II SA/Rz 959/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-08-17

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, pomimo wezwania do uzupełnienia braków wniosku?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, ponieważ nie przedstawiła wyczerpujących danych dotyczących dochodów z gospodarstwa rolnego, wydatków na utrzymanie domu i rodziny, ani wyciągów z rachunków bankowych męża. Brak tych informacji uniemożliwia sądowi dokonanie należytej oceny sytuacji materialnej strony, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
A. D. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego dotyczącego środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia i dołączyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni podała, że nie pracuje, utrzymuje się z mężem z gospodarstwa rolnego, mają na utrzymaniu córkę, a jej mąż ma problemy zdrowotne. Referendarz sądowy wezwał ją do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków, stanu majątkowego i rodzinnego. Wnioskodawczyni uzupełniła wniosek jedynie częściowo, nie podając kluczowych informacji o dochodach z gospodarstwa rolnego i wydatkach.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy A. D. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego dotyczącego środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Do skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego dotyczącego środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia A. D. dołączyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie, we wniosku przedłożonym na urzędowym formularzu (PPF) składająca go wskazała, że nie pracuje, a wraz z mężem utrzymują się z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Na utrzymaniu mają sześcioletnią córkę, która przez długi okres pozostawała pod opieką poradni specjalistycznych, co wiązało się z dużymi kosztami. We wrześniu dziecko rozpocznie naukę szkolną, co także wiązać się będzie ze znacznymi wydatkami. Wnioskodawczyni zwróciła uwagę na pogarszający się stan zdrowia męża. Rodzina mieszka w domu o pow. 80 m.kw. Ze względu na małą ilość danych potrzebnych do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy wezwał stronę do ich uzupełnienia poprzez: przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych jej i męża (jak też rachunków kart kredytowych), określenie miesięcznych wydatków na utrzymanie domu z wyszczególnieniem opłat za konkretne media, wydatków na telefon, Internet oraz przedstawienie dokumentów potwierdzających wskazane wydatki, wysokości środków przeznaczanych na żywność, odzież, lekarstwa, środki czystości, wskazanie posiadanych środków transportowych i kosztów ich utrzymania, podanie dochodów z gospodarstwa rolnego i jego powierzchni oraz wskazanie wysokości dopłat do produkcji rolnej łącznie z kserokopią decyzji w tym przedmiocie. W odpowiedzi A. D. nadesłała wyciąg z jej rachunku bankowego z saldem 2 103,24 zł. Wskazała, że widnieje na nim wpłata z tytułu świadczenia wychowawczego za okres od kwietnia do lipca 2016 r. w łącznej kwocie 2000 zł. Nie posiada natomiast karty kredytowej. Nie ma własnych dochodów, bowiem nie wykonuje pracy zawodowej, a pozostaje na utrzymaniu męża. Jest współwłaścicielką samochodu osobowego z 2000 r. Z kolei gospodarstwo rolne stanowi własność jej męża i nie ma wiedzy na jego temat. Majątek męża stanowią także pojazdy mechaniczne piętnastoletnie i starsze. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Strona postępowania obowiązana jest do poniesienia jego kosztów, co wynika z brzmienia art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a." Jeśli jednak znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, może złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zwolnienie od kosztów sądowych mieści się w tzw. częściowym prawie pomocy (art. 245 § 3 P.p.s.a.), którego przesłankę przyznania określa art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Jest nią niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Unormowanie zawarte w art. 252 § 1 P.p.s.a. wskazuje, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, jak tez o stanie rodzinnym (w przypadku osoby fizycznej). Wynika z tego, że ubiegający się o uczynienie w jego wypadku odstępstwa od wymienionej wyżej zasady z art. 199 P.p.s.a. powinien podać dostateczną ilość danych niezbędnych do rozpoznania jego wniosku. Od tego więc ile informacji przekaże zależy decyzja co do zgłoszonego przez niego żądania. Przesądza o tym wprost treść powołanego art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym wykazanie opisanej w nim przesłanki prawa pomocy spoczywa na wnioskującym o nie. A. D. przedstawiła tymczasem w swoim wniosku zbyt mało danych, które pozwoliłyby na ocenę jej możliwości płatniczych. Przede wszystkim bowiem nie wskazała wysokości dochodów, z których utrzymuje się jej rodzina. Nie podała wielkości prowadzonego wraz z mężem gospodarstwa rolnego oraz wysokości otrzymywanych w związku z powyższym dopłat rolniczych. Poza tym, jej wniosek nie podawał wielkości comiesięcznych obciążeń domowego budżetu z tytułu wyżywienia, odzieży, środków czystości, Internetu, telefonu, utrzymania ewentualnych środków transportu. O wszystkie te informacje zapytano skarżącą, wzywając do ich przedstawienia w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Wnioskodawczyni wprawdzie ustosunkowała się do treści powyższego, ale w bardzo niewielkiej części. Ujawniła mianowicie, dopiero na tym etapie, że za okres od kwietnia do lipca 2016 r. otrzymała świadczenie wychowawcze w łącznej kwocie 2000 zł. Wskazała też, że nie posiada żadnych innych dochodów, bowiem nie pracuje, a pozostaje na utrzymaniu męża. Podała, że jest współwłaścicielką samochodu osobowego, bez jednoczesnego wskazania wydatków związanych z jego użytkowaniem. Przede wszystkim jednak wnioskodawczyni uchyliła się od przekazania danych dotyczących dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego jej męża, wskazując wymijająco, że nie ma wiedzy w tym zakresie. Z przedmiotowej odpowiedzi wynika także, iż mąż posiada kilka pojazdów mechanicznych, ale brak jest informacji co do ich marki, roku produkcji i kosztów eksploatacji. Strona nie nadesłała również wyciągów z rachunków bankowych jej męża. Skoro więc wnioskodawczyni nie udzieliła wyczerpującej odpowiedzi na kierowane do niej wezwanie, to brak jest tym samym podstaw do uwzględnienia jej żądania. Referendarz sądowy nie dysponuje bowiem danymi, w oparciu o które mógłby dokonać należytej oceny sytuacji strony w kontekście brzmienia art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Trzeba podkreślić, że adresowane do wnioskodawczyni wezwanie było jasne i nie pozostawiało wątpliwości co do zakresu żądanych danych i dokumentów. Z uwagi na powyższe uznano, że A. D. nie wykazała, by nie stać jej było na uiszczenie kwoty 200 zł z tytułu wpisu od skargi, jak też ewentualnych dalszych kosztów sądowych. Dlatego odmówiono zwolnienia jej od kosztów sądowych, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło