II SA/Rz 968/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-07-22
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej pomocy społecznej (zasiłek celowy) strona skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, a jeśli tak, to czy należy umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od tych kosztów?Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. W związku z tym, postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych powinno zostać umorzone na podstawie art. 249a P.p.s.a. Jednocześnie, w sytuacji gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
H. J. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego. Wniosła również o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Strona mieszka w schronisku dla bezdomnych kobiet, dysponuje dochodem w wysokości 600 zł miesięcznie, z czego część przeznacza na utrzymanie w schronisku i leczenie. Akta sprawy wskazują na jej niepełnosprawność i potrzebę systematycznego leczenia.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia wnioskodawczyni od kosztów sądowych oraz przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku H. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego - postanawia - I. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia wnioskodawczyni od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
W sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia H. J. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z wniosku wynika, że mieszka w schronisku dla bezdomnych kobiet. Dysponuje dochodem w wysokości 600 zł miesięcznie.
Z kolei akta administracyjne sprawy wskazują, że wnioskodawczyni w schronisku, w którym przebywa ma zapewnione utrzymanie, wyżywienie, media, niezbędne środki czystości. Z uwagi na stan zdrowia wymaga systematycznego zażywania lekarstw, wizyt u lekarzy oraz zabiegów. Jest osobą niepełnosprawną. Część otrzymywanego zasiłku stałego (który wynosi 604 zł) skarżąca przeznacza na pokrycie kosztów swojego pobytu w schronisku; w lutym i kwietniu 2016 r. były to kwoty po 300 zł.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
H. J. znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy. W pierwszej jednak kolejności wskazać należy, że rozpoznanie żądania strony dotyczącego zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne. Powyższe uzasadnione jest brzmieniem art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z uwagi na fakt, że sprawa zainicjowana skargą H. J. mieści się w powyższej kategorii, wymieniona jest zwolniona z obowiązku uiszczania w tej sprawie jakichkolwiek kosztów sądowych, a postępowanie w przedmiocie zwolnienia od tych kosztów należało umorzyć na podstawie art. 249a P.p.s.a.
Natomiast rozpoznaniu podlegało żądanie strony ustanowienia adwokata, które w świetle danych wniosku jest uzasadnione. H. J. mieszka bowiem w schronisku dla bezdomnych kobiet, partycypując w kosztach swojego w nim utrzymania. W tym celu przeznacza ok. połowę środków uzyskiwanych z tytułu zasiłku stałego (604 zł), a więc ok. 300 zł. Pozostała część przeznaczana jest na leczenie, którego niepełnosprawna strona wymaga. W takiej sytuacji niemożliwe jest, by skarżąca pokryła koszty wynagrodzenia zawodowego zastępcy prawnego, o którego ustanowienie się ubiega. Powyższe wiązałoby się bowiem niewątpliwie z powstaniem uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu. W świetle zaś art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skoro więc H. J. uzyskuje wprawdzie stały dochód, jednakże jego wysokość jest na tyle niska, że uniemożliwia zarówno zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, jak też pokrycie kosztów niniejszego postępowania(tj. wynagrodzenia pełnomocnika, to należało orzec o ustanowieniu dla niej takiego pełnomocnika w ramach instytucji prawa pomocy, finansowanej ze środków publicznych. Podstawę orzeczenia w tym zakresie stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło