II SA/Rz 961/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Marcin Kamiński /spr./ WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 25 maja 2022 r. nr SKO.4115.327.2022 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - skargę oddala - Przedmiotem skargi E. M. (skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (organ odwoławczy) z dnia 25 maja 2022 r. nr SKO.4115.327.2022 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] (organ I instancji) z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco. W dniu 21 stycznia 2022 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wpłynął wniosek skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem W. M. Decyzją z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz art. 17, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 2, 4, art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.) – odmówił skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności W. M. z dnia [...] kwietnia 2021 r. znak: [...] wynika, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 5 listopada 2019 r., zaś daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić. Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jeżeli niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Organ podkreślił, że decyzja o ustaleniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie posiada charakteru uznaniowego i pozytywne rozstrzygniecie uzależnione jest jedynie od spełnienia przesłanek wynikających z art. 17 u.ś.r. Norma prawna wyrażona w art. 17 ust. 1b u.ś.r. nadal pozostaje w mocy i stanowi przeszkodę dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Ponadto organ I instancji ustalił, że osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, zaś jego małżonka nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego dla krewnych podopiecznego przysługuje natomiast dopiero wówczas, gdy osoba spokrewniona w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki jest niepełnosprawna w stopniu znacznym, przez co nie jest niemożliwe z przyczyn obiektywnych dotyczących stanu zdrowia i sprawności, wypełnienie przez niego ustawowego obowiązku alimentacyjnego w sposób właściwy. Orzeczenie to stanowi obiektywne kryterium oceny stanu zdrowia, które jest wydane przez wyspecjalizowany w tym zakresie podmiot, posiadający wiadomości specjalne z zakresu medycyny, których to wiadomości nie posiada organ orzekający w sprawie przyznania przedmiotowego świadczenia. Z powyższych przyczyn organ I instancji odmówił przyznania świadczenia. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, 2) błędne zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r. stanowiącego o braku uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy nie może on mieć zastosowania w sprawach mających za przedmiot przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz zstępnego. Po rozpoznaniu odwołania, organ odwoławczy decyzją z dnia 25 maja 2022 r. nr SKO.4115.327.2022 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w przypadku, gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszy m stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności: 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wskazuje, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ odwoławczy wskazał, że osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim z J. M., która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności na stałe). Badając, czy osobie wymienionej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., niespokrewnionej w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego, należy mieć na uwadze treść art. 17 ust. 1a u.ś.r., zgodnie z którym "osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku, gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1." Zgodnie z art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ustala przy tym kolejność zobowiązanych, w związku z czym obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 k.r.o.). Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przy dokonywaniu wykładni przepisów art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. nie można ograniczać się jedynie do wykładni literalnej, której zastosowanie prowadziłoby do przyjęcia, że dalszym krewnym będzie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, tylko w okolicznościach wymienionych w art. 17 ust. 1a ustawy. Konieczne w tym zakresie jest również posiłkowanie się wykładnią celowościową i systemową omawianych przepisów, przemawiającą za uznaniem, że ograniczenia wynikające z regulacji art. 17 ust. 1a u.ś.r. nie powinny mieć zastosowania w sytuacji, gdy preferowany przez ustawodawcę opiekun z obiektywnych względów (a więc niezależnych od niego) nie jest w stanie sprawować opieki nad potrzebującym - tj., gdy zachodzą okoliczności wymienione w art. 132 k.r.o., do którego odsyła art. 17 ust. 1 u.ś.r. - jednak pod warunkiem (zawsze przyjmowanym przez sądy administracyjne w tego typu sprawach), że zobowiązani do alimentacji w pierwszej kolejności z obiektywnych, a nie subiektywnych przyczyn nie mogą lub nie chcą zajmować się swoim krewnym. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że małżonka osoby wymagającej opieki zobowiązana jest do alimentacji w pierwszej kolejności przed skarżącą. Oznacza to, że istniałyby przesłanki do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego jedynie wówczas, gdyby jej matka nie była w stanie zadośćuczynić obowiązkowi alimentacyjnemu wobec męża. Taką okolicznością, która mogłaby uzasadniać niemożność spełnienia obowiązku alimentacyjnego jest posiadanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Według oświadczenia J. M., nie może się opiekować mężem ponieważ choruje na [....]. Zdaniem organu odwoławczego nie są to szczególne okoliczności. Schorzenia wskazane w oświadczeniu są na tyle często spotykane u osób w tym wieku, że w żaden sposób nie uniemożliwiają, np. pomocy córce w opiece nad ojcem. Trudno uznać, że nadciśnienie wyłącza możliwość wykonywania opieki zwłaszcza w sytuacji, gdy według Międzynarodowego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego "nawet 15 mln osób może chorować w Polsce na nadciśnienie tętnicze krwi. W tym zakresie wypowiedział się organ do tego uprawniony, tj. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnoprawności w [...], który zaliczył J. M. na stałe do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Organ odwoławczy stwierdził, że z racji konstrukcji przepisów u.ś.r. opartych o przepisy k.r.o. o obowiązku alimentacyjnym, to osobę małżonka niepełnosprawnego organy powinny traktować jako podmiot w pierwszej kolejności uprawiony do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. To bowiem małżonków obciążą obowiązek niesienia sobie nawzajem pomocy, zatem to przede wszystkim oni zobligowani są do wyrażania wszelkiego koniecznego wsparcia w razie choroby czy niepełnosprawności (art. 18 Konstytucji RP w zw. z art. 23 k.r.o.). Dlatego w przypadku, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, to w pierwszej kolejności uprawnionym do uzyskania świadczenia jest współmałżonek, który nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że małżonka podopiecznego jest osobą w wieku 74 lat, a zatem nie jest nawet uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Oczywistym jest, że zobowiązania rodzinne czy zawodowe dzieci nie są szczególnymi okolicznościami uniemożliwiającymi pomoc matce w sprawowaniu opieki nad ich ojcem. Okoliczności takiej nie stanowi również wykonywanie pracy.  Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca sprawuje nad ojcem opiekę faktyczną. Skoro jednak nie jest osobą w pierwszej kolejności zobowiązaną do spełnienia obowiązku alimentacyjnego na rzecz swojego ojca, to nie może skutecznie ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad nim w okolicznościach, gdy nie ma przeszkód natury obiektywnej by zobowiązana w pierwszym stopniu jej matka mogła sprawować opiekę nad swoim mężem. W związku z tym nie sposób uznać, że w sprawie zaszły warunki, które pozwoliłyby zaktualizować obowiązek alimentacyjny skarżącej względem ojca przed obowiązkiem alimentacyjnym jej matki. Organ stwierdził, że zaświadczenie wydane przez lekarza internistę nie może wskazywać, czy ktoś jest, czy nie jest w stanie ze względu na swój stan zdrowia opiekować się inną osobą. Zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia nie jest dokumentem urzędowym. Wiążący charakter może mieć jedynie stosowne orzeczenie uprawnionego organu. Organ odwoławczy wskazał, że fakt zatrudnienia dzieci osoby wymagającej opieki nie stanowi przesłanki wyłączającej możliwość sprawowania opieki nad swoim niepełnosprawnym ojcem, tym bardziej, gdy ojciec ma dwoje dzieci. Osoby te (pracujące) mają zatem możliwość spełnienia obowiązku alimentacyjnego poprzez sfinansowanie kosztów związanych z opieką nad ojcem (w czasie gdy pozostają poza domem). Wykonanie tego obowiązku może bowiem polegać na świadczeniu pomocy materialnej, a nie tylko osobistej opieki nad osobą niepełnosprawną. Nie ma również nakazu, aby opieka była sprawowana pojedynczo, w sytuacji, gdy osób uprawnionych do alimentacji w pierwszym stopniu jest kilka. Nie ma więc przeszkód, aby dzieci i matka wspólnie sprawowali opiekę nad ojcem. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych. W ustawowym terminie skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy ojciec skarżącej pozostaje w związku małżeńskim, a jego współmałżonka nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że wykładnia językowa art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. dokonana przez organ odwoławczy prowadzi do wyników sprzecznych z przepisami u.ś.r. oraz przepisów k.r.o. Świadczenie pielęgnacyjne zgodnie z zamiarem ustawodawcy stanowić ma formę wsparcia rodziny pozostającej nie tylko w trudnej sytuacji materialnej, ale i faktycznej, spowodowanej koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą jej wymagającą, ze względu na swój stan zdrowia. Pozostając bowiem wyłącznie przy wyniku wykładni językowej tego przepisu, należałoby uznać, że świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym małżonkiem przysługiwałoby wyłącznie współmałżonkowi, który sam legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, czyli takiemu, który faktycznej opieki nie może sprawować z uwagi na swoją własną niepełnosprawność. Poprzestanie na wykładni językowej i niezastosowanie wykładni systemowej i celowościowej tego przepisu w ocenie skarżącej nie jest wystarczające. Wykładnia celowościowa i systemowa uwzględnia konstytucyjne zasady równości wobec prawa i ochrony rodziny, a także nakazy zapewnienia rodzinie w uzasadnionych wypadkach prawa do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych oraz pomocy osobom niepełnosprawnym w zabezpieczeniu egzystencji. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przytoczyła wyrok NSA z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1200/14. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jako oczywiście bezzasadna podlegała oddaleniu. Zasadniczym przedmiotem sporu było zagadnienie, czy i pod jakimi warunkami jest dopuszczalne przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek osoby wymagającej opieki, w sytuacji, gdy żyjący współmałżonek tej osoby nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.). W przedmiotowej sprawie z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wystąpiła bowiem córka (skarżąca) osoby wymagającej opieki (W. M.), pomimo iż żona tej osoby (J. M.) żyje i legitymuje się jedynie orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Powyższe zagadnienie, po długotrwałym okresie rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnym, zostało ostatecznie rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22, przyjął, że: Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.).". W uzasadnieniu ww. uchwały NSA zauważył, że z punktu widzenia języka, kryterium legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jakim ustawodawca posłużył się w art. 17 ust. 1a oraz w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. nie jest wyrażeniem nieostrym czy wieloznacznym. Nie wymaga także czynienia ustaleń pojęciowych z odwołaniem się do zasad języka "powszechnego", nie jest bowiem określeniem należącym do tego języka. Stopnie niepełnosprawności (znaczny, umiarkowany i lekki) rozróżnione zostały w art. 3 i 4 ustawy z 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 573 ze zm.). Orzeczenia w przedmiocie niepełnosprawności wydawane są przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, powoływane zgodnie z przepisami wymienionej wyżej ustawy. Z orzeczeniami tych zespołów o znacznym stopniu niepełnosprawności zrównane są orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, o jakich mowa w art. 5 pkt 1 i 1a tej ustawy. Pod względem językowym przepis nie budzi zatem wątpliwości, ustawodawca posłużył się określeniem należącym do języka prawnego, legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oznacza legitymowanie się orzeczeniem wydanym przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w przewidzianym przez prawo trybie lub orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS zrównanym z takim orzeczeniem właściwego zespołu. Legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jest zatem faktem instytucjonalnym. Regulację w niej zawartą, dotyczącą orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, w tym znacznym stopniu niepełnosprawności, można traktować jak przypadek definicji legalnej tego rodzaju orzeczenia. Naczelny Sąd wskazał również, że w kwestii kryteriów i przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ustawa o świadczeniach rodzinnych ma charakter autonomiczny i brak podstaw do przyjmowania, że art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) czy art. 17 ust. 1a u.ś.r. powinny być interpretowane z uwzględnieniem art. 132 k.r.o. i wskazanych w nim przesłanek odnoszących się do braku możliwości lub nadmiernych trudności w zadośćuczynieniu obowiązkom alimentacyjnym. Odnosząc się do podnoszonych w orzecznictwie wątpliwości co do zgodności rozważanych przepisów u.ś.r. z zasadami konstytucyjnymi, Sąd dostrzegł, że limitowanie dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o kryterium zobiektywizowane nie może zostać uznane za rażące naruszenie zasad równości i sprawiedliwości społecznej. Kryterium to zapewnia dostęp do świadczenia wszystkim osobom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej, nie ma ono także charakteru dyskryminującego i nie jest niemożliwe do spełnienia, udzielanie świadczenia nie jest oparte w konsekwencji o uznanie organu. Zdaniem NSA regulacja ta nie jest także sprzeczna z wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadą równości wobec prawa, jak też z wyrażoną w art. 2 zasadą sprawiedliwości społecznej. Stopień orzeczonej niepełnosprawności osoby uprawnionej do świadczenia w pierwszej kolejności, jako kryterium "przesunięcia" uprawnienia do świadczenia na osoby uprawnione w kolejności dalszej, stanowi kryterium zobiektywizowane, a jednocześnie w sposób rzeczowy związane z możliwością sprawowania osobistej opieki nad osobą tego wymagającą. Przytoczona wyżej teza uchwały składu siedmiu sędziów NSA jest wiążąca dla każdego sądu administracyjnego, chyba że skład tego sądu postanowi uruchomić procedurę obalenia związania stanowiskiem prawnym wyrażonym w tego rodzaju uchwale (art. 269 § 1 p.p.s.a.). Ponieważ Skład Orzekający WSA nie dostrzegł podstaw do odstąpienia od poglądu wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22, oraz przedstawienia NSA rozważanego zagadnienia prawnego do ponownego rozpoznania, dlatego uchwała ta zachowuje w niniejszej sprawie moc wiążącą. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.