II SA/Rz 956/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi "B." T.J. L. Sp. j. w P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...]r. Nr[...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. na rzecz strony skarżącej "B." T.J. L. Sp. j. w P. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. do wyroku z dnia 25 sierpnia 2005 r. Decyzją z dnia [...]r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA oraz art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Nr 207 z 2003 r., poz. 2016 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania B. T.J. L. spółka jawna w P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z [...]r., Nr [...] nakazującej firmie rozbiórkę reklam wymienionych w zaskarżonej decyzji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu podano, że organ I instancji na wniosek Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. w W. Regionalny Oddział Przesyłu w T. przeprowadził oględziny obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce nr 1808 położonej w Świlczy. Podczas kontroli organ I instancji ustalił, że na działce tej znajdują się reklamy blach dachowych firmy "B.". Jedna z reklam wykonana jest w formie czterech słupków z kształtowników stalowych zabetonowanych w gruncie o wym. podstawy 0,50 m - 1,35 x 2,25 m i wysokości 6,50 m. Na szczycie reklamy zamontowane są dwa pasy blachy stalowej o wym. 2,0 m x 3,0 m. Reklama zlokalizowana jest w odległości 8,50 od zewnętrznej krawędzi drogi krajowej nr 4 E40 J. – K.. Następne dwie reklamy o wym. podstawy odpowiednio 1,60 m x 11,60 m oraz 1,60 m x 25,30 m i wysokości 4,0 m, wykonane są z kształtowników stalowych zabetonowanych w gruncie, do których przykręcone są pasy blachy dachowej. Reklamy te są zlokalizowane w odległości 7,50 m od zewnętrznej krawędzi ww. drogi. Decyzją z dnia [...]r., Nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. nakazał firmie "B." rozbiórkę w/w reklam. Od decyzji tej odwołanie wniosła firma "B.". W odwołaniu podniosła, że na działce nr 1808 położonej w Ś. postawione zostały tymczasowe obiekty budowlane stanowiące wyłącznie eksponaty wystawowe produktów firmy, a tym czasowy eksponat wystawowy nie wymaga pozwolenia na budowę. Ponadto podnosi, że fir ma uzyskała zgodę na postawienie tych obiektów w odległości mniejszej niż wymagają tego przepisy. Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z protokołu oględzin z dnia 29 kwietnia 2004 r., reprezentujący firmę "B." Z.D., oświadczył że na wystawę produktów dachowych od strony drogi E4 Firma jesienią 2003 r. dokonał zgłoszenia do Urzędu Gminy w Ś., ale nie przedstawił w czasie oględzin w/w zgłoszenia. Również przy złożonym odwołaniu nie przedstawił takiego dokumentu. W aktach sprawy znajduje się notatka służbowa sporządzona w dniu 10 maja 2004 r. z której wynika, że firma nie zgłosiła do Urzędu Gminy w Ś. zamiaru budowy reklam na działce nr 1808 położonej w Ś., ponadto Gmina Ś. nie wydawała również w powyższej sprawie pozwolenia na budowę. Odwołujący się nie udokumentował również okoliczności uzyskania zgody na usytuowanie przedmiotowych reklam w odległości innej, niż prawem przewidziana, jak również nie wymienił nazwy organu, który wyraził zgodę na usytuowanie przedmiotowych reklam w obecnych odległościach. Powyższe okoliczności wskazują że przedmiotowe reklamy zostały ustawione na działce nr 1808 położonej w Ś. samowolnie. Ustawa Prawo budowlane w art. 48 ust. 2 dopuszcza legalizację samowoli budowlanych w przypadku, gdy wybudowany obiekt budowlany m. in. nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W przedmiotowej sprawie jednoznacznie wynika, że lokalizacja reklam w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi krajowej nr 4 E40 J. –K. wynosząca odpowiednio 8,50 m i 7,50 m narusza unormowania zawarte w art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. Nr 71 z 2000 r., poz. 838 z późn. zm.), gdyż zgodnie z w/w przepisem odległość ta powinna wynosić co najmniej 25 m. Ponadto, jak wynika z kopii mapy zawartej w aktach sprawy, na której zostały naniesione reklamy, obiekty te posadowione są na czynnym gazociągu wysokiego ciśnienia DN 400 PN 6.3 Mpa, relacji J.- S., który przebiega przez działkę nr ewid. 1808, położoną w Ś., co może powodować zagrożenie życia lub mienia. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżyła firma B. T.J. L. spółka jawna w Ponicach domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi podano, że na działce nie usytuowano reklamy, a jedynie ekspozycję produktów. Na ustawienie ekspozycji produktów nie jest wymagane w myśl prawa budowlanego pozwolenie na budowę, lecz zgłoszenie do właściwego organu. Ponieważ skarżący nie jest właścicielem działki 1808 w Ś. na której ustawiona jest ekspozycja produktów nie zwracał się do Urzędu Gminy w Ś., lecz uzyskał zezwolenie ustne od właściciela działki 1808 A. P.. W związku z tym faktem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien zwrócić się do właściciela działki 1808 w Ś. o przedłożenie dokumentów zezwalających na usytuowanie wyżej wymienionej ekspozycji produktów. Wskazano także, że ekspozycja ta nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia innych. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego aktu we wskazanych wyżej granicach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja w obrocie prawnym ostać się nie może. Stan faktyczny sprawy w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia przedstawia się w sposób następuj ący. Spółka "B." na działce nr 1808 położonej w Ś. stanowiącej - według wypisu z rejestru gruntów - własność A. P., wykonała obiekty budowlane stanowiące reklamę blach dachowych tej Firmy. Zgodnie z ustaleniami organów wykonując tego rodzaju obiekty Spółka nie dokonała zgłoszenia w trybie art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą. W związku do dokonaną samowolą i brakiem możliwości jej zalegalizowania z uwagi na posadowienie obiektów z naruszeniem przepisów technicznych w budownictwie poprzez zbyt bliskie posadowienie ich w stosunku do krawędzi drogi krajowej nr 4 J. – K. oraz w strefie bezpieczeństwa gazociągu wysokiego ciśnienia DN 400 PN 6.3 Mpa relacji J. - Sędziszów organy na zasadzie art. 49b ustawy nakazały rozbiórkę obiektów. Rozpatrując skargę na tę decyzję należy w pierwszej kolejności wskazać, że w świetle przepisu art. 28 KPA stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Postępowanie w sprawie o nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego może wkraczać i wkracza w sferę sposobu wykonywania prawa własności, a skoro decyzja o rozbiórce konkretyzuje sposób wykonywania własności w sprawie indywidualnej, to właściciel nieruchomości z reguły jest uprawniony do występowania w sprawie w charakterze strony na podstawie art. 28 kpa. Taki kierunek wykładni jest prezentowany w orzecznictwie sądowym zarówno na tle art. 28 kpa, jak też w sprawach w identycznych sprawach z zakresu procesu inwestycyjno-budowlanego. Powyższe zasady dotyczą sytuacji procesowej zarówno właściciela, jak i użytkownika wieczystego nieruchomości. W przedmiotowej sprawie przedmiot samowoli budowlanej znajduje się na działce nr 1808 położonej w Ś., stanowiącej według wypisu z rejestru gruntów własność A.P.. A.P. nie wziął udziału w przedmiotowym postępowaniu na żadnym jego etapie. W aktach sprawy nie ma jakiegokolwiek materiału, który pozwoliłby na przyjęcie, że właściciel nieruchomości na której znajdują się sporne obiekty budowlane nie spełnia przesłanek określonych w art. 28 kpa, dającym mu uprawnienie do występowania w sprawie w charakterze strony. Również w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji brak jest jakichkolwiek rozważań w tej materii. Brak uczestnictwa strony, bez jej winy w postępowaniu może być przyczyną jego wznowienie, dlatego decyzje chociażby tylko z tej przyczyny muszą zostać uchylone. Charakter stwierdzonego uchybienia nie pozwala Sądowi na merytoryczne ustosunkowanie się do zarzutów skargi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy ustalą krąg osób, które w oparciu o przepis art. 28 kpa występować muszą w sprawie w charakterze strony. W dalszej kolejności organy na nowo przeprowadzą postępowanie administracyjne umożliwiając w nim udział wszystkim osobom, którym przymiot strony w sprawie przysługuje. W celu ułatwienia Sądowi dokonania w przyszłości ewentualnej oceny zarzutu dotyczącego reklamowego charakteru przedmiotowych obiektów organy rozważą potrzebę wykonania stosownej dokumentacji zdjęciowej. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.