II SA/Rz 976/18
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-10-18
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji materialnej i nie udokumentowała wszystkich podnoszonych okoliczności?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy (zwolnienia od kosztów sądowych), ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji materialnej. Mimo podnoszenia choroby i wydatków na leczenie, nie zostały one udokumentowane. Ponadto, skarżący nie przedstawił dowodów na brak możliwości zarobkowania ani nie wykazał, że ponoszone wydatki uniemożliwiają pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na chorobę (cukrzycę), wysokie koszty leczenia, niskie zarobki z pracy dorywczej oraz brak majątku. Wskazała, że mieszka z matką pobierającą emeryturę i ponosi część opłat domowych. Do wniosku załączyła część dokumentów potwierdzających wydatki i dochody matki. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 18 października 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Sygn. II SA/Rz 976/18
U Z A S A D N I E N I E
K.S. (dalej: Skarżący) wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi opisanej w sentencji niniejszego postanowienia. Wniosek uzasadnił tym, że od dziecka choruje na cukrzycę, co wiąże się z wysokimi kosztami leków, nie pobiera renty ani żadnych dopłat, pracuje dorywczo, co wiąże się z małymi zarobkami (ok. 400 zł). zarobione pieniądze wydatkuje na lekarstwa i leczenie oraz inne niezbędne potrzeby, np. ubrania, żywność. Resztę rachunków płaci mama, z którą według oświadczenia skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Skarżący nie posiada jakiegokolwiek majątku: rzeczy ruchomych ani nieruchomości. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, która pobiera emeryturę w kwocie 1257,81 zł. jest według oświadczenia współwłaścicielką w ¼ części domu o pow. 128 m² i wartości ok. 120.000 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki Skarżący zadeklarował podatek od nieruchomości w kwocie 216 zł rocznie, opłaty za energię elektryczną ok. 110 zł, gaz 130 zł, woda i śmieci 80 zł, telewizja i telefon 113 zł, koszty leczenia ok. 250 zł, opał rocznie ok. 4000 zł. Pozostała kwota budżetu domowego przeznaczana jest na żywność, środki czystości, ubranie itp. Skarżący załączył kopie: decyzji o przyznaniu emerytury matce z dnia 23.04.2018 r., decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2017 r. oraz druków płatności za gaz i energię elektryczną, a także dowód wpłat rat z tytułu podatku od nieruchomości.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje:
Prawo pomocy może zostać udzielone stronie, na której ciąży obowiązek poniesienia kosztów sądowych z uwzględnieniem wysokości tych obciążeń i jej możliwości finansowych. Dlatego przepisy regulujące kwestię zwolnień ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") przewidują przyznanie prawa pomocy w zakresie jaki obejmował wniosek, tj. częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych – gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2P.p.s.a.).
Mając na uwadze przedstawiony wyżej stan faktyczny w odniesieniu do informacji zawartych we wniosku i aktach sprawy, należało odmówić Skarżącemu przyznania tej preferencji. Skarżący nadmienił, że choruje i ponosi wydatki na leczenie, ale nie udokumentował tych okoliczności. Nie podnosi ważnych przyczyn, dla których nie pracuje zawodowo, a które wynikałyby np. z orzeczenia o niepełnosprawności, chociaż jak podaje pracuje dorywczo. Nie przedłożył także dokumentów z których wynikałoby, ze jest zarejestrowany jako bezrobotny, a co mogłoby chociaż wskazywać, że poszukuje pracy. Przypuszczać należy, że miał świadomość konieczności poparcia dokumentami choroby i wydatków, czy też ogólnie rzecz ujmując trudnej sytuacji materialnej, ponieważ przedłożył kopie faktur za opłaty związane z utrzymaniem domu. Odnosząc się w tym miejscu do załączonych dokumentów należy stwierdzić, że wynika z nich, ze Skarżący jest współwłaścicielem zamieszkiwanego domu w ¼ części, podobnie jak matka, co wynika z decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości.
Należy podkreślić, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczy się od 2016 r., zatem Skarżący miał czas, by przygotować się na ewentualne wydatki z tym związane. Pracuje tylko dorywczo, ale obecna sytuacja na rynku pracy stwarza możliwości zarobkowania, a tym samym możliwości finansowe związane z opłatami sądowymi w sprawach, w których wniósł skargi. Nie są one nadmiernie wysokie, tak by niemożliwym było zgromadzenie koniecznych środków finansowych. Nie podnosi we wniosku, że jego sytuacja jest na tyle trudna, że zmuszony jest korzystać z pomocy Państwa jako osoba uboga, ani że takiej pomocy nie może uzyskać u innych członków rodziny, albo że już korzysta. Nie zaznacza, że ponosi jakiekolwiek, priorytetowe czy szczególne wydatki, po poniesieniu których pozostawałaby w niedostatku. Co do zasady przyznanie prawa pomocy jako instytucji o charakterze wyjątkowym nie może być nadużywane w sytuacji gdy strona posiada jakiekolwiek środki majątkowe lub dochody. Skarżący swojej sytuacji nie wyjaśnił jednak na tyle, by wyeliminować wszelkie wątpliwości co do możliwości finansowych. Rzeczą skarżącego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku i spełnienie ustawowych przesłanek w tym przedmiocie. Przesłanką do udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym pod postacią zwolnienia od kosztów sądowych, jest wykazanie, że ich poniesienie nastąpiłby z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnosząc sprawę na drogę postępowania sądowego strona musi przewidywać konieczność pokrycia określonych kosztów z tym związanych, zaś poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania nawet przy pewnym uszczerbku utrzymania koniecznego nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w całości w żądanym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. . 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło