II SA/Rz 972/23
WyrokWSA w Rzeszowie2023-11-02
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Elżbieta Mazur - Selwa, Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gospodarstwo domowe zamieszkujące w odrębnym lokalu pod jednym adresem z innymi gospodarstwami domowymi może otrzymać dodatek węglowy, jeśli nie podjęto formalnych kroków w celu ustalenia odrębnego adresu dla tego lokalu do dnia 30 listopada 2022 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy ustawy o dodatku węglowym nie wymagają od wnioskodawcy podjęcia formalnych kroków w celu ustalenia odrębnego adresu dla lokalu, aby móc ubiegać się o dodatek węglowy. Kluczowe jest faktyczne zamieszkiwanie w odrębnym lokalu i posiadanie odrębnego źródła ciepła, a przyczyna braku formalnego adresu dla lokalu nie stanowi podstawy do odmowy przyznania dodatku, jeśli spełnione są pozostałe przesłanki.Stan faktyczny
Skarżąca B. K. wniosła o przyznanie dodatku węglowego. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, uznając, że choć lokal skarżącej jest odrębny, nie podjęto formalnych kroków do ustalenia odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zaskarżyła decyzję, argumentując, że nie ma prawnej możliwości nadania adresu lokalowi, a organy błędnie interpretują przepis dotyczący ustalenia odrębnego adresu.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...]. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2023 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 15 marca 2023 r. nr SKO.4111/444/2023 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do dodatku węglowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 25 stycznia 2023 r. nr CUS.5412.310.2023.TS.O; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącej B. K. kwotę 120 zł /słownie: sto dwadzieścia złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium" "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z 15 marca 2023 r. nr SKO.4114/444/2023 utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 25 stycznia 2023 r. nr CUS.5412.310.2023.TS.O odmawiającą przyznania B. K. (dalej: "Skarżąca") dodatku węglowego.
W podstawie prawnej decyzji Organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 2 ust. 3c, ust. 3d ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 141; dalej: "u.d.w.").
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.
Wnioskiem z 30 listopada 2022 r. B. K. wystąpiła do Wójta Gminy [...] z wnioskiem o przyznanie dodatku węglowego.
Podczas postępowania administracyjnego Organ I instancji ustalił, że w budynku jednorodzinnym pod adresem: [...] zainstalowanym źródłem ciepła są: kocioł na paliwo stałe z ręcznym podawaniem paliwa, który jest eksploatowany, z funkcją c.o. i c.w.u., w którym stosowanym paliwem jest węgiel i paliwa węglopochodne, drewno kawałkowe; trzon kuchenny/piecokuchnia/kuchnia węglowa, które nie są eksploatowane; kolektory słoneczne do ciepłej wody użytkowej lub z funkcją wspomagania ogrzewania eksploatowane z funkcją c.w.u.; kocioł gazowy/bojler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy bez funkcji. Organ ustalił ponadto, że gospodarstwo domowe składa się z jednej osoby - Skarżącej, natomiast z systemu CEEB (Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków) otrzymano informację, że na adres [...] złożono deklarację w formie elektronicznej w dniu 20 stycznia 2022 r. Ponadto na ww. adres przyznano już dodatek węglowy na wniosek matki A. K. prowadzącej dwuosobowe gospodarstwo domowe.
W trakcie postępowania administracyjnego przeprowadzono wywiad środowiskowy, z którego wynika, że do budynku prowadzą dwa oddzielne wejścia, natomiast w środku znajduje się zamknięta drzwiami klatka schodowa prowadząca do dwóch odrębnych lokali. Skarżąca zamieszkuje na piętrze budynku, na którym znajduje się wyodrębniony ścianami zespół pomieszczeń mieszkalnych wraz z kuchnią i łazienką pozwalający na stały pobyt ludzi. Na parterze mieszka A. K. z mężem, posiada ona odrębną kuchnię, łazienkę i pokoje. Każde gospodarstwo jest samowystarczalne i samodzielnie zaspokaja swoje potrzeby. W budynku znajduje się jeden zainstalowany i eksploatowany kocioł na paliwo stałe z funkcją c.o. i c.w.u. opalany węglem i paliwem węglopochodnym, drewnem kawałkowym, a piec był uruchomiony. Lokal zajmowany przez Skarżącą nie posiada odrębnego numeru i nie podejmowano procedury wydzielenia lokalu.
Decyzją z 25 stycznia 2023 r. nr CUS.5412.310.2023.TS.O Wójt Gminy [...] odmówił przyznania Skarżącej dodatku węglowego.
Wójt wyjaśnił, że zajmowane przez gospodarstwo domowe Skarżącej piętro budynku, na którym znajduje się zespół wyodrębnionych pomieszczeń mieszkalnych i użytkowych, stanowiący funkcjonalną całość (umożliwiający stały pobyt ludzi) i posiadający odrębne wejścia na zewnątrz budynku (wewnątrz budynku znajduje się zamknięta drzwiami klatka schodowa), stanowi odrębny lokal mieszkalny w rozumieniu u.d.w., jednak art. 2 ust. 3c u.d.w. pozwala na przyznanie dodatku węglowego dla takiego gospodarstwa domowego tyko w przypadku, gdy do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania. Natomiast brak możliwości ustalenia odrębnego adresu wynikać może z obiektywnych przyczyn, jak np. ograniczone możliwości organów gminy w nadaniu odrębnego adresu w ww. terminie. W niniejszej sprawie zarówno z treści notatki z wywiadu środowiskowego oraz oświadczenia Skarżącej wynika, że przed dniem 30 listopada 2022 r. nie podejmowała żadnych kroków formalnych prowadzących do wyodrębnienia lokalu dla swojego gospodarstwa domowego, co zdaniem Wójta wyklucza możliwość przyznania dodatku węglowego.
Od wyżej wymienionej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie, w którym wskazała, że podczas wywiadu środowiskowego potwierdzono funkcjonowanie dwóch odrębnych lokali (odrębne wejścia, kuchnie, łazienki oraz odrębne pomieszczenia pozwalające na stały pobyt ludzi). Skarżąca podniosła, że intencją ustawodawcy była chęć ochrony gospodarstw domowych przed znacznym wzrostem cen węgla. Wsparcie finansowe miało za zadanie wspomóc budżet gospodarstw domowych dla których głównym źródłem ciepła jest węgiel.
Wobec powyższego Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie dodatku węglowego.
Po rozpoznaniu złożonego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, opisaną na wstępie decyzją z 15 marca 2023 r. nr SKO.4114/444/2023 utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ II instancji wskazał, że podstawowe przesłanki przyznania dodatku węglowego określone zostały w art. 2 ust. 1 u.d.w. Zgodnie z tym przepisem dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Stosownie do art. 2 ust. 3 u.d.w., przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pellet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.
Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie szczególne znaczenie ma art. 2 ust. 3c u.d.w., który stanowi, że w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Następnie wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji (art. 2 ust. 3d u.d.w.).
Wobec powyższego gospodarstwa domowe zamieszkujące pod jednym adresem miejsca zamieszkania mogą otrzymać dodatek węglowy w przypadku spełnienia określonych warunków, tj. w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem oraz gospodarstwa domowe zamieszkują w odrębnych lokalach, co zostanie potwierdzone wywiadem środowiskowym.
W przedmiotowej sprawie pod adresem [...] zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe. Zajmowane przez Skarżącą piętro budynku, na którym znajduje się zespół wyodrębnionych pomieszczeń mieszkalnych, stanowiący funkcjonalną całość (umożliwiający stały pobyt ludzi), stanowi odrębny lokal mieszkalny w rozumieniu u.d.w., a zatem ten warunek w niniejszej sprawie został spełniony. Z kolei drugi warunek odnoszący się do podjęcia działań formalnych, rzeczywistych do dnia 30 listopada 2022 r. aby określić możliwość uzyskania, najpóźniej w tej dacie, potwierdzenia braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania nie został spełniony. Skarżąca nie podjęła działań mających na celu wyodrębnienie różnych adresów zamieszkania dla osobnych lokali dotychczas mieszczących się pod tym samym adresem.
Kolegium wyjaśniło, że w oparciu o ustalenia Organu I instancji i informacje uzyskane od strony nie jest możliwe stwierdzenie, że "nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu", o czym stanowi art. 2 ust. 3c u.d.w. Procedura ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania nie musiała zostać zakończona wystarczyło bowiem, że strona podjęła konkretne działania mające na celu w efekcie nadanie odrębnego adresu miejsca zamieszkania. Wobec powyższego w niniejszej sprawie warunek określony w art. 2 ust. 3c u.d.w. nie został spełniony.
Wobec powyższego w sytuacji, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, przysługuje jeden dodatek. Na adres [...] został już przyznany dodatek węglowy na wniosek A. K., prowadzącej wraz z mężem odrębne gospodarstwo domowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła błędną wykładnię i zastosowanie art. 2 ust. 3c u.d.w. polegającą na przyjęciu, że do spełnienia warunku, że "w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym samym adresem w odrębnych lokalach" koniecznego do przyznania dodatku węglowego dla gospodarstwa domowego zamieszkiwanego w odrębnym lokalu pod jednym adresem z innymi gospodarstwami domowymi, konieczne jest wykazanie przez wnioskodawcę podjęcia w ww. terminie kroków formalnych prowadzących do nadania odrębnego adresu zamieszkania dla jego gospodarstwa domowego.
Wobec powyższego wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji.
W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że adres może być nadany tyko budynkowi albo innym obiektom wymienionym w przepisach, nie ma natomiast możliwości nadania adresu lokalowi znajdującemu się w budynku. Wobec powyższego żądanie dostarczenia dokumentu potwierdzającego nadanie numeru lokalu było w jej ocenie bezzasadne, gdyż pojęcie takich "działań formalnych" w celu nadania adresu lokalowi mieszkalnemu nie ma podstaw prawnych i musiałoby skończyć się odmową nadania numeru.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty podane w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 11 października 2023 r. Skarżąca przywołała wyroki sądów administracyjnych potwierdzających jej stanowisko, a także wskazała, że przepisy u.d.w. nie wprowadzają obowiązku podjęcia przez stronę sformalizowanych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu porządkowego lokalu. Warunek zamieszkiwania w wyodrębnionym lokalu jest spełniony wówczas, gdy lokal posiada cechę samodzielności, jeżeli funkcjonalnie nie stanowi on części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. W ocenie Skarżącej, Organy obu instancji powinny interpretować warunek zamieszkiwania pod jednym adresem w odrębnych lokalach w kontekście odrębności lokalu w sensie funkcjonalnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022, poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Skarga okazała się uzasadniona.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 roku o dodatku węglowym (t.j. Dz. U. 2023, poz. 141 ze zm.), czyli w brzmieniu ustalonym na mocy przepisów art. 26 ustawy z dnia 27 października 2022 roku o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. poz. 2236 z późn. zm.).
Dodatek węglowy dla gospodarstwa domowego wynosi 3000 złotych (art. 2 ust. 8 ustawy o dodatku węglowym). Przyznanie dodatku węglowego, co do zasady, nie wymaga wydania decyzji administracyjnej (art. 2 ust. 16 zdanie pierwsze ustawy o dodatku węglowym). Informację o przyznaniu dodatku węglowego przesyła się na wskazany adres poczty elektronicznej. W sytuacji, gdy wnioskodawca nie wskazał adresu poczty elektronicznej we wniosku o wypłatę dodatku węglowego, to organ odbierając ten wniosek od wnioskodawcy ma obowiązek poinformować o możliwości osobistego odebrania informacji o przyznaniu dodatku węglowego (art. 2 ust. 17 ustawy o dodatku węglowym). Nieodebranie informacji o przyznaniu dodatku węglowego nie wstrzymuje wypłaty tego dodatku (art. 2 ust. 17 ustawy o dodatku węglowym).
Dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, gdy głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi (art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym).
Przez gospodarstwo domowe, zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 1-2 ustawy o dodatku węglowym, należy rozumieć osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe).
W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego dla gospodarstwa domowego wieloosobowego złożyła więcej niż jedna osoba, dodatek ten przyznawany jest wnioskodawcy, który złożył taki wniosek jako pierwszy (art. 2 ust. 4 ustawy o dodatku węglowym).
W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (art. 2 ust. 3a ustawy o dodatku węglowym). Wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (art. 2 ust. 3b ustawy o dodatku węglowym).
Z dniem 20 września 2022 roku regulacja prawna dotycząca przyznawania dodatku węglowego została uzupełniona o kryterium "zamieszkiwania pod jednym adresem więcej niż jednego gospodarstwa domowego".
Zgodnie z wprowadzanymi zmianami (art. 2 ust. 3c-3e ustawy o dodatku węglowym) otwarta został możliwość przyznania prawa do dodatku gospodarstwom domowym, które co prawda mają jeden adres, ale faktycznie stanowią odrębne jednostki i posiadają niezależne źródła ciepła (P. Mrozek, P. Piskozub, A. Sobolewska, Dodatek mieszkaniowy, energetyczny, węglowy i od innych źródeł ciepła, Warszawa 2022).
W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła (art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym).
W sytuacji, o której mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową (art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym).
W przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu (art. 2 ust. 3e ustawy o dodatku węglowym).
Analiza uzasadnienia wydanych decyzji doprowadziła Sąd do przekonania, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko szeroko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że przepisy ustawy o dodatku węglowym nie wprowadzają "obowiązku podjęcia przez stronę sformalizowanych działań" mających na celu ustalenie odrębnego adresu porządkowego lokalu.
Przesłanka braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych, o której stanowi art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, zostaje spełniona gdy wnioskodawca złoży oświadczenie, że do dnia 30 listopada 2022 roku nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania, a pod danym adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe w odrębnych lokalach.
Już tylko takie oświadczenie wnioskodawcy aktualizuje obowiązki organu administracji publicznej określone w przepisie art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym, czyli załatwienia sprawy w formie decyzji.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym w opisanej powyżej sytuacji nie stosuje się ust. 3a i 3b ustawy o dodatku węglowym do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Jeżeli wnioskodawca złożył opisane powyżej oświadczenie to nie znajduje zastosowania także art. 2 ust. 3b zdanie drugie powołanej ustawy, który stanowi, że "Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania".
Konsekwencją prawną powyżej opisanego oświadczenia wnioskodawcy jest to, iż kolejny wniosek o dodatek węglowy z tego samego adresu zamieszkania nie może być pozostawiony bez rozpoznania, a wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej.
W niniejszej sprawie został przeprowadzony wywiad środowiskowy, z którego bezspornie wynika, że pod adresem [...] mieszka dwie rodziny, Skarżąca oraz jej rodzice. Dom posiada dwie kondygnacje. Rodzice Skarżącej mieszkają na parterze, mają osobne wejście. Skarżąca zajmuje piętro. Każda z rodzin ma oddzielną kuchnię, łazienkę, pokoje, każda z rodzin prowadzi oddzielne gospodarstwa domowe. Wewnątrz budynku jest klatka schodowa wspólna, w której wejścia do obu rodzin posiadają osobne drzwi, zamykane na klucz. Głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe opalany węglem i drewnem, który jest współdzielony.
W piśmie z 23 grudnia 2023 r. kierowanym do Organy Skarżąca wskazał, że nie ma prawnej możliwości nadania adresu lokalowi znajdującemu się w budynku. Stwierdziła w związku z tym, że wezwanie jej do dostarczenia dokumentu potwierdzającego nadanie numeru lokalu jest bezzasadne albowiem podjęcie jakichkolwiek "kroków formalnych" w celu nadania adresu lokalowi mieszkalnemu nie ma podstaw prawnych i musi skończyć się odmową nadania adresu.
W okolicznościach kontrolowanej sprawy organy Organy obu instancji nie miały w zasadzie wątpliwości co do tego, że zajmowany przez Skarżącą lokal stanowi zespół wyodrębnionych pomieszczeń mieszkalnych i użytkowych, stanowiący funkcjonalną całość ( umożliwiający pobyt ludzi) i posiadający jedno wspólne wejście na klatkę schodową i stanowi odrębny lokal mieszkalny w rozumieniu ustawy o dodatku węglowym. Z uwagi jednak na to, że nie zostały podjęte kroki formalne prowadzące do nadania odrębnego adresu zamieszkania brak było podstaw do przyznania wnioskowanego dodatku węglowego.
Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić, ponieważ jest ono wynikiem błędnej wykładni przepisów prawa materialnego i pozostaje w całkowitej sprzeczności z zaprezentowanym wyżej orzecznictwem sądów administracyjnych.
Przyznanie dodatku węglowego kilku gospodarstwom domowym usytuowanym pod jednym adresem odnosi się do sytuacji, w których faktycznie i bezsprzecznie pod tym samym adresem zamieszkują odrębne gospodarstwa domowe, które zajmują odrębne lokale mieszkalne. Jako niemającą znaczenia z punktu widzenia prawa do dodatku węglowego jest przyczyna braku ustalenia odrębnych numerów porządkowych dla lokali znajdujących się pod tym samym adresem.
Dostrzec należy, że podstawy do odmowy przyznania dodatku węglowego zachodzą tylko wówczas, gdy więcej niż jedno gospodarstwo domowe zamieszkuje w jednym lokalu. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 ust. 3e ustawy o dodatku węglowym w przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu. Z taką sytuacja nie mamy miejsca w niniejszej sprawie, w której dwie rodziny prowadzą odrębne gospodarstwa zamieszkując w odrębnych lokalach.
W tym stanie rzeczy uznać należało, że decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 2 ust. 3c-3d ustawy o dodatku węglowym, co uzasadnia ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 200, 205 §1 i 209 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło