II SA/Rz 962/05

WyrokWSA w Rzeszowie2006-02-17

Skład orzekający: Ryszard Bryk, Barbara Stukan-Pytlowany, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie pracy na podstawie umowy o dzieło, nawet jeśli umowa została podpisana później, ale dotyczy okresu, w którym osoba była zarejestrowana jako bezrobotna, powoduje utratę statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku?
Ratio decidendi
Wykonywanie innej pracy zarobkowej na podstawie umowy o dzieło, nawet jeśli umowa została podpisana w późniejszym terminie, ale faktycznie dotyczy okresu, w którym osoba była zarejestrowana jako bezrobotna, powoduje utratę statusu osoby bezrobotnej. Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wiąże definicję bezrobotnego z przesłankami pozytywnymi i negatywnymi, w tym z brakiem wykonywania innej pracy zarobkowej. Organy administracji publicznej nie są uprawnione do oceny ważności oświadczeń woli zawartych w umowach cywilnoprawnych, a istotne jest faktyczne wykonywanie pracy zarobkowej.
Stan faktyczny
Skarżący J.B. został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia 25.10.2004 r. decyzją Starosty, która została utrzymana w mocy decyzją Wojewody. Skarżący zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego, twierdząc, że umowę o dzieło podpisał dopiero w kwietniu 2005 r., a nie 25.10.2004 r. Organ odwoławczy uznał, że istotne jest faktyczne wykonywanie pracy zarobkowej od 25.10.2004 r., a nie data podpisania umowy. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, powtarzając zarzuty odwołania.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk Sędziowie WSA Barbara Stukan-Pytlowany AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku -skargę oddala- II SA/Rz 962/05 UZASADNIENIE Wojewoda decyzją z [...]r. Nr [.,.] działając na podstawie art. 10 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania J.B. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu S. z [....]r. nr [....] w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od 25.10.2004r. W odwołaniu skarżący zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego przez przyjęcie, iż umowę o dzieło podpisał z dniem 25.10.2004r. Podpisanie umowy nie mogło nastąpić we wskazanym czasie , bo nieznana była kwota wynagrodzenia, ani z kim umowa miała być. Podkreślił, ze umowa o dzieło została podpisana dopiero w kwietniu 2005r. Brak wyrażenia zgody na antydatowanie umowy należało zdaniem skarżącego uznać za zrozumiały bo umowa dotyczyła wynagrodzenia w kwocie 1.565,60 zł, to jest niższej niż wysokość zasiłku dla bezrobotnych otrzymanego za ten okres. Organ nie wyjaśnił kiedy faktycznie umowa została zawarta bowiem zaniechał przesłuchania w charakterze świadków osób, które umowę podpisały i dlatego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od 6.04.200r. Zawnioskował o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków: A.K. i J.T. na okoliczność, że umowa o dzieło została podpisana 05.04.2005r. Dodał, że nigdy nie podpisałby umowy, gdyby wiedział, że zostanie pozbawiony statusu bezrobotnego z dniem 25.10.2004r. i wskazał na swoją ciężką sytuację materialną. Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutów odwołania. Wyjaśnił, że zgodnie z art. ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotny oznacza osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, - 2 - zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, albo innej pracy zarobkowej przy spełnieniu pozostałych warunków ustawy. Przedłożony przez skarżącego tekst umowy o dzieło zawartej pomiędzy Samodzielnym Publicznym Miejskim Zespołem Podstawowej Opieki Zdrowotnej w S. oraz pismo tego zespołu z 21.06.2005r. znak: [....] w wskazują, że skarżący zawarł umowę o dzieło na okres od 25.10.2004r. do 15.03.2005r. i faktycznie w tym czasie wykonywał umowę uzyskując z tego tytułu wynagrodzenie wypłacone poleceniem przelewu dnia 06.04.2005r. przy czym zawarcie umowy nastąpiło 25.10.2004r. Przesłuchanie świadków na okoliczność daty faktycznego podpisania umowy nie miało znaczenia dla sprawy, bo istotnym był fakt wykonywania od tej daty innej pracy zarobkowej. W tym zakresie ustalenia organu I instancji nie były kwestionowane. Skarżący pozostaje w błędnym przekonaniu, że data zawarcia umowy mogła mieć wpływ na status bezrobotnego. Organ wyjaśnił też, że przepis art. 627 k.c. nie wprowadził żadnych szczególnych wymagań dla skutecznego zawarcia umowy o dzieło. Stosownie do tego przepisu, przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Bez znaczenia dla sprawy jest spisanie umowy nawet w dacie późniejszej, ważna jest treść umowy, bo ta decyduje o treści złożonych oświadczeń woli. Materiał dowodowy potwierdził obecność skarżącego 25.10.2004r. w miejscu wykonania robót, gdzie otrzymał dokumentację i z formalnego punktu widzenia był to początek nadzoru nad pracami budowlanymi. Z tych też przyczyn skarżący od 25.10.2004r. przestał spełniać warunki do uznania za osobę bezrobotną, bowiem wykonywał inną pracę zarobkową. Uzasadnienie w przepisach prawa znajduje rozstrzygniecie o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy. W skardze do Sądu skarżący powtórzył zarzuty i wnioski zawarte w odwołaniu również, co do przesłuchania świadków na okoliczność daty zawarcia umowy. Wyjaśnił, że sam zgłosił fakt wykonywania pracy na podstawie umowy o dzieło i praca winna być zakończona w ciągu 7 tygodni. Uznał, że za taki okres można było pozbawić go statusu osoby bezrobotnej. Powołał się na zasadę zaufania obywateli do organów państwa, która przemawia za wyjaśnieniem tej sprawy, a w konkluzji stwierdził, że organ II instancji błędnie ustalił stan faktyczny i naruszył art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 lipca 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja mocą, której skarżący został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej. Zaznaczenie granic przedmiotowych rozpoznawanej sprawy jest o tyle istotne, o ile zarzuty skargi dotyczą kwestii statusu osoby bezrobotnej. Część argumentów skargi odnosi się bowiem do długości okresu wykonywanej pracy i wykazania za jaki czas uzasadniony byłby ewentualny zwrot - 4 - pobranego zasiłku dla bezrobotnego. Argumenty te nie dotyczą decyzji objętej niniejszą skargą. Okolicznością bezsporną w rozpoznawanej sprawie jest wykonywanie przez skarżącego czynności nadzoru budowlanego od [...]r., za co otrzymał 6 kwietnia 2005r. wynagrodzenie. Na rozprawie 17 lutego 2006r. skarżący przyznał też, że podpisując umowę zlecenia i umowę o dzieło [...]r. miał świadomość, iż obydwie dotyczą okresu od 25 października 2004r. do 15 marca 2005r. Zagadnieniem, które w niniejszej sprawie ma decydujące znaczenie jest udzielenie odpowiedzi, kto w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm.) zwana dalej ustawą, jest osobą bezrobotną. Słowniczek pojęć ustawowych znajduje się w art. 2 ustawy, a definicję osoby bezrobotnej zawarto w pkt ust. 1 art. 2 ustawy. W myśl tego przepisu bezrobotnym jest osoba, niezatrudniona i niewykonująca innej zarobkowej pracy, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie (....), zarejestrowana we właściwym ze względu na miejsce stałego zameldowania lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ustawa, której celem jest między innymi łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej bezrobotnych, wiąże ustawową definicje bezrobotnego z wieloma przesłankami pozytywnymi i negatywnymi, jednakże istotą tej definicji jest założenie, iż chodzi tu o osobę, która poszukuje zatrudnienia lub innej pacy zarobkowej z zamiarem gotowości jej podjęcia. Już w samej istoty "osoby bezrobotnej" wynika, że nie wykonuje ona żadnej pracy i nie ma źródeł przychodu, poza pewnymi wyjątkowymi sytuacjami, które dopuszcza sama ustawa w art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. h. Z wykładni gramatycznej tego pojęcia wynika natomiast, że przesłanki te muszą zostać spełnione łącznie, aby dana osoba była w rozumieniu ustawy uznana za bezrobotną. W art. 2 ust. 2 pkt 11 ustawy wyjaśniono pojęcie "innej pracy zarobkowej", które oznacza wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy - 5 - agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych. Wykonywanie innej pracy na podstawie umowy o dzieło, czy umowy zlecenia przez skarżącego spowodowało brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, zatem skarżący nie spełniał przesłanki do uznania go za osobę bezrobotną (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lutego 2005r. sygn. akt OSK 1129/04 – nie publikowany). Mając na względzie przedstawiony stan prawny i faktyczny, Sąd uznał, iż organy obydwu instancji prawidłowo oceniły, że skarżący przestał spełniać łącznie wszystkie przesłanki do uznania go za osobę bezrobotną. Konsekwencją powyzszego była utrata prawa do zasiłku , gdyż z mocy art. 71 ust. 1 ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostają argumenty skarżącego odnośnie daty zawarcia umowy, czy jak podkreśla to skarżący daty faktycznego podpisania umowy na wykonywanie czynności nadzoru inwestorskiego. Faktem powszechnie znanym jest, że proces inwestycyjny jest prowadzony w pewnym przedziale czasowym i funkcje związane z nadzorem nad realizacją inwestycji musza być wykonywane w tym czasie. Ta okoliczność w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i złożonych wyjaśnień na rozprawie jest okolicznością bezsporną. Sad podzielił argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji odnośnie treści składanych oświadczeń woli, które przybierają formę umów cywilnoprawnych. Należy dodać, że organy administracji publicznej nie są uprawnione do oceny oświadczeń woli zawartych w umowach cywilnoprawnych, gdyż należy to do właściwości sądów powszechnych. Organy prawidłowo uznały, że dopuszczenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność daty podpisania umowy nie ma znaczenie dla przedmiotu sprawy. Z powyższych względów Sąd uznał też za nieuzasadnione zarzuty skargi odnośnie naruszenia art. 7, art. 77 i art. k.p.a. - 6 - Zgłoszony w skardze w niosek dowody o przesłuchanie świadków na tę samą okoliczność również nie mógł zostać uwzględniony. Stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powoduje nadmiernego przedłużenia sprawy. Dowód z przesłuchania świadków jest innym dowodem niż dowód z dokumentu. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło