II SA/Rz 961/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - postanawia - I. przyznać adwokatowi A. M. ([...] -Kancelaria Radców Prawnych i Adwokatów, [...]) od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie kwotę 221,40 (słownie: dwieście dwadzieścia jeden złotych czterdzieści groszy), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 41,40 (słownie: czterdzieści jeden złotych czterdzieści groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, II. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W orzeczeniu tym Sąd przyznał jednocześnie na rzecz pełnomocnika skarżącej – adwokata A. M. wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej A. B. od wymienionego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ją wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r. sygn. I OSK 1175/12. W uzasadnieniu Sąd drugiej instancji wskazał, że nie orzekł o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu ustanowionemu na zasadzie prawa pomocy, bowiem zgodnie z regulacjami P.p.s.a. jest ono przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny. W związku z powyższym adwokat A. M. złożył w dniu 7 lutego 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za postępowanie w pierwszej i drugiej instancji (w tym sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym) oraz o zwrot uzasadnionych kosztów przejazdu na trasie Rzeszów-Warszawa-Rzeszów w kwocie 491,45 zł. Przedmiotowy wniosek zawiera także oświadczenie, że wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną z urzędu w niniejszej sprawie na rzecz A. B. nie zostało mu wypłacone ani w całości ani w części. Rozpoznając niniejszy wniosek zważono, co następuje: W świetle art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." wyznaczonemu adwokatowi przysługuje prawo do wynagrodzenia za udzieloną w danej sprawie i nieopłaconą pomoc prawną, jak też zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przyznanie powyższego następuje zgodnie z tym przepisem według zasad określonych w unormowaniach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Regulacją, do której stosowania w przedmiotowym zakresie odsyła art. 250 P.p.s.a jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 461), zwanego w dalszej części "rozporządzeniem". W § 19 akt ten stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują _@POCZ@__@KOopłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. I tak zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia (umieszczonym w jego rozdziale 5) stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynosi w drugiej instancji _@POCZ@_za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1 (w niniejszej sprawie – 240 zł zgodnie z lit. c), a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Należy jeszcze wskazać na brzmienie § 2 ust. 3 rozporządzenia, zgodnie z którym w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Ponadto, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (§ 2 ust. 1 rozporządzenia). Mając powyższe regulacje na względzie przyznano adwokatowi A. M. kwotę 221,40 zł tytułem podwyższonego o stawkę podatku VAT wynagrodzenia za udzieloną w niniejszej sprawie A. B. pomoc prawną z urzędu [75 % x 240 zł + 41,40 zł (23 % z kwoty 180 zł)]. Oddalono natomiast wniosek w zakresie, w jakim odnosi się on do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za postępowanie w I instancji. Jak już bowiem wyżej wskazano, wyrokiem tut. Sądu z dnia 31 stycznia 2012 r. pełnomocnikowi strony przyznano już wynagrodzenie z tego tytułu (w kwocie 295,20 zł). Fakt natomiast, że pełnomocnik ten nie otrzymał jeszcze faktycznie przedmiotowej kwoty nie może skutkować koniecznością powtórnego o niej orzekania. Żądanie adwokata A. M. zostało także oddalone w części dotyczącej zwrotu wydatków w postaci kosztów przejazdu na trasie Rzeszów-Warszawa-Rzeszów. W związku z brakiem definicji użytego przez ustawodawcę w art. 250 P.p.s.a. pojęcia "niezbędnych wydatków" uznano, że mieszczą się w nim co do zasady koszty przejazdu pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Rozstrzygając w odmowny sposób o żądaniu w tym zakresie miano jednak na uwadze, że zgodnie z protokołem rozprawy, która odbyła się przez Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 11 grudnia 2013 r. uczestniczył w niej radca prawny P. O. - działający jako substytut adwokata A. M. W aktach sprawy znajduje się także dokument potwierdzający udzielenie przez A. M. pełnomocnictwa substytucyjnego P. O. Jak już wyżej zaznaczono, koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez pełnomocnika obejmują wynagrodzenie oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków (art. 250 P.p.s.a. oraz § 19 rozporządzenia). Wydatki te muszą jednak dotyczyć bezpośrednio osoby tego pełnomocnika, który został ustanowiony dla strony w ramach prawa pomocy. To natomiast, czy wykonuje on tę pomoc samodzielnie czy też wyręcza się przy tym innymi osobami należy do jego decyzji, której jednak konsekwencje, w tym finansowe musi sam ponosić. Dlatego też kwestia wzajemnych rozliczeń pomiędzy ustanowionym z urzędu pełnomocnikiem a jego substytutem leży poza zakresem zainteresowania orzekającego w przedmiocie zwrotu tego rodzaju wydatków. Nie mieszczą się bowiem one w pojęciu wydatków, o których mowa w powołanych wyżej art. 250 P.p.s.a. oraz § 19 rozporządzenia. Ponadto, należy zwrócić uwagę na treść art. 253 zd. 2 P.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli adwokat ustanowiony w ramach instytucji prawa pomocy ma podjąć czynności poza siedzibą sądu orzekającego, właściwa okręgowa rada adwokacka – na jego wniosek - wyznaczy w razie potrzeby adwokata z innej miejscowości. Z możliwości tej wnioskodawca w niniejszej sprawie nie skorzystał. Wobec powyższego, działając w oparciu o art. 258 § 1 pkt 8 P.p.s.a. w zw. z art. 250 P.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia orzeczono, jak w sentencji.