kwietnia 2025 r. nr KD.5410.12.124.2025; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz skarżącego W. P. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi W.P. (dalej: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 10 czerwca 2025 r. nr SKO.4120.46.2025 dotycząca nałożenia kary pieniężnej. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Starosta [...] decyzją z 23 kwietnia 2025 r. nr KD.5410.12.124.2025 nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 500 zł za naruszenie obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia jego nabycia na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, tj. uchybienia art. 73aa ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1251 ze zm. – dalej: "P.r.d."). W uzasadnieniu wskazał, że skarżący 20 grudnia 2024 r. nabył na terytorium RP używany pojazd marki OPEL CORSA o nr [...] i nr rejestr. [...]. Stosownie do art. 73aa ust. 1 pkt 1 P.r.d. właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia nabycia pojazdu na terytorium RP. Skarżący winien to zrobić do 20 stycznia 2025 r. Tymczasem wniosek o rejestrację pojazdu złożył dopiero 27 stycznia 2025 r. Organ wyjaśnił, że w myśl art. 140mb ust. 1 P.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zobowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 1, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł. Zgodnie z art. 140n ust. 1 P.r.d., kary pieniężne w sprawach określonych w art. 140ma i 140mb są nakładane w drodze decyzji. W tej materii nie mają zastosowania przepisy k.p.a., w tym art. 189f i art. 189d ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a."). Starosta wskazał, że w tych okolicznościach obowiązany był do nałożenia kary. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wniósł o jej uchylenie. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 30, art. 32 pkt 2, art. 60 Konstytucji RP i art. 64 § 2 k.p.a. Wyjaśnił, że bezspornym jest, że samochód nabył 20 grudnia 2024 r. Natomiast brak przerejestrowania samochodu w terminie nie nastąpiło z jego winy. Wyjaśnił, że w okresie świąteczno-noworocznym jego córka próbowała umówić wizytę w wydziale komunikacji, ale brak było wolnych terminów. Dopiero 9 stycznia 2025 r. pojawiły się terminy a pierwszy był dostępny na 27 stycznia 2025 r. SKO w Przemyślu wskazaną na wstępie decyzją z 10 czerwca 2025 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 140 mb ust. 1 w zw. z art. 73aa ust. 1 pkt 1 P.r.d., utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji. Organ przywołując mające zastosowanie w sprawie regulacje P.r.d. wyjaśnił, że poczynione w sprawie ustalenia faktyczne wykazały, że przedmiotowy pojazd został nabyty przez odwołującego, na terytorium RP, na podstawie umowy kupna-sprzedaży, 20 grudnia 2024 r. Jego zgłoszenie do rejestracji nastąpiło 27 stycznia 2024 r., czyli z przekroczeniem ustawowego 30 dniowego terminu. Przepis art. 73aa ust. 1 pkt 1 P.r.d. ustanawia bezwzględny obowiązek nakładany na właściciela pojazdu o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia nabycia pojazdu na terytorium RP. Przepisy nie zawierają odstępstwa od powyższego nakazu. Kolegium wyjaśniło, że strona miała inne możliwości złożenia wniosku o rejestrację pojazdu np.: w Kancelarii Ogólnej urzędu, pocztą tradycyjną lub za pośrednictwem platformy ePUAP, a termin na dokonanie tej czynności wynosi 30 dni. Podało także, że od 1 stycznia 2024 r., na mocy art. 140n ust. 6 P.r.d. do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb przepisów art. 189d-189f k.p.a. nie stosuje się. Tym samym Kolegium nie posiada prawnej możliwości orzekania o odstąpieniu do nałożenia kary. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie W.P. wskazał na naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 30, art. 32 pkt 2, art. 60 Konstytucji RP i art. 64 § 2 k.p.a. Zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Podtrzymał argumentację odwołania dotycząca okoliczności umówienia terminu na dokonanie rejestracji pojazdu. Wyjaśnił także, że z uwagi na podeszły wiek duży problem sprawiają mu nowinki technologiczne. Zarzucił brak odniesienia się przez Kolegium do zarzutów odwołania. W jego ocenie nałożona kara jest niewspółmiernie wysoka do zawinionego uchybienia. Tym bardziej, że uchybienie było spowodowane brakiem dostępnych terminów, zaś czyn nosi znamiona znikomej szkodliwości społecznej. Nie zgodził się ze stwierdzeniem, że mógł złożyć wniosek o rejestrację pojazdu za pośrednictwem kancelarii ogólnej urzędu, operatora pocztowego czy też platformy ePUAP. Zgodnie z przepisami P.r.d., aby przerejestrować samochód należy wraz z wnioskiem dostarczyć m.in. aktualne tablice, abstrahując od tego czy pozostanie się przy starych numerach rejestracyjnych, czy też wyrabia się nowe. Trudno przez ePUAP przekazać tablice. Nadto online nie można przerejestrować pojazdu a jedynie zgłosić zbycie pojazdu. Do końca 2023 r. istniała możliwość zgłoszenia nabycia pojazdu, która niejako załatwiała sprawę rejestracji pojazdu, bo bieg 30-dniowego terminu przerywał się. Ustawodawca zrezygnował z takiego rozwiązania. Na obecną chwilę nie można zarejestrować pojazdu przez ePUAP czy stronę PWPW. Skarżący wskazał na naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Podał, że 10 kwietnia 2025 r. złożył sprzeciw od wszczęcia postępowania administracyjnego dot. możliwości nałożenia kary administracyjnej za nieprzerejestrowanie pojazdu w ustawowym terminie. Pod pismem zapomniał się podpisać, organ nie wezwał go do uzupełnienia braków formalnych, natomiast pismem z 14 kwietnia 2025 r. poinformował go, że zakończył gromadzenie materiału dowodowego z którym może zapoznać się w urzędzie. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 powołanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z powyższych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu jedynie pod kątem czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz czy jest zgodny z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta, którą nałożono na Skarżącego karę pieniężną w związku z niedopełnieniem obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie. W sprawie bezspornym jest, że Skarżący nabył pojazd w dniu 20 grudnia 2024 r., a wniosek o jego rejestrację złożył w dniu 27 stycznia 2025 r. Zgodnie z art. 73aa ust. 1 p.r.d. właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl zaś art. 140mb ust. 1 p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 1, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł. Dodatkowo w myśl art. 140n ust. 6 p.r.d. do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, przepisów art. 189d-189f k.p.a. nie stosuje się. Organy orzekające w sprawie prawidłowo przyjęły, że w sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2024 r. w związku z nabyciem pojazdu w dniu 20 grudnia 2024 r. Konsekwencją tego było zastosowanie przez organy przepisów art. 140mb ust. 1 p.r.d. i nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 500 zł z tytułu uchybienia terminu określonego w art. 73aa. ust. 1 p.r.d. do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu. Bezsporne jest, że Skarżący nie dopełnił wyżej opisanego obowiązku w ustawowym terminie. Termin ten został przekroczony o siedem dni. Podkreślić należy, że zarówno w odwołaniu od decyzji Starosty, jak i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Skarżący podnosił tożsame argumenty. Mianowicie, że w okresie świąteczno – noworocznym córka próbowała umówić wizytę w organie, niemniej jednak nie było wolnych numerów. Dopiero w dniu 9 stycznia 2025 r. udało się jej zarejestrować na termin 27 stycznia 2025 r. Na wstępie należy wskazać, że organy administracji publicznej, rozpoznając indywidualną sprawę administracyjną zobowiązane są do przestrzegania zarówno konstytucyjnej (art. 2 i art. 7 Konstytucji), jak i ustawowej (art. 6 k.p.a.) zasady praworządności. Zgodnie z tą zasadą organy w trakcie postępowania administracyjnego zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa, a więc także na podstawie przepisów prawa procesowego, które wyznaczają wzorce postępowania. Podkreślić należy, że w art. 7 k.p.a. unormowana została zasada ogólna prawdy obiektywnej. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest podstawą właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Tak więc organy administracji mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Rozwinięciem tej zasady są uregulowania Działu II Rozdziału 4 k.p.a., dotyczące dowodów. Sąd stwierdza, że organy administracji publicznej obu instancji przeprowadziły postępowanie sprzecznie z wzorcami normatywnymi, tak w zakresie zasad naczelnych, jak i zasad dowodowych postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów, które mają obowiązek przedstawić strony z uwagi na sporny charakter postępowania i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Z kolei art. 80 k.p.a. nakłada na organ powinność oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W sytuacji, gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności przez wskazanie dowodów, które przyjął jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, oraz uzasadnienie, dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ponadto w ocenie Sądu spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody. Dopełnieniem tej zasady jest uregulowanie art. 9 zd. pierwsze k.p.a., że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz art. 11 k.p.a., że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. W konsekwencji możliwość dokonania oceny legalności postępowania organu powinna znaleźć odzwierciedlenie w decyzji, której wymogi formalne określa art. 107 § 1 i 3 k.p.a. (ten ostatni określa elementy składowe uzasadnienia decyzji). Uzasadnienie decyzji ma, bowiem na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Pamiętać należy, że uzasadnienie (faktyczne i prawne) stanowi integralną część decyzji. Zatem w ocenie Sądu nie podlega jedynie jej osnowa, ale decyzja jako całość, łącznie z jej uzasadnieniem. Zdaniem WSA w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone przez Organy postępowanie nie jest wyczerpujące. WSA stwierdza, że powyższe uchybienia tj. zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego (także z perspektywy dowodowej) jak również uchybienia w zakresie uzasadnień decyzji organów obu instancji, stanowią naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący podnosił okoliczności braku faktycznej możliwości rejestracji pojazdu w ustawowym terminie już w odwołaniu, ale organ II instancji nie odniósł się do tego zarzutu. Organy ponownie rozpoznając sprawę zobowiązane będą do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność zasad rejestracji pojazdów w Wydziale Komunikacji, a w szczególności wskazania czy istniała faktyczna możliwość rejestracji pojazdu bez wcześniejszej rezerwacji wizyty w organie oraz czy w ww. okresie czasu tj. od dnia 20 grudnia 2024 r. (data zakupu samochodu) do dnia 27 styczni 2025 r. (daty złożenia wniosku o rejestrację pojazdu) istniała ograniczona możliwość złożenia wniosku przez skarżącego o rejestrację pojazdu. W ramach postępowania organy umożliwią Skarżącemu aktywny udział w tym postępowaniu. Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego i dokonaniu ustaleń w ww. zakresie organ wyda rozstrzygnięcie, które uzasadni - biorąc pod uwagę przedmiot postępowania administracyjnego - zgodnie z wymogami normatywnymi wskazanymi w szczególności w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania WSA stwierdził, że zaistniały normatywne podstawy do zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania, uwzględniając wysokość wpisu od skargi (100 zł) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.