II SA/Rz 962/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. R. B. wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. od wniesionej przez siebie skargi na postanowienie SKO z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...], wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF zwróciła się o przyznanie jej zwolnienia od kosztów sądowych (ubocznie należy zauważyć, że wobec doręczenia skarżącej odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenie wpisu w dniu 21 października 2010 r., wniosek PPF został przez nią złożony w siedzibie Sądu dopiero 8 listopada 2010 r.; u podstaw tego znalazło się omyłkowe oznaczenie daty wniesienia skargi w równocześnie wystosowanym do niej wezwaniu o usunięcie jej braków formalnych w postaci nadesłania jej 5 odpisów i dokonana przez skarżącą w jej piśmie z dnia 26 października 2010 r. zapowiedź złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych uzależniona od usunięcia wskazanych przez nią uchybień). Wg uzasadnienia wniosku PPF i zawartego w nim oświadczenia: - skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i 2 dzieci (3 i 6 lat), - posiadany przez nich majątek obejmuje nieukończony dom o pow. 116 m², nieruchomość rolną o pow. 1,06 ha oraz samochód osobowy m-ki Suzuki Alto (rok prod. 1996, o deklarowanej wartości 1400 zł.), - skarżąca jest osobą bezrobotną - bez prawa do zasiłku (przedstawiła kserokopię decyzji PUP w R. orzekającej o utracie przez nią prawa do niego od 21 sierpnia 2010 r.), roczne dochody jej męża z pracy zarobkowej to 17 417 zł., dochód roczny z gospodarstwa rolnego -1898 zł., co daje ok. 400 zł. miesięcznie na osobę, - średnie miesięczne wydatki obejmują zakup opału - 250 zł., gaz - 50 zł., energię elektrycz. - 150 zł., bilety PKS i MPK - 240 zł., telefon komórkowy - 25 zł., zakup żywności – 450 zł., "wydatki związane z polem, utrzymaniem urządzeń w domu" – 200 zł., wydatki za przedszkole córki w m-cu wrześniu 2010 r. wyniosły 600 zł. (zakup przyborów, opłaty, dojazdy), - skarżąca nie pobiera dopłat do produkcji rolnej, z uwagi na brak własnego sprzętu rolniczego ponosi wydatki związane z wykonywaniem zleconych na gospodarstwie prac przez osoby trzecie. Rozpoznając w oparciu o informacje zawarte w formularzu PPF wniosek R. B. o zwolnienie od kosztów sądowych, abstrahując od daty jego złożenia, stwierdzono jego zasadność w całości. Równoznaczne jest to z przyznaniem jej prawa pomocy w zakresie częściowym, co związane jest z wykazaniem braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako P.p.s.a. Jak wynika z przytoczonej regulacji, głównym wyznacznikiem możliwości poniesienia kosztów sądowych przez osobę zobowiązaną są jej możliwości finansowe, oceniane na podstawie uzyskiwanych przez nią i osoby wspólnie gospodarujące dochodów oraz ponoszonych przez nich wydatków. Zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych podyktowane jest przede wszystkim jej nie najlepszą sytuacją majątkową i finansową; wg oświadczenia nie posiada ona żadnych wartościowych przedmiotów majątkowych ani zasobów pieniężnych, które mogłyby stanowić źródło ich pokrycia. Ona sama jest osobą bezrobotną, a praktycznie jedyne źródło utrzymania jej rodziny stanowi praca zarobkowa męża (marginalne znaczenie w tym zakresie – chociażby ze względu na niewielką powierzchnię - należy przypisać gospodarstwu rolnemu). Uzyskiwane z tej pracy dochody przeznaczane są w całości na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych i utrzymanie gospodarstwa domowego, bilansując się z ponoszonymi wydatkami; pośrednio potwierdza to zawarte w uzasadnieniu formularza PPF stwierdzenie wnioskodawczyni "wzrosły ceny i koszty utrzymania jest nas czworo żyjemy poniżej egzystencji". Brak jest przy tym uzasadnionych przesłanek do przyjęcia, że w najbliższym czasie sytuacja materialna skarżącej może ulec jakiejkolwiek poprawie. Dlatego też ewentualne opłacenie przez R. B. związanych ze sprawą kosztów sądowych zarówno w całości jak i w części należy uznać za obiektywnie niemożliwe bez powodowania uszczerbku dla koniecznego utrzymania jej i rodziny. Skutkuje to wyłączeniem względem niej tego obowiązku mimo regulacji art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.