II SA/Rz 976/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Ewa Partyka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi L. M. i J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego -skargę oddala- Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011r. znak: [...] – wydana w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. – utrzymująca w mocy, po rozpoznaniu odwołania L. M. i J. M., decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie muru granicznego. Stan faktyczny niniejszej sprawy jest następujący. W dniu 6 września 2010r. wskutek interwencji L. M. i J. M. przeprowadzono na działce nr 790/2 położonej w S. przy ul. O. [...] czynności kontrolne, podczas których ustalono, że na nieruchomości tej, stanowiącej własność M. D. i D. D., znajduje się mur o grubości 0,25m, wysokości 2,62m i szerokości 4,68m. Został on wybudowany bezpośrednio przy granicy działki nr 791/1 należącej do L. M. i J. M. Mur ten uniemożliwia wjazd do garażu mieszczącego się w budynku mieszkalno-handlowym usytuowanym w granicy działki nr 790/2. W dniu 14 września 2010r. Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie przedmiotowego muru. Z informacji uzyskanych w toku postępowania ze Starostwa Powiatowego [...] wynika, że w rejestrze dokonanych zgłoszeń oraz wydanych pozwoleń na budowę nie figuruje zakres wykonanych na działce 790/2 w S. robót budowlanych. Z kolei Urząd Miasta [...] poinformował (w piśmie z dnia 19 października 2010r.), że działka nr 790/2 położona jest w obszarze, dla którego nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010r. powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał M. D. i D. D. roboty budowlane przy budowie muru granicznego na działce nr ewid. 790/2 położonej w S. przy ul. O. oraz nałożył na wyżej wymienionych obowiązek przedstawienia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu obejmującej przedmiotowy mur graniczny oraz 4 egzemplarze projektu budowlanego i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W wyznaczonym terminie wskazany obowiązek nie został dopełniony. W dniu 1 kwietnia 2011r. przeprowadzone zostały oględziny, podczas których stwierdzono, że mur będący przedmiotem niniejszego postępowania został rozebrany, natomiast na wysokości drzwi garażowych mieszczących się w budynku mieszkalno-handlowym należącym do L. M. i J. M. na ramie drewnianej przytwierdzonej do ściany budynku mieszkalno-handlowego i muru oporowego stanowiącego własność M. D. umieszczona została płyta OSB o wymiarach 4,50 x 1,65m, która uniemożliwia L. M. i J. M. wjazd do garażu. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2011r. Powiatowy inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie muru granicznego na działce o numerze ewidencyjnym 790/2, położonej w S. przy ul. O. Podejmując tego rodzaju rozstrzygnięcie organ miał na uwadze, iż sprawa niniejsza dotyczyła muru istniejącego na wskazanej działce, zaś w toku przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że mur ten został rozebrany, co oznacza, że nie istnieje przedmiot niniejszego postępowania. Płyta OSB przytwierdzona do ściany budynku mieszkalno-handlowego i muru oporowego stanowiącego własność M. D. nie stanowi zaś obiektu budowlanego, w związku z czym nie podlega regulacjom prawnym zawartym w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), a tym samym nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę jak też dokonania zgłoszenia wykonania robót budowlanych. Organ podkreślił, że naruszenie prawa własności stanowi zagadnienie z zakresu stosunków cywilnoprawnych i może być rozpatrywane wyłącznie przez sądy powszechne. Organ zaznaczył, że postępowanie administracyjne nie służy rozwiązywaniu konfliktów sąsiedzkich. Stwierdzając zatem brak podstaw do ingerencji z powodu braku przedmiotu postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził konieczność umorzenia niniejszego postępowania. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli L. M. i J. M. wnosząc o jej uchylenie i "wyegzekwowanie usunięcia samowolnie wykonanej (...) przegrody". Odwołujący się podnieśli, że postępowanie niniejsze powinno dotyczyć naruszenia warunków wydanego pozwolenia na budowę z dnia [...] sierpnia 1982r. poprzez zamurowanie bramy ich garażu usytuowanej w granicy działek i uniemożliwienie tym samym wjazdu do tego obiektu. Podkreślili, iż nie ma dla nich znaczenia sposób zamknięcia tego wjazdu. Składający odwołanie zarzucili błędne określenie przedmiotu postępowania przy oparciu się o art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, podczas gdy zastosowanie winny mieć w niniejszym przypadku przepisy określone w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, w szczególności art. 50 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, bowiem wykonane samowolnie czynności w sposób istotny odbiegają od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę. Podnieśli, że wykonana przegroda bramy garażowej powoduje zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przez uniemożliwienie sposobu użytkowania obiektu określonego w pozwoleniu na budowę a także może powodować zagrożenie bezpieczeństwa poprzez zamknięcie ewentualnej drogi ewakuacyjnej. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy kwestionowaną nim decyzję. Organ stwierdził, iż wprawdzie prowadząc postępowanie organ pierwszej instancji dopuścił się pewnych nieprawidłowości, jednak zadaniem organu odwoławczego jest ocena wydanej decyzji na podstawie stanu istniejącego obecnie. Organ drugiej instancji podkreślił, że istniejący uprzednio mur, w sprawie którego wszczęte zostało postępowanie aktualnie już nie istnieje, zaś płyta OSB przytwierdzona do ściany budynku mieszkalno-handlowego i muru oporowego należącego do M. D. nie będąc obiektem budowlanym nie może stanowić przedmiotu oceny przez organy nadzoru budowlanego. Artykuł 1 ustawy Prawo budowlane ogranicza bowiem swój zakres przedmiotowy do spraw związanych z obiektami budowlanymi. Organ odwoławczy zaznaczył, iż kwestia dojazdu do garażu L. M. i J. M. jest sporna, jednak jako zagadnienie cywilnoprawne nie należy ona do kompetencji organów nadzoru budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011r. L. M. i J. M., wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania, podkreślili, że dla zastosowania przepisów ustawy Prawo budowlane nie ma znaczenia, że zamontowana płyta OSB nie stanowi obiektu budowlanego, ponieważ jest w istocie przegrodą uniemożliwiającą wyjazd z garażu i stanowi istotne naruszenie ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Wskazali, że sprawa dojazdu do garażu po działce należącej do M. D. stanowi odrębną kwestię i nie może ona stanowić pretekstu do unikania podjęcia postępowania zgodnie z obowiązującym prawem i zgodnie z ich pierwotnym zgłoszeniem. Składający skargę zarzucili także organowi odwoławczemu niedotrzymanie terminu załatwienia niniejszej sprawy. W odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie organ ponowił argumentację przedstawioną w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153 poz. 1269 z 2002 r/ sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 r. / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W takim zakresie kontroli sądowej została poddana decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie muru granicznego. Skarżący domagali się od organu nadzoru budowlanego interwencji w związku z wybudowaniem przez M. D. muru granicznego na działce 790/2 w S. Oględziny przeprowadzone w dniu 1 kwietnia 2011 roku wykazały, że po wydaniu w dniu 8 listopada 2010 roku przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienia [...] o wstrzymaniu robót budowlanych przedmiotowy mur został rozebrany. Stwierdzono też, że na wysokości drzwi garażowych budynku mieszkalno – handlowym L. i J. M. , na ramie drewnianej umocowanej pomiędzy budynkiem mieszkalno handlowym i murem oporowym stanowiącymi własność M. D. umieszczono płytę OSB o wymiarach 4,50 x 1,65 m . Skarżący zarzucili, że płyta uniemożliwia im wjazd do garażu, natomiast M. D. oświadczyła, że płyta stanowi ogrodzenie jej działki. Umorzenie postępowania, organ nadzoru budowlanego uzasadnił tym, że przedmiot postępowania, tj. mur graniczny został rozebrany, natomiast istniejąca pomiędzy budynkiem , a murem oporowym płyta OSB nie jest obiektem budowlanym. Sąd podziela to stanowisko. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane / Dz. U. Nr 243 poz. 1623 z 2010 roku ze zm./ określa w art. 1 zakres przedmiotowy i podmiotowy jej obowiązywania. Przepisy ustawy dotyczą wyłącznie spraw związanych z obiektami budowlanymi, które to pojęcie definiuje przepis art. 3 pkt. 1. Zgodnie z tym przepisem , obiektem budowlanym jest : a/ budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi b/ budowlę stanowiącą całość techniczno – użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c/ obiekt małej architektury. W dalszym ciągu przepis art. 3 / w pkt. 2 i 3 / określa w stosunku do jakich obiektów mają zastosowanie przepisy ustawy. Płyta OSB przytwierdzona pomiędzy budynkiem i murem oporowym nie stanowi żadnego z obiektów wymienionych w tym przepisie, więc organ zasadnie , zdaniem Sądu uznał, że nie podlega regulacjom zawartym w prawie budowlanym. Skarżący zarzucili, że M. D. uniemożliwiła im dojazd do garażu będącego ich własnością. Jednak postępowanie wykazało, że dojazd ten nie biegnie przez ich działkę, tylko działkę 790/1, której właścicielką jest M. D. Przed Sądem skarżący oświadczyli, że nie występowali do sądu powszechnego o ustanowienie służebności przejazdu. Sąd przychyla się do stanowiska, że pomiędzy skarżącymi, a M. D. istnieje spór sąsiedzki, który ma charakter cywilnoprawny, a jako taki powinien być rozstrzygnięty w postępowaniu cywilnoprawnym lub w drodze ugody. Kwestia korzystania z cudzej własności bez zgody właściciela nie może być rozstrzygana przez organy nadzoru budowlanego, których zadaniem jest , zgodnie z przepisami rozdziału 8 ustawy, nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego. Nie może zostać uwzględniony zarzut, że w sprawie mają zastosowanie przepisy 50 – 51 ustawy Prawo budowlane, w szczególności art. 50 ust. 1 pkt.4 tej ustawy. Sąd zwraca uwagę, że przepisy te dotyczą robót budowlanych , a zgodnie z przepisem art. 3 pkt.7 , przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Skoro przedmiotowa płyta OSB nie stanowi obiektu budowlanego, to prace wykonane przez M. D. nie mogą być uznane jako roboty budowlane i nie mogą być oceniane z punktu widzenia ich zgodności z przepisami prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy , Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy nadzoru budowlanego naruszeń prawa, dlatego w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a, skargę oddalił.