II SA/Rz 961/09
PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-01-11
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, samotnie wychowująca niepełnosprawną córkę i utrzymująca się z alimentów oraz świadczeń z pomocy społecznej, powinna zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Skarżąca, samotnie wychowująca niepełnosprawną córkę i utrzymująca się z niewielkich dochodów pochodzących z alimentów i pomocy społecznej, nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i córki. W związku z tym, na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznano jej prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca Z. D. wniosła skargę na decyzję Wojewody dotyczącą pozwolenia na budowę. W trakcie postępowania wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną i osobistą: jest po rozwodzie, samotnie wychowuje niepełnosprawną córkę, a ich utrzymanie opiera się na alimentach i świadczeniach z pomocy społecznej w łącznej wysokości 797 zł. Nie posiada majątku poza częścią domu, w którym zamieszkuje.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę budynku handlowo - usługowego postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.
Z. D. we wniesionej przez siebie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r.
Nr [...] zwróciła się o zwolnienie z kosztów postępowania sądowego.
Podtrzymując wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w złożonym następnie w wyniku wezwania urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF wskazała na swoją trudną sytuację materialną i osobistą: jest po rozwodzie, samotnie wychowuje niepełnosprawną 16-letnią córkę. Źródłem ich utrzymania są pobierane na córkę alimenty, zasiłek rodzinny i pielęgnacyjny w łącznej wysokości 797 zł. Skarżąca korzysta także z pomocy społecznej. Oprócz części domu w którym zamieszkuje (pow. 43 m²), nie posiada żadnego innego majątku.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty sądowe: wpis
i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z powyższym przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od oceny możliwości finansowych osoby wnioskującej, z uwzględnieniem wydatków jakie ponosi na zaspokojenie swoich niezbędnych potrzeb życiowych.
Rozpoznany w kontekście wskazanej przesłanki wniosek Z. D. uznano za uzasadniony i mający oparcie w przytoczonych we wniosku okolicznościach. W jej przypadku możliwość wywiązania się z ustawowego obowiązku ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie należy uznać za obiektywnie niemożliwą. Głównej przyczyny takiego stanu rzeczy należy upatrywać
w jej trudnej sytuacji materialnej i stosunkowo niewielkich jak na potrzeby dwóch osób dochodach, które abstrahując od alimentów do których uprawniona jest jej córka, pochodzą w całości ze środków pomocy społecznej.
Mimo że skarżąca nie określiła dokładnej wysokości podstawowych
i najważniejszych wydatków przeznaczanych na utrzymanie siebie i córki (w tym przede wszystkim na zakup żywności oraz opłaty związane z utrzymaniem domu), zasady doświadczenia życiowego wskazują, że po ich opłaceniu z wykazanych dochodów nie będzie w stanie nawet częściowo partycypować w związanych ze sprawą kosztach sądowych bez powodowania istotnego uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i córki. Dotyczy to zarówno opłacenia wpisu od skargi warunkującego jej merytoryczne rozpoznanie przez Sąd (w niniejszej sprawie
500 zł.), jak i pozostałych kosztów sądowych, które mogą po jej stronie wystąpić
w przyszłości, a na poczet których nie będzie w stanie poczynić żadnych oszczędności.
Jak wynika ze złożonego oświadczenia, wnioskodawczyni nie dysponuje także żadnymi składnikami majątkowymi przynoszącymi dochód lub które mogłyby być spieniężone z przeznaczeniem na opłacenie kosztów sądowych.
Potwierdza to zasadność złożonego wniosku i zwolnienia jej w całości
z obowiązku ich ponoszenia. Odmienne uznanie praktycznie pozbawiałoby wnioskodawczynię prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji.
Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3
i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak
w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło