II SA/Rz 974/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ NSA Stanisław Śliwa Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 16 maja 2007 r. sprawy ze skargi R. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości -skargę oddala- Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...].07.2006 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./, po rozpatrzeniu zażalenia R. N. na postanowienie Starosty z dnia [...].06.2006 r. w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku R. N. w sprawie zniszczenia urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, bezprawnego wykonania rowu melioracyjnego, zasypywania rowu przydrożnego, wykonania zbiornika retencyjnego, zniszczenia przepustu utwardzonego na działce nr 517 położonej w m. L. gm. O., należącej do Nadleśnictwa O., postanowiło utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Z uzasadnienia postanowienia i akt administracyjnych wynika, że pismem z dnia 12.06.2006 r. /uzupełnionym w dniu 20.06.2006 r./ skierowanym do Starosty poinformował, iż Nadleśnictwo O. w 2001 r. w obrębie S. S. Wieś L. wykonało bezprawnie na działce nr 1077/2 rów długości ok. 95 mb, zasypało rów przydrożny długości ok. 500 mb, wykonało zbiornik retencyjny przy drodze 1122, zniszczyło zimą 2004 r. przepust utwardzony kamieniem na rowie tej drogi, przez co jej nawierzchnia niszczeje. Zimą 2000 – 2001 wiosną na działce nr 1077/2 o powierzchni 2,41 ha wycięto drzewa, dokonało zrywki, zryto powierzchnię, a następnie równano, czym doprowadzono do zasypania i uszkodzenia wylotu drenażu końcowego strategicznego jego odcinka, doprowadzając do uszkodzeń na gruncie skarżącego. Skutkiem działań Nadleśnictwa jest "patologiczna" zmiana stosunków wodnych na działce 1077/2 oraz sąsiedniej nr 1077/1 o powierzchni 8,49 ha należącej do R. N.. Stan taki trwa od 2001 r., postępuje zabagnienie w/w działek, wymoknięcie całkowite uprawy leśnej ok. 0,7 ha od strony zachodniej działki nr 1077/2, spowodowanie częściowego wymoknięcia tej uprawy od strony wschodniej ok. 07, ha, niemożność użytkowania sąsiedniego gruntu działki nr 1077/1, powodując degradację plantacji wikliny na tej działce. Starosta postanowieniem z dnia [...].06.2006 r. zgodnie z art. 65 § 1 K.p.a. stwierdził, że właściwym do załatwienia sprawy – skoro dotyczy ona naruszenia stosunków wodnych przez Nadleśnictwo O. /art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne/ - jest Burmistrz Miasta i Gminy O.. W złożonym zażaleniu R. N. twierdzi, że organ bezpodstawnie, wbrew prawu i swoim kompetencjom prowadzi "koniunkturalnie tzw. psychologię totalną". Zgodnie bowiem z ustawą – Prawo wodne Starosta L. jest uprawniony do wydawania pozwoleń wodnoprawnych na wykonanie urządzeń wodnych, wyciągania konsekwencji wobec sprawców ich samowolnego wykonywania. Wspomnianym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wydane w pierwszej instancji postanowienie z dnia [...].06.2006 r. Podkreśliło, że organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości – tak rzeczowej, jak i miejscowej /art. 19 K.p.a./. W przedmiotowej sprawie właściwość rzeczową, jak i miejscową określają przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne /Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm./, które wskazują, że właściwym do załatwienia sprawy jest Burmistrz Miasta i Gminy O.. Zaskarżając powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie R. N. stwierdził, że jest mu znana treść art. 29 Prawa wodnego i zarzucił, że oparcie rozstrzygnięcia na tym przepisie jest uproszczeniem sprawy, gdyż jego wniosek dotyka nie tylko materii związanej z prawem wodnym, ale również ochroną gruntów rolnych i leśnych, ochroną środowiska, kształtowaniem środowiska i wprowadzaniem w nim zmian. Do kompetencji Starosty L. należy również wnioskowanie o ukaranie, czego nie uczynił mimo złamania prawa przez Nadleśnictwo. Skarżący stwierdził również, że z jego pism jednoznacznie wynika, że zarzuca Staroście L. bezczynność "w związku z brakiem przeprowadzenia od lipca 2002 r. właściwego postępowania wynikającego z w/w ustaw i wyciągnięcia sankcji, pociągnięcia do odpowiedzialności i nałożenia kar na sprawcę". Sprawca swoim bezprawnym działaniem doprowadził do samowolnego wyłączenia z produkcji 3,5 ha gruntu rolnego i nie poniósł z tego tytułu żadnej kary. W latach 60-tych ubiegłego wieku na wykonanie drenażu było wydane pozwolenie wodno-prawne dotyczące działek nr 1077/1 /skarżącego i 1077/2 /Nadleśnictwa/. Sprawca – Nadleśnictwo dokonując zalesień naruszył art. 14 ustawy o lasach /brak decyzji o zagospodarowaniu gruntów/, a mimo tego otrzymywał dopłaty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrolowana zatem przez sąd działalność administracji publicznej to zarówno zaskarżone rozstrzygnięcie – w tym przypadku postanowienie – jak i postępowanie poprzedzające jego wydanie. Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 powyższej ustawy Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia w całości lub w części z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu. Przestrzeganie przez organ administracji publicznej swojej właściwości do załatwienia sprawy – zarówno właściwości rzeczowej, jak i właściwości miejscowej – jest ustawowym obowiązkiem tego organu /art. 19 K.p.a./. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowana jest konsekwentnie zasada, iż naruszenie przy wydawaniu decyzji przepisów o właściwości /co się tyczy również wydawania postanowień/ stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji /art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a./, przy czym jako podstawę stwierdzenia nieważności traktuje się naruszenie właściwości rzeczowej, instancyjnej oraz miejscowej, czyli wszystkich jej rodzajów. I tak na przykład w wyroku z dnia 12.07.1994 r. sygn. akt II SA/781/93 /OSP 1995/1/25/ stwierdzono, że art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. obejmuje wszelkie postacie naruszenia właściwości rzeczowej, organ niewłaściwy nie jest prawnie legitymowany do rozstrzygania o prawach i obowiązkach stron. Wskazano też, że przepisy o właściwości mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących, organ zaś z urzędu musi przestrzegać swojej właściwości. Sąd in merito podziela powyższe poglądy. Zaskarżonym postanowieniem zostało utrzymane w mocy postanowienie Starosty L. z dnia [...].06.2006 r., którym wymieniony ostatnio organ administracji – na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. – przekazał według właściwości Burmistrzowi Miasta i Gminy O. pismo skarżącego z dnia 12.06.2006 r. wraz z późniejszym uzupełnieniem. Stosownie bowiem do treści powyższego przepisu, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego. Następuje to poprzez wydanie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Lektura akt administracyjnych, a w szczególności skierowanego przez R. N. do Starosty L. pisma z dnia 12.06.2006 r. /wraz z jego uzupełnieniem/ prowadzi do wniosku, że opisana w nim sprawa dotyczy bez wątpienia naruszenia stosunków wodnych przez Nadleśnictwo O. /do którego należy działka nr 1077/2 położona w m. L. gm. O. /skutkujących szkodą dla gruntów sąsiednich, tj. działki nr 1077/1 dzierżawionej przez R. N.. W treści powyższego pisma podano m.innymi, że Nadleśnictwo O. na działce nr 1077/2 wykonało "bezprawnie" rów długości ok. 95 mb, zasypało /zablokowało/ rów przydrożny o długości ok. 500 mb, wykonało zbiornik retencyjny przy drodze 1122, zniszczyło przepust utwardzony kamieniem na rowie tej drogi. Wycinając drzewa, dokonując zrywki, a następnie równania powierzchni, doprowadziło do "zasypania, uszkodzenia wylotu drenażu – końcowego strategicznego jego odcinka dla całości co 6 km drenociągu", prowadząc do uszkodzeń na gruncie skarżącego. O właściwości rzeczowej organu administracji /art. 20 K.p.a./ do rozpoznawania i załatwienia opisanej kategorii spraw – naruszenia stosunków wodnych - stanowią przepisy o charakterze materialnoprawnym, tj. zawarte w ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne /Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm./. Zgodnie z brzmieniem art. 29 ust. 3 tej ustawy, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Z kolei właściwość miejscową organu administracji w sprawach dotyczących nieruchomości ustala się według miejsca jej położenia /art. 21 K.p.a./. Stąd też właściwym do załatwienia sprawy przedstawionej w piśmie skarżącego z dnia 12.06.2006 r. jest Burmistrz Miasta i Gminy O. /obie działki – nr 1077/1 i 1077/2 znajdują się na terenie Gminy O./ i dlatego przekazanie mu tej sprawy postanowieniom z dnia 19.06.2006 r. było prawidłowe, a w konsekwencji też utrzymanie go w mocy przez organ II instancji nie narusza prawa. Nadmienić jedynie wypada, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia [...].08.2006 r. [...] o zawieszeniu postępowania w przekazanej mu do załatwienia sprawy /art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a./ w związku "z toczącym się w tej sprawie postępowaniem przed Sądem Rejonowym pod sygn. akt IC 34/04". Zarzuty skargi wskazujące na bezczynność Starosty L. - nieprzeprowadzenie postępowania wynikającego z ustaw o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a także o ochronie środowiska jego kształtowaniu i wprowadzeniu w nim zmian, jak też nieukarania sprawcy szkód nie mogły odnieść zamierzonego skutku, bowiem wykraczają poza przedmiot zaskarżenia. Z tych względów oraz na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona.