II SA/Rz 969/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie NSA Stanisław Śliwa NSA Maria Piórkowska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J. K. i D. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie odszkodowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących J. K. i D. L. solidarnie kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 969/12 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] Wojewoda P., na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. – zwana dalej "u.g.n.") utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie o ustalenie odszkodowania za wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa, orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] marca 1954 r., znak: [...], udziału w prawie własności pbud [...] i pgr. [...] gm. kat. R., przypadającego W. R. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że Prezydent Miasta R. po rozpatrzeniu wniosku J.K. i D. L. – reprezentowanych przez adw. J.L.o przyznanie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości położone w R., oznaczone jako dawne pgr [...] i [...], a obecnie stanowiące działki nr [...], [...], [...], jako spadkobiercom W.R., współwłaściciela ww. nieruchomości, umorzył postępowanie. W uzasadnieniu organ podał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości zostało ustalone w oparciu o przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952 r. Nr 4 poz. 31). Aktualnie obowiązujące przepisy, a w szczególności art. 129 ust. 5 u.g.n., nie dają podstaw do ponownego wydania decyzji o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Organ podał, że skoro sprawa ustalenia odszkodowania została na drodze administracyjnej załatwiona decyzją mającą przymiot ostateczności brak jest podstaw do działania administracji publicznej. W złożonym odwołaniu J.K. i D.L. – reprezentowani przez adw. J. L. wnieśli o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wskazali, że organ błędnie przyjął, że domagają się ponownego ustalenia odszkodowania, w sytuacji gdy ich wniosek dotyczy ustalenia wysokości odszkodowania z uwzględnieniem waloryzacji na dzień jego wypłacenia. Powyższe ich zdaniem narusza art. 129 ust. 3 u.g.n. Zarzucili nadto naruszenie art. 132 ust. 2 i 3 u.g.n. poprzez niedokonanie waloryzacji odszkodowania przyznanego W.R. orzeczeniem z dnia [...] września 1954 r. oraz niesporządzenie operatu szacunkowego. Zarzucili również naruszenie art. 7, art. 77 i art. 78 § 1 k.p.a. Wojewoda P. podzielając rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta R. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu podał, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] marca 1954 r. znak: [...] wywłaszczono na rzecz Państwa m. in. część pbud lk [...] o pow. 0,0280 ha i część pgr. Lk [...] o pow. 0,2628 ha, wpisanych w Kw nr [...], dawniej lwh [...] gm. kat. R., oznaczone nowymi nr odpowiednio [...] i [...], stanowiących współwłasność K. z P. G. w 2/4 cz., W. z Ł. R. w 1/4 cz. oraz W.R. w 1/4 cz. Natomiast orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] września 1954 r., znak: [...] ustalono na rzecz K. G. z P. nieznanej z miejsca pobytu w 2/4 cz. oraz W.R. w 1/4 cz. i W.R. z Ł. w 1/4 cz. odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w łącznej wysokości 38 819,08 zł. Nadto z dołączonego do akt sprawy postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] sierpnia 1993 r., sygn. akt [...] spadek po W.R., nabyła żona K. R. oraz córki D. L. i H.K. po 1/3 cz., zaś postanowieniem Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] lutego 1987 r., sygn. akt [...] spadek po zmarłej H.K. nabył J.K. w całości. Wojewoda podał, że obecnie problematykę ustalenia i wypłaty odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Jednakże według orzecznictwa sądowego i doktryny art. 129 ust. 5 u.g.n., stanowiący o tym w jakich przypadkach następuje ustalenie odszkodowania ma zastosowanie do wywłaszczeń dokonanych w okresie od [...] stycznia 1998 r., tj. od daty wejścia w życie tej ustawy. W okolicznościach sprawy, żaden z przypadków określonych w tym przepisie nie dotyczy waloryzacji uprzednio ustalonego odszkodowania, z uwagi na fakt, że nie zostało ono pobrane. W obecnie obowiązującej ustawie brak jest przepisu, który uprawniałby właściwy organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości (bądź jego waloryzację) dokonane przez dniem [...] stycznia 1998 r. (przed dniem wejścia w życie ustawy). Brak podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy oznacza, że organ I instancji prawidłowo umorzył postępowanie. Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. [...] Wojewoda P. wstrzymał z urzędu wykonanie ostatecznej decyzji Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2012 r. Powyżej opisaną decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2012 r. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J.K. i D.L. – reprezentowani przez adw. J.L., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji Prezydenta Miasta R. dnia [...] lipca 2012 r. Zarzucili naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady legalizmu i nie przytoczenie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Zarzucili również naruszenie prawa materialnego poprzez błędną ich interpretację lub niewłaściwe zastosowanie tj. art. 132 ust. 3 i art. 128 ust. 1 u.g.n. poprzez niedokonanie waloryzacji ustalonej wartości odszkodowania, które nie zostało wypłacone. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz.270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. Postępowanie w sprawie, zakończone zaskarżoną decyzją, zostało zainicjowane pismem skarżących z dnia [...] lutego 2011 r. skierowanym do Wojewody P. Wniosek ten został sporządzony przez pełnomocnika, do którego to wniosku zostało dołączone pełnomocnictwo. Z treści pełnomocnictwa wynika, że obejmuje reprezentowanie skarżących w sprawie zawisłej przed Wojewodą P. W oparciu o tak sformułowane pełnomocnictwo organ I instancji - Prezydent Miasta R. prowadził postępowanie w sprawie zakończone decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., [...]. Odwołanie od pierwszoinstancyjnej decyzji, złożone przez pełnomocnika zostało rozpoznane przez Wojewodę P., który decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. Mając na uwadze powyższe podnieść należy, że stosownie do treści art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Przepis art. 33 § 2 k.p.a. stanowi, że pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Z przepisu art. 33 § 3 k.p.a. wynika, że pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego pełnomocnictwa, a organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. W sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nie żądać pełnomocnictwa, jeżeli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony - art. 33 § 4 k.p.a. Mając na uwadze powyższe uregulowania należy podnieść, że złożenie wniosku w rozpoznawanej sprawie wszczynającego postępowanie nie jest czynnością procesową o charakterze osobistym, a zatem czynność tę, za stronę może dokonać pełnomocnik. Brak pełnomocnictwa, czy też braki pełnomocnictwa do złożonego podania winny skutkować wezwaniem do uzupełnienia, którego niewykonanie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W realiach sprawy, organ I instancji nie wezwał do usunięcia braku pełnomocnictwa, zaś organ II instancji uchybienia tego nie zauważył utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. Braku tego nie sanuje prawidłowe pełnomocnictwo do występowania tego pełnomocnika przed Wojewodą P. gdyż, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, jeżeli organ odwoławczy nie usuwa naruszenia prawa popełnionego przez organ I instancji to - utrzymując w mocy taką decyzję tego organu - wydaje również decyzję naruszającą prawo /wyrok NSA z dnia 25 lipca 1986 r., II SA 1829/85, ONSA 1986, nr 2, poz. 43/. Mając na uwadze naprowadzone wyżej okoliczności, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji, gdyż strona takiego rozstrzygnięcia nie żądała, a zatem kwestią otwartą jest uzupełnienie pełnomocnictwa czy też zbadanie potwierdzenia czynności procesowej dokonanej przez pełnomocnika. Z przyczyn wyżej naprowadzonych Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 / orzekł jak w sentencji.