II SA/Rz 973/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-08-24

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał, że jego obecna sytuacja materialno-bytowa uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym ze względu na konieczność opieki nad chorą matką, może uzyskać prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata, mimo wcześniejszej odmowy w tym zakresie?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zmienić prawomocne postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności sprawy. W przypadku skarżącego, który wykazał, że jego obecna sytuacja materialno-bytowa, w tym konieczność ponoszenia znaczących wydatków na leczenie i opiekę nad chorą matką, uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, zasadne jest przyznanie mu prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący J.R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata, uzasadniając go trudną sytuacją materialną i koniecznością opieki nad chorą matką. Wcześniejsze postanowienie referendarza sądowego przyznało mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale odmówiło ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy odmówił zmiany swojego wcześniejszego postanowienia, jednak skarżący wniósł sprzeciw. Sąd administracyjny rozpoznał sprzeciw, biorąc pod uwagę nowe okoliczności przedstawione przez skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Zmienić pkt. II postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 sierpnia 2015 r. II SA/Rz 973/15 i przyznać skarżącemu prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J.R. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 lipca 2016 r. II SA/Rz 973/15 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków - p o s t a n a w i a - zmienić pkt. II postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 sierpnia 2015 r. II SA/Rz 973/15 i przyznać skarżącemu prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata. Prawomocnym postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2015 r. II SA/Rz 973/15 referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i jednocześnie odmówił ustanowienia mu adwokata. Wnioskiem z dnia 8 czerwca 2016 r. J.R. ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uzasadniając zgłoszone żądanie podał, że gospodarstwo domowe tworzy z wymagającą opieki, 82-letnią matką. Rodzina zamieszkuje w budynku mieszkalnym jednorodzinnym o powierzchni 70 m2, zaś jednym źródłem jej utrzymania jest renta skarżącego w wysokości 866,56 zł oraz świadczenie emerytalne jego matki w wysokości 972, 06 zł (łącznie: 1838,62 zł). Postanowieniem z dnia 5 lipca 2016 r. referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia z dnia 13 sierpnia 2015 r. Z zachowaniem terminu skarżący wniósł sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie zwrócić należy uwagę, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658). Postępowanie sądowe zostało zainicjowane skargą wniesioną przed tą datą, dlatego też – w myśl art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) dalej: "Ppsa", stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Skarżący występując z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy domaga się zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 sierpnia 2015 r. i przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wobec powyższego złożony wniosek podlega rozpoznaniu w trybie art. 165 Ppsa, stanowiącym że postanowienia nie kończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W odniesieniu do postanowień wydanych w przedmiocie prawa pomocy przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Te bowiem są decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu skarżący poprzez nadesłanie dodatkowych informacji wykazał, że jego obecna sytuacja materialno – bytowa uniemożliwia poniesienie przez niego jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze miesięczny dochód rodziny w wysokości 1838 zł oraz stan zdrowia matki skarżącego, w tym konieczność zakupu licznych leków, zapewnienia jej rehabilitacji oraz opieki medycznej w poradni kardiologicznej oraz neurologicznej (co wynika wprost z nadesłanych kserokopii kart leczenia szpitalnego), nie sposób przyjąć, że kosztem środków finansowych przeznaczanych na rzecz chorej matki skarżący winien zapewnić sobie pomoc zawodowego pełnomocnika we własnym zakresie. Wobec powyższego działając na podstawie art. 165 Ppsa Sąd zmienił w części postanowienie referendarza, przyznając skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło