II SA/Rz 977/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu I. Z. i A. Ziobro od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 977/17 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych obejmującego wpis od skargi w sprawie ze skargi wyżej wymienionych na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...] sierpnia 2017 r nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zgodności wybudowanego przyłącza kanalizacji sanitarnej z zatwierdzonym projektem budowlanym postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odmówił wnioskowi I. Z. i A. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi, w kwocie 500 zł. W ustawowo przewidzianym do tego terminie wnioskodawcy złożyli sprzeciw, w którym uzupełnili wcześniejsze informacje o wskazanie dodatkowych kwot wydatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), : w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem rozpoznania jest wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, od wpisu od skargi. Na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wstępie należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy została przewidziana dla najuboższej części społeczeństwa, dla której obowiązek poniesienia kosztów sądowych stanowiłby barierę w dostępie do Sądu, których sytuacja majątkowa nie pozwala na pokrycie jakichkolwiek kosztów sądowych ( prawo pomocy w zakresie całkowitym), bądź których pokrycie wiązałoby się z uszczerbkiem dla wydatków koniecznych w niezbędnym utrzymaniu ( prawo pomocy w zakresie częściowym ). Nie można tracić z pola widzenia, że wydatki sądowe związane z dochodzeniem praw przed sądem nie mogą ustępować innym wydatkom wynikającym z umów cywilnoprawnych, czy też zakupom dóbr konsumpcyjnych innych niż niezbędne do życia, gdyż nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia dla obciążania kosztami sądowymi innych podatników znajdujących się w takiej samej bądź podobnej sytuacji do wnioskodawców. Przyjęcie innej interpretacji sprowadzałoby instytucje prawa pomocy do zasady, a nie jak wynika to z przepisów wyjątku. W ocenie Sądu informacje zwarte w złożonym przez wnioskodawców oświadczeniu uzupełnione następnie na wezwanie referendarza sądowego oraz w sprzeciwie od jego postanowienia, pozawalają stwierdzić prawidłowość wydanego przez referendarza postanowienia. Wynika z nich, że wnioskodawcy utrzymuję się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w łącznej wysokości 2.628,79 zł, zamieszkują w domu jednorodzinnym stanowiącym ich współwłasność małżeńską, którego wartość ocenili na około 150 tys. zł. Ponoszone przez nich wydatki to 300 zł na opał, 60-70 zł na telefon, 100 zł – gaz, 60 zł – energia elektryczna, 70 zł- woda i kanalizacja, 30 zł – wywóz śmieci, 30 zł - podatek od nieruchomości, 70 zł- utrzymanie ogrodu, 600 zł – leczenie i zakup lekarstw, 100 zł zakup środków higienicznych, pozostałe środki wydatkują na podstawowe potrzeby, niezbędne remonty oraz pielęgnację ogrodu. W toku postępowania wnioskodawcy wykonali remont podjazdu i bramy wjazdowej, na który spożytkowali środki pochodzące ze sprzedaży drewnianego domu w kwocie 3.000 zł. Wskazali, że nie posiadają żadnych innych oszczędności, I. Z. nie posiada odrębnego od A. Z. rachunku bankowego, A. Z. posiada pojazd mechaniczny motorower Simson z 1988 r, koszt jego ubezpieczenia na rok wynosi 52 zł, ze względu na rok produkcji wymaga ciągłej naprawy. Podali również, że korzystają z pomocy córki, która częściowo pokrywa koszty adwokata wynajętego do prowadzenia innych spraw sądowych, jak również opłaciła wpis w innych sprawach toczących się z ich udziałem przed tutejszym Sądem. W ocenie Sądu przedstawiona sytuacja finansowa nie kwalifikuje wnioskodawców do przyznania wnioskowanej pomocy. Z wyczerpująco zebranego materiału dowodowego wynika, że mają oni zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, a uzyskiwany dochód pozwala na zaspokojenie wszystkich, choć skromnych potrzeb. W miarę potrzeb dokonują również remontów, nie tylko niezbędnych, ale również estetycznych, takich jak remont podjazdu czy bramy wjazdowej. Remont domu jak też jego oczenia, choć uzasadniony dla jego zachowania nie może usprawiedliwiać niemożności poniesienia dużo niższych kosztów sądowych, ponoszonych w imię słusznej, jak podnoszą wnioskodawcy, obrony ich praw. Sąd zdaje sobie sprawę z konieczności ponoszenia wydatków na utrzymanie domu, jednak póki nie są one konieczne, nie zmierzają do przywrócenia stanu, który nie zagrażałby życiu lub zdrowiu, a służą zachowaniu estetyki nie mogą mieć pierwszeństwa przed koniecznymi wydatkami sądowymi. Poza tym w oceni Sądu sytuacja dochodowa wnioskodawców pozwala im na poczynienie oszczędności niezbędnych do poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Nie wszystkie podane przez wnioskodawców wydatki mają charakter konieczny i niezbędny. Chociażby kwota 70 zł miesięcznie wskazana przez nich na utrzymanie ogrodu. Pomijając kwestię jej niezbędności wskazać należy, że wątpliwe jest jej ponoszenie w każdym, również zimowym, miesiącu. Podsumowując stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa i dochodowa wnioskodawców jest stabilna. Nie wystąpiły żadne nagłe okoliczności, które zmusiłyby ich do poniesienia znacznych, nieprzewidzianych a tym samym koniecznych wydatków, a które nadwyrężyłyby ich sytuację majątkową w sposób uzasadniający niemożliwość poniesienia wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.