II SA/Rz 96/16
WyrokWSA w Rzeszowie2016-10-18
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Ewa Partyka, Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do pobierania ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, przyznane na podstawie decyzji administracyjnej, wygasa z chwilą nabycia przez pierwotnego właściciela prawa do emerytury, czy też może być przeniesione na nabywcę gruntu w drodze umowy darowizny?Ratio decidendi
Prawo do ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej ma charakter majątkowy, ściśle związany z nieruchomością, a nie z osobą pierwotnego właściciela. W związku z tym, prawo to nie wygasa z chwilą nabycia przez pierwotnego właściciela prawa do emerytury, lecz może być przeniesione na nabywcę gruntu (również w drodze darowizny) w drodze decyzji administracyjnej, o ile nie upłynął 20-letni okres przyznawania ekwiwalentu.Stan faktyczny
Skarżący JC, reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego GC, zwrócił się o przeniesienie prawa do pobierania ekwiwalentu za zalesienie działki na swoją rzecz, gdyż otrzymał ją w drodze darowizny od poprzedniego właściciela KC. Starosta odmówił przeniesienia prawa, uznając, że prawo do ekwiwalentu wygasło z chwilą nabycia przez KC prawa do emerytury. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił błędną wykładnię prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądzając jednocześnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2016 r. sprawy ze skargi J. C. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego G. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015 r.nr [...] w przedmiocie przeniesienia prawa do pobierania ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenia uprawy leśnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. C. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego G. C. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi JC jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] z dnia [.] grudnia 2015 r. nr [.] w przedmiocie przeniesienia prawa do pobierania ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenia uprawy leśnej, którą wydano w następującym stanie sprawy;
GC, działając jako przedstawiciel ustawowy syna JC, zwrócił się do Starosty Powiatu [.] o przekazanie ekwiwalentu z tytułu zalesienia działki nr ewid. 118/7 w S., otrzymywanego przez KC na mocy decyzji Starosty z dnia [.] czerwca 2003 r. nr [.], na rzecz JC. Działkę tę JC otrzymał na mocy umowy darowizny z dnia 9 listopada 2015 r. rep. A [.] od poprzedniego właściciela KC, który był beneficjentem ww. decyzji.
Decyzją z dnia [.] listopada 2015 r. nr [.], Starosta Powiatu [...] odmówił przeniesienia na JC prawa do pobierania ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, położonej na działce nr 118/7 obręb S. gmina [...]..
Z ustaleń organu wynika, że KC, wcześniejszy właściciel działki 118/7, prowadził na niej uprawę leśną, a na mocy decyzji Starosty z dnia [.] czerwca 2003 r. nr [.] nabył uprawnienie do pobierania miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej. Decyzję te wydano na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, poz. 764 z późn. zm.). W myśl art. 7 ust. 6a ustawy, w przypadku sprzedaży gruntu, na którym znajduje się uprawa leśna, obowiązki związane z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalent przechodzą na nabywcę, a przekazania tych praw i obowiązków dokonuje starosta w drodze decyzji. Mając ponadto na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2014 r. sygn. K.46/13 uznający art. 7 ust. 6a w zakresie, w jakim nie przewiduje – od wejścia w życie ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 46, poz. 392) – przejścia na nabywcę w drodze innej czynności prawnej niż sprzedaż gruntu obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, za niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poza sprzedażą dopuszczalnym tytułem przejścia prawa mogła być również umowa darowizny. Jednak prawo KC do ekwiwalentu wygasło przed zawarciem umowy darowizny, ponieważ 27 sierpnia 2015 r. nabył on prawo do emerytury, a więc przed dniem zawarcia umowy darowizny z dnia 9 listopada 2015 r. nabywca nie mógł nabyć tego prawa.
W odwołaniu GC podał, że decyzję o przyznaniu wcześniejszej emerytury doręczono KC w dniu 2 października 2015 r. Przeniesienie na JC ekwiwalentu pomogłoby im zaś w utrzymaniu zalesionego gruntu.
Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając w całości stanowisko organu pierwszej instancji. Podkreśliło, że w myśl art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, właściciel zalesionego gruntu otrzymuje ekwiwalent do czasu nabycia prawa do emerytury lub renty, nie dłużej jednak niż przez okres 20 lat. Konsekwencją nabycia prawa do emerytury lub renty jest więc wygaśnięcie prawa do ekwiwalentu. Na skutek zawartej umowy darowizny prawo to nie mogło zatem być przeniesione na JC. KC utracił prawo do ekwiwalentu z chwilą nabycia prawa do emerytury, tj. z dniem 27 sierpnia 2015 r., a umowę darowizny zawarto 9 listopada 2015 r.
W skardze podniesiono, że zasadniczym warunkiem przeniesienia prawa do ekwiwalentu było to, że w 2003 r. wydano decyzję o stwierdzeniu prowadzenia uprawy leśnej. Brak przeniesienia prawa na nowego właściciela nie będzie w ocenie skarżącego zobowiązywał obecnego właściciela do dalszego wyłączenia gruntu z upraw rolnych i czerpania z tego tytułu korzyści, przez co dojdzie do zmarnotrawienia środków publicznych wykorzystanych przy tworzeniu planu zalesienia i dostarczeniu sadzonek.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności
z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki
w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Skarga jest zasadna.
W ocenie Sądu organy dokonały błędnej wykładni prawa materialnego, co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy.
Kwestią niesporną jest, iż dziadek małoletniego skarżącego JC – KC na mocy decyzji Starosty z dnia [.] czerwca 2003 r. nabył uprawnienie do pobierania miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie gospodarki leśnej. Decyzję tę wydano na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz.U. Nr 73, poz. 764 z późn. zm. – zwana dalej ustawą lub ustawa z z 2001 r.). Ustawa ta zgodnie z art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1613) w zakresie miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, przyznanego przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stanowić powinna podstawę rozstrzygnięcia.
Przepisy z art. 7 ust. 6a i ust. 6 ustawy z 2001 r. były już przedmiotem wykładni dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, choćby w sprawie sygn. akt II GSK 163/15 przedstawionej w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 czerwca 2016 r. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całej rozciągłości tę wykładnię podziela i przyjmuje za swoją. Wypada więc za NSA przytoczyć argumentację odnoszącą się do spornej między stronami kwestii;
Zgodnie z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, właściciel gruntu, który otrzymał decyzję administracyjną o prowadzeniu uprawy leśnej, nabywa prawo do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, a ekwiwalent ten wypłacany jest właścicielowi gruntu miesięcznie do dnia 10 każdego miesiąca począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym właściciel gruntu otrzymał decyzję. Według z art. 7 ust. 6 tej ustawy właściciel gruntu otrzymuje ekwiwalent do czasu nabycia prawa do emerytury lub renty, nie dłużej jednak niż przez okres 20 lat.
Z regulacji zawartych w ustawie o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia wynika, że ustawodawca przewidział możliwość przejścia uprawnienia do ekwiwalentu, co pierwotnie ograniczone zostało do sytuacji nabycia własności uprawy leśnej w drodze spadkobrania, a wynikało z art. 11 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym korzystanie z nabytych w ten sposób uprawnień jest kontynuowane w ramach ustalonego terminu 20 lat. Następnie, motywując to brakiem regulacji skutków obrotu ziemią dla procesu zalesienia oraz wynikającymi z tego negatywnymi konsekwencjami finansowymi dla budżetu państwa w postaci zaprzestania uprawy leśnej przez nabywcę gruntu, pomimo że ze środków publicznych zostały już pokryte koszty sadzonek oraz koszty sporządzenia planu zalesienia, w celu zachęcenia nabywców do kontynuowania uprawy leśnej, a tym samym przyczyniania się do realizacji celu ustawy, tj. restrukturyzacji rolnictwa i zwiększania powierzchni lasów w Polsce, nowelą z dnia 14 lutego 2003 r. ustawodawca dodał do art. 7 ustawy z czerwca 2001 r. ustęp 6a. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku sprzedaży gruntu, na którym znajduje się uprawa leśna, obowiązki związane z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalent przechodzą na nabywcę gruntu, a przekazania tych praw i obowiązków dokonuje starosta w drodze decyzji administracyjnej.
Jak strony doskonale wiedzą przywołane rozwiązania ustawowe, stanowiły przedmiot oceny ich zgodności z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym zainicjowanym wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich w zakresie, w jakim przewidują możliwość przeniesienia praw i obowiązków wynikających z wyłączenia gruntów z uprawy rolnej i prowadzenia uprawy leśnej tylko w razie przeniesienia własności nieruchomości objętej uprawą leśną na podstawie umowy sprzedaży bądź spadkobrania ograniczając tym samym możliwość przeniesienia prawa do ekwiwalentu tylko w wypadku tych dwóch zdarzeń prawnych, a więc zbyt wąsko, gdy chodzi o zakres zastosowania normy wynikającej z tych przepisów.
W wyniku rozpatrzenia wymienionego wniosku, wyrokiem z dnia 9 grudnia 2014 r., w sprawie sygn. akt K 46/13, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:
"1. Art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, poz. 764 oraz z 2003 r. Nr 46, poz. 392) w zakresie, w jakim nie przewiduje - od wejścia w życie ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 46, poz. 392) - przejścia na nabywcę w drodze innej czynności prawnej niż sprzedaż gruntu obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Art. 11 ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 jest zgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji".
Uwzględniając konsekwencje wynikające z art. 190 ust. 1 ustawy zasadniczej, w tym ich prawne znaczenie dla sądowego procesu stosowania prawa, przywołany wyrok sądu konstytucyjnego oraz przedstawioną w jego uzasadnieniu argumentację prawną uznać należy za istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia spornego w sprawie zagadnienia, a mianowicie wykładni przepisu art. 7 ust. 6 i ust. 6a ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia w zakresie, w jakim dekodowana z niego norma prawa stanowi o uprawnieniu właściciela zalesionego gruntu do ekwiwalentu oraz o instytucji przejścia tego uprawnienia - w drodze przekazania decyzją administracyjną – na nabywcę tego gruntu. Wykładnia przywołanego przepisu ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, aby jej rezultat mógł być uznany za prawidłowy, nie może bowiem pomijać stanowiska prezentowanego przez Trybunał Konstytucyjny w w/w wyroku.
Z punktu widzenia istoty spornej w rozpatrywanej sprawie kwestii – a mianowicie, czy w okolicznościach stanu faktycznego sprawy za uzasadnione w świetle art. 7 ust. 6a ustawy uznać należało oczekiwanie strony skarżącej co do uwzględnienia jej wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie przeniesienia praw i obowiązków z tytułu prowadzenia uprawy leśnej, a zaskarżoną decyzję wydaną w sprawie z tego wniosku, za zgodną z prawem - zasadnicze znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma odpowiedź na pytanie o charakter prawny ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej. Analizując tę kwestię w przywołanym powyżej wyroku Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że "[...] z jednej strony była to rekompensata za likwidację gospodarstwa rolnego, z drugiej strony - pokrycie kosztów związanych z prowadzeniem gospodarki leśnej. Jest to świadczenie wzajemne, gdyż warunkiem jego otrzymywania było zobowiązanie się właściciela gruntu do prowadzenia uprawy leśnej zgodnie z planem zalesienia, a następnie uproszczonym planem urządzenia lasu. Niedopełnienie tych obowiązków skutkowało wstrzymaniem wypłaty ekwiwalentu. Przyznanie ekwiwalentu (tak jak i wystąpienie z wnioskiem o przeznaczenie gruntu do zalesienia) nie było uzależnione od prowadzenia działalności rolniczej przez właściciela gruntu ani od jego statusu majątkowego. Świadczenie to otrzymywał każdy właściciel, także wykonujący pracę zawodową niezwiązaną z rolnictwem, który otrzymał decyzję o prowadzeniu uprawy leśnej. To samo dotyczyło nabywcy zalesionego gruntu na podstawie umowy sprzedaży - ustawodawca nie wprowadził w tym zakresie żadnych ograniczeń podmiotowych. Mogła to być zatem osoba aktywna zawodowo poza rolnictwem [...].. Ekwiwalent przechodził na nią wyłącznie z tego tytułu, że otrzymywał go jej poprzednik prawny - pierwotny właściciel gruntu rolnego, który dokonał jego zalesienia. Warunkiem jego otrzymywania przez nabywcę było dalsze prowadzenie uprawy leśnej zgodnie z uproszczonym planem urządzenia lasu. Ekwiwalent nie pełnił zatem w tej sytuacji funkcji rekompensaty za likwidację gospodarstwa rolnego, lecz wyłącznie miał pokrywać koszty związane z prowadzeniem uprawy leśnej, a przez to być zachętą dla nabywcy do jej kontynuacji." (por. pkt 6.2 uzasadnienia wyroku TK). Co nie mniej istotne, sąd konstytucyjny podniósł również, że " [...] ratio legis ustawy z 8 czerwca 2001 r. była m.in. restrukturyzacja rolnictwa i zwiększenie powierzchni lasów w Polsce. Celem wprowadzenia ust. 6a w art. 7 ustawy z 8 czerwca 2001 r. było zaś zapobieżenie sytuacjom, w których nabywca zalesionego gruntu nie kontynuował prowadzenia uprawy leśnej, co wiązało się ze stratami budżetu państwa, z którego zostały już pokryte koszty sadzonek i sporządzenia planu zalesienia, a także wypłacany był ekwiwalent poprzedniemu właścicielowi. Przejście obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej, ale także prawa do comiesięcznego ekwiwalentu miało zachęcać nabywców zalesionych gruntów do kontynuacji uprawy." (por. pkt 8.1 uzasadnienia wyroku TK).
Uwzględniając powyższe, w tym zwłaszcza odwołując się do celów ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia oraz do funkcji ekwiwalentu, należy przyjąć, że prawo do ekwiwalentu ma charakter prawa majątkowego ściśle związanego z nieruchomością na której prowadzona jest uprawa leśna, a nie z konkretną osobą, która w dniu rozpoczęcia uprawy leśnej posiadała status właściciela nieruchomości (por. również wyrok NSA z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1394/14). Zwłaszcza, że jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny w przywołanym wyroku, funkcją omawianego ekwiwalentu nie jest funkcja socjalna.
Powyższe, stanowiąc konsekwencję rezultatu celowościowej i funkcjonalnej wykładni art. 7 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, znajduje zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale i też Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, swoje potwierdzenie również w rezultacie wykładni językowej przywołanego przepisu. Stanowisko, że ekwiwalent ma charakter prawa majątkowego ściśle związanego z nieruchomością potwierdza także konwencja językowa, którą ustawodawca operuje na gruncie art. 7 ust. 1 ustawy. Wprost jest w nim mowa o ekwiwalencie za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, którego wysokość jest z kolei determinowana wyłącznie obszarem zalesienia. Tezę o ścisłym powiązaniu prawa do omawianego ekwiwalentu z gruntem potwierdza również treść regulacji prawnej zawartej w art. 7 ust. 7 ustawy, zwłaszcza zaś w ust. 8 tego przepisu, z którego wynika, że w przypadku zniszczenia uprawy leśnej w wyniku celowego działania właściciela gruntu, starosta wydaje decyzję administracyjną o wstrzymaniu wypłaty ekwiwalentu oraz nakazuje zwrot kosztów sadzonek, kosztów sporządzenia planu zalesienia i pobranego ekwiwalentu - wraz z odsetkami ustawowymi.
Ponadto, nie bez znaczenia z punktu widzenia przedstawionych wniosków pozostaje to, że na gruncie analizowanego przepisu ustawodawca stanowi o "właścicielu gruntu", jako podmiocie uprawnionym do ekwiwalentu. Ma to tę konsekwencję, że w świetle celów ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia oraz w nawiązaniu do przywołanego powyżej stanowiska Trybunału Konstytucyjnego w pełni uzasadnia twierdzenie, że uprawnionym do ekwiwalentu, jako prawa majątkowego ściśle związanego z zalesianym gruntem, jest każdoczesny właściciel tego gruntu, a więc również i jego nabywca (w drodze czynności cywilno- prawnej lub spadkobrania), przez okres, co do zasady nie dłuższy, niż 20 lat.
Stanowisko to znajduje swoje potwierdzenie również w tym, że wraz z nabyciem, we wskazany wyżej sposób prawa własności zalesianego gruntu (uprawy leśnej), jego nowy właściciel - tak jak jego poprzednik - niejako automatycznie zaczyna podlegać wszystkim konsekwencjom (obowiązkom) wynikającym z przepisów ustawy o lasach, gdy chodzi o determinowany, między innymi zasadami gospodarki leśnej, sposób postępowania z tym gruntem. Uwzględniając cele ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, zasadniczo - jeżeli tak jak w rozpatrywanej sprawie wyraża wolę kontynuowania prowadzenia uprawy - zaczyna podlegać również obowiązkom związanym z prowadzeniem uprawy leśnej założonej przez jego poprzednika na nabytym gruncie. Skoro tak, to z punktu widzenia przedstawionych uwag, wymienione obowiązki uznać należałoby za ściśle skorelowane z konkretnymi uprawnieniami, w tym z uprawnieniem (każdoczesnego) właściciela zalesionego gruntu do ekwiwalentu, jako prawa majątkowego ściśle z tym gruntem związanego.
W świetle przedstawionych wywodów, za nietrafne uznać należy więc stanowisko organów, z którego wynika, że prawo do ekwiwalentu ma ściśle osobisty charakter związany z osobą, która w dniu rozpoczęcia prowadzenia uprawy leśnej posiadała status właściciela gruntu i wygasa wraz z uzyskaniem prawa do emerytury przez tę osobę, co w konsekwencji uniemożliwia jego przeniesienie na nabywcę. Takiemu rozumieniu prawa do ekwiwalentu jednoznacznie jednak sprzeciwiają się deklarowane przez prawodawcę, przedstawione cele ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia oraz charakter prawny ekwiwalentu i jego funkcje. Podkreślając, że ekwiwalent, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy ma charakter publicznego prawa podmiotowego o charakterze majątkowym ściśle związanego z gruntem, stanowisku organów przeciwstawić należy również i ten argument, że ekwiwalent ten nie dość, że nie realizuje funkcji socjalnej, co mogłoby świadczyć o jego osobistym charakterze, to przede wszystkim, że jego przejście na nabywcę gruntu w drodze pochodnego nabycia prawa nie następuje wraz z dokonaniem konkretnej czynności cywilno - prawnej, lecz wymaga wydania decyzji administracyjnej, w drodze której dochodzi do przekazania praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej. Ocena stanowiska organów nie może nie uwzględniać również tego, że jak wynika z art. 7 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, źródłem uprawnienia do wymienionego ekwiwalentu jest decyzja administracyjna, o której mowa w przywołanym przepisie, a mianowicie decyzja stwierdzająca prowadzenie uprawy leśnej. Tym bardziej więc, jak należałoby przyjąć, przeniesienie wynikającego z niej uprawnienia wymaga, aby jego przekazanie nastąpiło w drodze decyzji administracyjnej.
W świetle powyższego, zdaniem Sądu organy błędnie przyjęły, że wraz z nabyciem przez dziadka skarżącego uprawnień emerytalnych wygasło prawo do ekwiwalentu, o którym mowa w art. 7 ust. 6 i 6a ustawy z 2001 r. do jego pobierania. Takie uprawnienie, aż do upływu 20 lat, o których mowa w art. 7 ust. 6, ma tymczasem każdy właściciel zalesionej działki, jeśli wcześniejszy jej właściciel legitymował się decyzją administracyjną o prowadzeniu uprawy leśnej (art. 7 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z 2001 r.).
Skoro organy kierując się wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego nie kwestionowały co do zasady możliwości przejścia na obdarowanego prawa do ekwiwalentu, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylić decyzje organów obydwu instancji, jako że błędna wykładnia przepisów prawa materialnego miała wpływ na wynik sprawy.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Zasądzone koszty – to uiszczony przez skarżącego wpis od skargi.
W ponownym postępowaniu organy uwzględnią przedstawioną wyżej przez Sąd wykładnię przepisów art. 7 ust. 6 i 6a ustawy z 2001 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło