II SA/Rz 975/05
WyrokWSA w Rzeszowie2007-08-07
Skład orzekający: NSA Anna Lechowska, NSA Stanisław Śliwa, AWSA Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji przyznającą pomoc społeczną w postaci usług opiekuńczych, z określonym zakresem i odpłatnością, jest zgodna z prawem, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych orzeczeń sądowych i zarzutów skarżącego dotyczących zakresu usług i sposobu ustalania dochodu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Pomimo istnienia wcześniejszych orzeczeń sądowych, które mogłyby stanowić podstawę do wznowienia postępowania, sąd ocenił decyzję w oparciu o stan faktyczny i prawny z daty jej wydania. Sąd uznał również, że nawet gdyby istniały podstawy do wznowienia postępowania, uchylenie zaskarżonej decyzji byłoby orzeczeniem na niekorzyść skarżącego, co jest niedopuszczalne. Zakres przyznanych usług opiekuńczych i ustalona odpłatność zostały uznane za prawidłowe i zgodne z przepisami ustawy o pomocy społecznej oraz uchwałą rady gminy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji przyznającą pomoc społeczną w postaci usług opiekuńczych. Skarżący kwestionował zakres usług, sposób ustalania jego dochodu oraz zarzucał pracownikom opieki społecznej zmuszanie go do składania oświadczeń. Wcześniejsze postępowania administracyjne i sądowe dotyczyły podobnych kwestii, w tym zakresu usług opiekuńczych i przygotowywania posiłków.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę T.B. jako nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Anna Lechowska /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi T.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy społecznej w postaci usług opiekuńczych -skargę oddala-
Decyzją z dnia [...].r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po rozpatrzeniu odwołania T.B. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy społecznej w postaci usług opiekuńczych świadczonych przez Polski Komitet Pomocy Społecznej w miejscu zamieszkania - utrzymało w mocy zaskarżoną nim decyzję.
Jako jej podstawę prawną wskazało art.138 §1 pkt.1 ustawy z dnia 14. czerwca 1960 roku -Kodeks Postępowania Administracyjnego ( Dz. U. Nr.98 , poz. 1071 z 2000 roku, z późniejszymi zmianami ) -
Z jej uzasadnienia wynika, że na wniosek T.B. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta M. przyznał mu usługi opiekuńcze decyzją z dnia [...]r. Nr[...]. Decyzja ta została skasowana decyzją tegoż Kolegium z dnia [...]r. Nr [...]uchylającą decyzję własną z dnia [....]r. nr [...] i decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. z dnia [...]r. a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W postępowaniu ponownym organ ten - po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego - opisaną na wstępie decyzją z dnia [...]r. przyznał T. B.:
I. pomoc społeczną w postaci usług opiekuńczych świadczonych przez Polski Komitet Pomocy Społecznej w miejscu zamieszkania w ilości 3x1 godzina na okres od 10.01.2005 r. do dnia 31.7.2006 r.
II. ustalił zakres świadczonych usług opiekuńczych,obejmujących
1/ utrzymanie czystości w otoczeniu podopiecznego:
- sprzątanie zajmowanych przez niego pomieszczeń,
- dbanie o sprzęt codziennego użytku,
- utrzymanie w czystości urządzeń sanitarnych,
- przesłanie łóżka chorego,
2/ utrzymanie w czystości bielizny osobistej i pościelowej
3/ zakup artykułów spożywczych i innych potrzebnych w gospodarstwie domowym,
4/ pomoc w podtrzymywaniu psychofizycznej kondycji /pomoc przy ćwiczeniach usprawniających klienta/,
III. ustalił , że powyższy zakres usług obowiązuje do dnia 30 czerwca 2005r. a od 1 lipca 2005r. pkt.II..3 " zakup art. spożywczych i innych potrzebnych w gospodarstwie domowym " otrzyma brzmienie - "zabezpieczenie posiłków -przygotowanie ".
IV. ustalił , że odpłatność za świadczone usługi w wysokości 60 % kosztów jest ponoszona przez świadczeniobiorcę. tj.za jedną godzinę usługi wynosi 5,04 zł.
T.B. od decyzji tej złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając iż nie została opracowana przy jego udziale a do złożenia oświadczenia odnośnie kwestii przygotowywania posiłków został zmuszony przez pracowników opieki, którzy nie zaznajomili go z decyzją Kolegium. Podtrzymał zarzuty zawarte we wcześniejszym odwołaniu, że odmówiono mu ujęcia w treści decyzji zapisu o "przygotowywaniu przez opiekuna społecznego posiłków" oraz że do jego dochodów wliczono (jego zdaniem niesłusznie ) zasiłek pielęgnacyjny. Domagał się wyjaśnienia dlaczego MOPS interesuje się jego opłatami za mieszkanie , telefon i leki.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania i decyzją z dnia [...]r. opisaną na wstępie utrzymało w mocy zaskarżoną nim decyzję.
W jej motywach podało, że organ zajmujący się przyznawaniem pomocy społecznej ma prawo i obowiązek zebrania wszystkich informacji związanych z sytuacją materialno - bytową osoby występującej z wnioskiem o przyznanie takiej pomocy i w tym celu przeprowadza wywiad środowiskowy, gromadzi dokumenty i zbiera informacje .
W treści nowej decyzji Dyrektora MOPS w M. z dnia [...]. uwzględniono wniosek T. B. o " sporządzanie posiłków przez opiekuna społecznego".
Przed podjęciem decyzji przeprowadzono aktualizację wywiadu środowiskowego oraz w dniu [....]. rozmowę z odwołującym i tym samym zapewniono mu czynny udział w postępowaniu związanym z podjęciem decyzji i wyczerpano wymogi art. 10 kpa
Zgodnie z art. 50 ust.1 ustawy z dnia z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. Nr 64, poz.593 . z późn. zm.) osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych.
- zgodnie z ust. 3, usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem .
- zgodnie z ust.5 przepisu "ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia ".
- zgodnie z ust.6 przepisu "Rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania".
Stosownie do postanowień art. 8 ust.3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się "sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej"
Dochód został więc wyliczony prawidłowo i wynosił on - jak wynika z wywiadu z dnia 10.01.2005r. 1314,65 zł., - tj. 194 % ustawowo określonego kryterium dochodowego, które dla osoby samotnie gospodarującej zgodnie z zapisami zawartymi w art.8 ust.1 wynosi 416,00 zł.
Wysokość odpłatności za świadczone usługi uzależniona jest od ceny usług i osiąganego dochodu.
Cena jednej godziny wynosi 8,40 zł. zgodnie więc z §1 Regulaminu stanowiącego załącznik do Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w M. z dnia [...]r. w sprawie zasad wykonywania zadań własnych gminy z zakresu pomocy społecznej, z uwagi na 194% przekroczenia kryterium dochodowego ustalono że odpłatność, którą odwołujący winien ponosić za usługi wynosi 60% ceny jednej godziny tj. 5,04 zł. Pozostałą odpłatność za usługi w wysokości 40% będzie ponosić MOPS ( kwota 3,36 zł.)
Zdaniem Kolegium ocena sytuacji życiowej odwołującego warunkująca przyznanie usług opiekuńczych przez organ pierwszej instancji przed podjęciem decyzji była prawidłowa, brak więc podstaw do jej uchylenia .
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył T.B. nie precyzując kierunku jej weryfikacji, ani zarzutów co do jej legalności.
W skardze i uzupełniającym ją piśmie kwestionuje, że sformułowanie decyzji wynika ze złośliwości pracowników opieki społecznej i powołuje się na swoje wcześniejsze skargi do sądu. Domaga się powrotu do dawnej treści decyzji wzbogaconej o gotowanie posiłków. Zarzuca dręczenie ludzi starszych i schorowanych i żąda zasądzenia odszkodowania z tego tytułu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Po myśli art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy te kontrolują zaskarżone akty i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( §2 ). Oznacza to , że sąd administracyjny nie bada tych aktów w innych aspektach, między innymi w aspekcie zgodności z zasadami współżycia społecznego, czy celowości. Rodzaje aktów i czynności podległych kontroli sądu wymienia art. 3 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm. ), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. . Zakres kontroli określa art. 134 przewidujący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§1). Sąd nie może orzec przy tym na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności ( §2).
W przypadku kontroli decyzji administracyjnych, sąd bada zatem , niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, czy decyzja jest dotknięta naruszeniem prawa i zgodnie z art. 145 §1 i 2 uwzględnia skargę, uchylając lub stwierdzając nieważność decyzji lub jej niezgodność z prawem tylko wówczas, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a także naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy zachodzą podstawy stwierdzenia nieważności lub niezgodności z prawem z przyczyn określonych w art. 156 kpa lub innych przepisach .
Poddawszy decyzję zaskarżoną takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
Decyzja ta utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]r. w przedmiocie przyznania skarżącemu usług opiekuńczych na okres od 10 stycznia 2005r. do 31 lipca 2005r. .
Z akt postępowania administracyjnego i akt tutejszego Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 719/06 i 1056/06 oraz dołączonych do nich akt administracyjnych oznaczonych Nr[...], które Sąd dopuścił z urzędu jako dowód uzupełniający w sprawie, wynika że decyzją z dnia [....]r. organ I instancji przyznał skarżaemu usługi opiekuńcze na okres od 10 stycznia 2005r. do 31 czerwca 2006r. ustalając ich zakres. W usługach tych nie ujęto usługi przygotowywania posiłku. Na skutek odwołania skarżącego do tej decyzji organ II instancji wydał decyzję z dnia [...]r.nr [....], w komparycji i wstępnej części uzasadnienia której błędnie wskazał datę i nr decyzji zaskarżonej odwołaniem. W części uzasadnienia dotyczącej oceny legalności tej decyzji wskazał natomiast prawidłową jej datę i rozstrzygnięcie. Decyzję z dnia [...]r. następnie uchylił wraz z decyzją z dnia [...]r., decyzją własną podjętą w trybie art. 54 §3 P.p.s.a w dniu [...]r. o nr [...], przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. I ta decyzja została zaskarżona przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2006r. o sygn. akt II S.A./Rz 719/05 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...].. W dalszej kolejności Sąd rozpoznał skargę T. B. na decyzję Kolegium z dnia [....]r. i skargę tę oddalił wyrokiem z dnia 22 lutego 2007r. sygn. akt II S.A./Rz 1056/06. Przytoczone wyżej wyroki Sądu uprawomocniły się - pierwszy w dniu 13 lipca 2006r. , zaś drugi 8 maja 2007r.
W wyroku z dnia 22 lutego 2007r. Sąd ocenił decyzję Kolegium z dnia [...]r. oraz decyzję organu I instancji z dnia[...], jako utrzymaną w mocy przez decyzję zaskarżoną, i oddalając skargę przyjął, iż nie naruszały one prawa.
Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w następstwie uchylenia przez Kolegium jego decyzji z dnia [...]r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [....]r. decyzją Kolegium z dnia [...]r., skasowaną następnie przez sąd wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2006r.
Uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia decyzja z dnia [...]r. właśnie decyzją obligowało organ I instancji do ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...]r. , co ten uczynił przyznając skarżącemu usługi opiekuńcze na czas identyczny , jak w uchylonej przez SKO decyzji z dnia [...]r. ze zmianą dotycząca ich zakresu, polegającą na przyjęciu, iż od dnia 1 lipca 2005r. usługa nazwana w decyzji z dnia [...]r. " zakup artykułów spożywczych i innych potrzebnych w gospodarstwie domowym" otrzymała brzmienie – "zabezpieczenie posiłków – przygotowanie" .
Zarówno ta decyzja , jak utrzymująca w mocy decyzja zaskarżona zapadły przed wydaniem wyroku Sądu z dnia 19 kwietnia 2006r.
Oznacza to , że orzeczona nim kasacja decyzji SKO z dnia [....]r., w następstwie której wydana została decyzja zaskarżona - choć co do zasady mogłaby stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji (art. 145 §1 pkt 8 kpa), - nie może być wzięta pod uwagę przez sąd przy jej ocenie, z tej przyczyny że dokonuje on takiej oceny, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji (w tym przypadku w dacie [...]r.).
Stanowisko sądu w tym względzie znajduje wsparcie w poglądach doktryny i orzecznictwa, podług których sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję w przypadku, gdy stwierdzi podstawy do wznowienia postępowania tylko wówczas, gdy podstawy te istniały przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego określona w art. 145 §1 pkt 8 kpa (decyzja wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione) została zaliczona do przesłanek powstałych po wydaniu decyzji : patrz; "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat; M. Niezgodka – Medek , Zakamycze 2005 str. 336. oraz wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2000r. IIISA 4728/97 OSP nr 1 poz. 16 z 2000r. z glosą J. Zimmermanna ).
Sąd zauważa przy tym , że nawet przy odmiennym poglądzie, na przeszkodzie uchyleniu zaskarżonej decyzji z tej przyczyny stoi okoliczność , że na skutek wyroku sądu z dnia 22 lutego 2007r. pozostaje w obrocie prawnym decyzja organu I instancji z dnia [....]r., co wobec ustalenia w niej mniej korzystnego dla skarżącego zakresu usług opiekuńczych w stosunku do decyzji zaskarżonej powoduje , że uchylenie decyzji zaskarżonej byłoby orzeczeniem na niekorzyść skarżącego. Możliwość wydania takiego orzeczenia przez sąd wyklucza art. 135 P.p.s.a. cytowany wyżej.
Sąd rozważał także kwestię, czy wobec tego faktu , ( pozostawanie w obrocie prawnym decyzji Kolegium z dnia [....]r. i konsekwencji opisywanej decyzji z dnia 10 stycznia 2005r. przyznającej skarżącemu:
I. pomoc społeczną w postaci usług opiekuńczych świadczonych przez Polski Komitet Pomocy Społecznej w miejscu zamieszkania w ilości 3x1 godzina na okres od 10.01.2005 r. do dnia 31.7.2006 r.
II. ustalającej zakres świadczonych usług opiekuńczych,obejmujących
1/ utrzymanie czystości w otoczeniu podopiecznego:
a. sprzątanie zajmowanych przez niego pomieszczeń,
b. dbanie o sprzęt codziennego użytku,
c. utrzymanie w czystości urządzeń sanitarnych,
d. przesłanie łóżka chorego,
2/utrzymanie w czystości bielizny osobistej i pościelowej podopiecznego
3/ zakup artykułów spożywczych i innych potrzebnych w gospodarstwie domowym,
4/ pomoc w podtrzymywaniu psychofizycznej kondycji /pomoc przy ćwiczeniach usprawniających klienta/,
III. ustalającej , że odpłatność za świadczone usługi w wysokości 60 % kosztów jest ponoszona przez świadczeniobiorcę. jedna godzina usługi wynosi 5,04 zł. )
nie zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji zaskarżonej , jako wydanej w sprawie już rozstrzygniętej inna decyzją ostateczną przewidziana art. 156 §1 pkt pkt 3 kpa i doszedł do wniosku , że brak takiej podstawy.
W jego ocenie, sprawy zakończone tymi decyzjami są wprawdzie tożsame podmiotowo, jednak różni się ich przedmiot , bowiem decyzja zaskarżona dotyczy przyznania usług o innym zakresie (przygotowania posiłków) i w tej części obejmuje ona inny okres. Sąd miał też na uwadze fakt, iż zgodnie z art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz.U nr 64, poz. 593 , ze zm.) zwanej dalej ustawą o p.s. możliwe jest dokonanie zmiany decyzji ostatecznej na korzyść podopiecznego bez jego zgody, w każdym czasie. Oznacza to, iż w sprawie przyznania usług opiekuńczych istniała podstawa prawna wydania decyzji jak zaskarżona, czyli o odmiennym od decyzji z dnia [...]r. rozstrzygnięciu. Decyzja ta winna oczywiście wyraźnie wskazywać na zmieniający w stosunku do decyzji poprzedniej charakter. Brak jednak takiej wzmianki w decyzji zaskarżonej, stanowiący ewentualnie naruszenie przepisów postępowania ( art. 107 kpa) nie stwarza zdaniem Sądu podstawy do uwzględnienia skargi, bowiem nie mógł on mieć wpływu na wynik sprawy, w tym znaczeniu , że przy ewentualnym ponownym jej rozpatrzeniu mogłaby w postępowaniu administracyjnym zapaść decyzja o innym co do zasady rozstrzygnięciu. Dokonując takiej oceny Sąd miał na względzie także fakt , iż usługi opiekuńcze z uwagi na swój charakter (wykonanie w określonym miejscu i czasie), jako skonsumowane , nie mogą być przyznane na okres , który upłynął.
Przechodząc do merytorycznej oceny zakresu przyznanych usług opiekuńczych i ustalonej za nie odpłatności, Sąd stwierdza , że w tym zakresie decyzja odpowiada prawu.
Zasadnie bowiem wskazuje w niej organ, że zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy o p.s. osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych.
Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokojeniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz w miarę możliwości zapewnienie kontaktów z otoczeniem ( art.50 ust.3)
Specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym ( art.50 ust.4).
Ośrodek pomocy społecznej przyznając usługi opiekuńcze ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia (art. 50 ust.5 )
Rada Gminy określa w drodze uchwały szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi , oraz warunki szczegółowe częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat , jak również tryb ich pobierania ( art. 50 ust.6)
Rada Gminy M. określiła wspomniane zasady w uchwale z dnia [..]r. o Nr [....] w sprawie wykonywania zadań własnych gminy z zakresu pomocy społecznej. W regulaminie stanowiącym załącznik do uchwały ustaliła ona w §1 ust. 1 i 2 w odniesieniu do usług opiekuńczych , że obejmują one pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczna, pielęgnację zleconą prze lekarza, w miarę możliwości zapewnienie kontaktów z otoczeniem. W odniesieniu do osób wymagających pomocy specjalnej są to usługi specjalistyczne w postaci terapii logopedycznej, pedagogicznej i psychologicznej, rehabilitacji fizycznej, zabiegów pielęgniarskich i pielęgnacyjnych i usprawnienia do funkcjonowania w społeczeństwie.
Świadczenia te przyznawane są w drodze decyzji administracyjnej, w której określa się świadczeniobiorcę, świadczącego usługę, rodzaj świadczonych usług , ich miejsce, ilość godzin i zakres, czasokres na który je przyznano i wysokość odpłatności po stronie świadczeniobiorcy (§1 ust.5)
Zarówno zatem ustawa (art. 50 ust.5), jak i uchwała ( §1 ust.5 regulaminu) pozostawia organom pomocy społecznej swobodę w ustaleniu zakresu, okresu i miejsca świadczenia usług, co oznacza, że kwestionowanie jego decyzji w tym możliwe jest w razie dowolności w tym wyborze. Wybór ów uzależniony jest z jednej strony od stanu zdrowia i warunków bytowych podopiecznego , zaś z drugiej strony od możliwości, w tym finansowych i organizacyjnych, jakimi dysponuje organ pomocy społecznej
Wybór usług opiekuńczych dokonany przez organ w zaskarżonej decyzji nie narusza przepisów ustawy , ani uchwały. Także odpłatność za wspomniane usługi - nie kwestionowana - zresztą w skardze brak takiego zarzutu.
Przepis §1 pkt 6 wspomnianego wyżej Regulaminu stanowi , że odpłatność za usługi opiekuńcze dla osób samotnie gospodarujących, których dochód przekracza kryterium dochodowe ustalone ustawą o p.s. od 151 - 200% wynosi 60% ustalonej za usługi ceny Cena ta wynosiła 8,40 zł. , stąd ustalona odpłatność stanowi 60 % tej ceny.
Dochód skarżącego został ustalony zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o p.s. , która za dochód uważa sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku bez względu na tytuł i źródło jego uzyskania , pomniejszone o obciążenie miesięczne z tytułu podatku dochodowego i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Do tak ustalonego dochodu nie wlicza się tylko jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego oraz wartości świadczeń w naturze. Dochód skarżącego wyliczony w oparciu zaświadczenie ZUS wynosił 1314 zł. i mieścił się w przedziale od 151 do 200 % kryterium dochodowego wynoszącego zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy 461 zł dla osoby samotnie gospodarującej.
Kwestię udziału skarżącego w postępowaniu w zakresie przyznania usług normują przepisy kpa , w tym art. 10, zobowiązujący organy administracji publicznej do zapewnienia stron prawa do czynnego udziału w każdym jego stadium. Skarżący, co zasadnie podkreśla organ uczestniczył w aktualizacji wywiadu środowiskowego , składał także wizyty w organie I instancji i wnioskował o usługę przygotowywania posiłków , czego dowodzi protokół z 16.06.2005r i notatka urzędowa z dnia 21.06.2005r. Nie został on wprawdzie wezwany do zaznajomienia się z materiałami sprawy przed podjęciem decyzji, co stanowi naruszenie art. 10 §1 kpa , jednak naruszenie owo nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, z przyczyn wskazanych wyżej.
Skarżący poza tym nie zarzuca decyzji naruszeń prawa a w swojej skardze i przed sądem kwestionuje kwalifikacje opiekunów społecznych, jakość wykonywanych usług, brak po stronie pracowników organu pomocy społecznej dostatecznej wiedzy , co do potrzeb korzystających z usług opiekuńczych pacjentów, niedostateczną współpracę z podopiecznymi przy ustalaniu zakresu usług, jak również że na skutek niewłaściwej pracy organu I instancji i Kolegium jego sprawy musiały być rozstrzygane przez Sąd. Z tego też tytułu domaga się ukarania tychże pracowników i odszkodowania. Zarówno jedno , jak i drugie żądanie z przyczyn wskazanych na wstępie leży poza możliwościami sądu, który nie sprawuje nadzoru nad organami pomocy społecznej. Zarzuty podnoszone w skardze - niezależnie od ich ewentualnej zasadności - również pozostają poza zakresem oceny i rozważań Sądu, z uwagi na wskazane wyżej ograniczenie do badania przezeń legalności zaskarżonej decyzji.
Z przytoczonych wyżej względów, Sąd w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło