II SA/Rz 964/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego -skargę oddala- Przedmiotem skargi MS (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] (dalej w skrócie: "SKO") z dnia [.] maja 2016 roku, nr [.] w przedmiocie przyznania zasiłku mokresowego. Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia 1 kwietnia 2016 r. MS zwrócił się do MOPS w [.] o przyznanie pomocy materialnej w formie zasiłku okresowego. Wnioskiem z dnia 7 kwietnia 2016r. Pan S. zwrócił się również do MOPS w [.] o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności i środków czystości. Zasadność przyznania wnioskowanych świadczeń skarżący uzasadnił faktem, że nigdzie nie pracuje i nie posiada żadnych dochodów. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [.] na podstawie zgromadzonych dowodów, w szczególności przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalił, że MS ma 61 lat, jest osobą bezrobotną zarejestrowana w PUP w [.] od 10.11.2011 r., mieszka sam i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżący pozostaje w długotrwałym leczeniu z powodu schorzeń kręgosłupa i żołądka. Miesięcznie na leki wydaje ok. 90 zł., na opłaty za media wydaje ok. 160 zł. miesięcznie. Jedynym dochodem skarżącego jest zasiłek okresowy. Prezydent Miasta [.] decyzją z dnia [.] kwietnia 2015 r. nr [.], przyznał skarżącemu zasiłek okresowy w kwocie 317 zł. miesięcznie za okres od kwietnia 2016 r. do czerwca 2016 r. natomiast decyzją z dnia [.] kwietnia 2016 roku, nr [.] przyznał mu zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności i środków czystości w kwocie 280 zł. W ustawowym terminie skarżący wniósł odwołanie od decyzji z dnia [.] kwietnia 2016r. w sprawie przyznania zasiłku okresowego wskazując w nim, że "czuje się częściowo wykluczony społecznie z powodu niekorzystania z Internetu, a otrzymany zasiłek okresowy nie wystarczy mu na zakup laptopa i opłacenie abonamentu". Powołaną na wstępie decyzją z dnia [.] maja 2016 roku SKO utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. Organ w pierwszej kolejności podał, że materialnoprawną podstawą przyznania zasiłku okresowego w przedmiotowej sprawie stanowi art. 38 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163 z późn. zm.; dalej w skrócie: "ups"). Zgodnie z art. 38 ust 1 pkt 1 ups "Zasiłek okresowy przysługuj w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej". Z kolei w świetle ust. 2 pkt 1 cyt. przepisu art. 38 ustawy o pomocy społecznej "Zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie". Zgodnie zaś z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej "Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, przy czym kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej wynosi 634 zł. Ponieważ skarżący nie posiada dochodów, przyznana mu kwota zasiłku okresowego w wysokości 317 zł. miesięcznie została ustalona zgodnie z powołanymi przepisami prawa. Odnosząc się do argumentacji powołanej w odwołaniu SKO wskazało, że zakup laptopa z zapewnieniem dostępu do Internetu nie stanowi niezbędnej potrzeby życiowej. Nie jest rolą pomocy społecznej pokrywanie wszelkich potrzeb osób z niej korzystających, a jedynie tych potrzeb, które są niezbędne i konieczne dla zapewnienia bytu. Z wywiadu środowiskowego i zgromadzonych w sprawie dowodów nie wynika, aby skarżący był osobą niepełnosprawną, z utrudnioną możliwością poruszania i przemieszczania się. SKO poinformowało skarżącego, gdzie na terenie miasta [.] można korzystać nieodpłatnie z Internetu. Zdaniem SKO, w powszechnym przekonaniu komputer z dostępem do Internetu nie stanowi dobra koniecznego do zagwarantowania normalnej egzystencji. Powołując się na orzecznictwo sądowe SKO wyjaśniło, że rozpatrując wniosek o przyznanie zasiłku musi kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i ust. 4 ups, to znaczy koniecznością dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Chodzi przede wszystkim o potrzeby, bez których zaspokojenia powstaje niebezpieczeństwo zagrożenia życia i zdrowia wnioskodawcy (żywność, leki, leczenie, opał, odzież). W ten kanon wpisują się również potrzeby w postaci niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw, które jednak wyłącznie zabezpieczają byt, a nie podnoszą jakości funkcjonowania. Zdaniem organu komputer stanowi dobro, które nie służy wyłącznie do zabezpieczenia bytu, nie jest również niezbędna dla zabezpieczenia życia i zdrowia skarżącego. Jak wskazało SKO, jest wiele osób i rodzin, które nie posiadają prawa do korzystania ze świadczeń pomocy społecznej z uwagi na swoją sytuację materialną lub osobistą i nie posiadają jednocześnie dostępu do takich dóbr, jak komputer (laptop) z dostępem do Internetu. Końcowo SKO wywiodło, że określanie wysokości zasiłku okresowego odbywa się na zasadach uznania administracyjnego, a przyznane skarżącemu świadczenie mieści się w wyznaczonych prawem widełkach. W ustawowym terminie skarżący zaskarżył decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Podał, że decyzja jest dla niego krzywdząca i podtrzymał swoje stanowisko, iż wysokość przyznanego zasiłku okresowego uniemożliwia mu zakup laptopa i wykupienie abonamentu na Internet. Wnosząc o oddalenie skargi SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie: "ppsa"), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie sąd stwierdza, że organy obu instancji wydały decyzje zgodnie z przepisami prawa. Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości – art. 2 ust. 1 ups. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka – art. 3 ust. 1 ups. Z powołanych ogólnych zasad systemowych kształtujących instytucje pomocy społecznej wynika więc, że świadczenia pomocy społecznej są przyznawane wyłącznie w celu umożliwienia beneficjentom zaspokojenia swoich potrzeb podstawowych, które w razie braku ich realizacji, powodowałyby, że beneficjent znalazłby się w sytuacji bytowej i życiowej, urągającej godności człowieka. Ponadto, pomoc społeczna realizowana jest wobec osób, które nie są w stanie samodzielnie zagwarantować sobie bytu na poziomie nienaruszającym ich godności. W ramach instytucji pomocy społecznej osoby borykające się z takimi trudnościami, korzystają ze wsparcia, by w przyszłości móc zadbać o siebie samodzielnie. Analizując niniejszą sprawę, Sąd doszedł do przekonania, że decyzje organów obu instancji przedstawionych wyżej zasad nie naruszają. Przyznany skarżącemu zasiłek celowy w kwocie 317 złotych miesięcznie, odpowiada ustanowionym w art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1 ups rygorom wyznaczającym kwotowe ramy jego wysokości. Zaznaczyć należy, że skarżący zakwestionował jego wysokość, wyłącznie z tego powodu, że nie będzie go stać na zakup laptopa i wykupienie abonamentu na Internet. Skarżący nie podał, żadnych innych potrzeb, których realizacja nie będzie możliwa z uwagi na wysokość świadczenia. Sąd podziela stanowisko SKO, że zakup laptopa oraz wykupienie abonamentu na Internet nie stanowią potrzeb, które można uznać, za podstawowe dla utrzymania bytu skarżącego na poziomie nienaruszającym jego godności. Korzystanie z Internetu jest aktualnie powszechne, jednakże nie oznacza to, że brak indywidualnego dostępu do tej usługi, skutkuje obniżeniem standardów bytowych jednostki poniżej poziomu godności człowieka. Brak dostępności do laptopa i Internetu, w żaden sposób nie nadwątla poziomu bytowego skarżącego, powodując zagrożenie dla jego zdrowia lub życia. Ponadto, jak już zostało wyżej stwierdzone, z art. 2 ust. 1 ups wynika jednoznacznie, iż z pomocy społecznej korzystać mogą osoby, które swoich potrzeb nie mogą zrealizować samodzielnie, tj. wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jak trafnie wywiodło SKO, skarżący własnymi możliwościami może zaspokoić swoją potrzebę korzystania z Internetu, w jednym z kilku funkcjonujących w miejscu jego zamieszkania, bezpłatnych punktów dostępu do tego medium. Podstaw do korzystania z pomocy społecznej w celu zaspokojenia tej potrzeby – nie ma. Mając więc całość powyższego na uwadze, a w szczególności fakt, że kwota przyznanego skarżącemu zasiłku odpowiada prawu, zaś skarżący kwestionuje jego wysokość wyłącznie z tego powodu, że przez to, iż jest zbyt niska, nie ma możliwości zakupu laptopa i dostępu do Internetu, skargę Sąd uznał za bezzasadną i jako taką oddalił na podstawie art. 151 Ppsa.