II SA/Rz 979/17

WyrokWSA w Rzeszowie2017-11-08

Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Joanna Zdrzałka, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji jednostce terenowej Polskiego Związku Działkowców, która korzysta z osobowości prawnej PZD, może skutkować stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jeśli termin ten jest liczony od daty doręczenia jednostce terenowej, a nie od daty doręczenia PZD jako osobie prawnej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił postanowienie Wojewody stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając, że doręczenie decyzji jednostce terenowej PZD nie konsumuje prawa do wniesienia odwołania przez tę jednostkę w dacie liczonej od doręczenia decyzji PZD. Stwierdzono, że organ naruszył przepisy K.p.a. i statutu PZD, błędnie ustalając początek biegu terminu do wniesienia odwołania.
Stan faktyczny
Polski Związek Działkowców (PZD) Okręg wniósł skargę na postanowienie Wojewody stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa. Wojewoda uznał, że odwołanie zostało wniesione po terminie, ponieważ decyzja została doręczona PZD Okręgowemu Zarządowi w Rzeszowie w dniu 4 kwietnia 2017 r., a odwołanie nadano 19 kwietnia 2017 r. PZD zarzucił, że doręczenie było wadliwe, gdyż nastąpiło na adres jednostki terenowej, a nie adres siedziby krajowej PZD, co narusza art. 45 K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Magdalena Józefczyk /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców w [...] na postanowienie Wojewody z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej Polskiego Związku Działkowców w [...] kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda działając na podstawie art. 123 § 1 w związku z art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania Polskiego Związku Działkowców Okręg od decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z [...]marca 2017 r. znak: [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika, że decyzja Prezydenta Miasta Rzeszowa z[...] marca 2017 r. znak: [...] została doręczona Polskiemu Związkowi Działkowców w dniu 5 kwietnia 2017 r., Polskiemu Związkowi Działkowców – Okręgowy w dniu 4 kwietnia 2017 r. Pismem z datą nadania w placówce pocztowej 19 kwietnia 2017 r. i datą wpływu do Kancelarii Urzędu Miasta Rzeszowa 20 kwietnia 2017 r. odwołanie od ww. decyzji wniósł Polski Związek Działkowców Okręg . Stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania Wojewoda powołał się na art. 129 § 2 K.p.a., zgodnie z którym termin do wniesienia odwołania wynosi czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Polski Związek Działkowców Okręg [...] zaskarżoną decyzję otrzymał w dniu 4 kwietnia 2017 r. w związku z czym zdaniem organu, za koniec terminu do złożenia przez niego odwołania, należy uznać 18 kwietnia 2017 r. Natomiast, jak wynika z daty nadania w placówce pocztowej Rzeszów 14, odwołanie od zaskarżonej decyzji zostało nadane 19 kwietnia 2017 r., a więc z uchybieniem terminu do jego złożenia. W skardze na powyższe postanowienie Polski Związek Działkowców [...] wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu podniósł, że decyzja nie została prawidłowo doręczona, gdyż doręczenia w dniu 4 kwietnia 2017 r. dokonano na inny adres niż adres siedziby Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców. Skierowano przesyłkę na adres oddziału terenowego Polskiego Związku Działkowców, co narusza określony w art. 45 K.p.a. tryb doręczania pism jednostkom organizacyjnym. Żaden przepis K.p.a. nie dopuszcza możliwości doręczenia przesyłki skierowanej do jednostki organizacyjnej na adres jej jednostki terenowej. W tej sytuacji należało przyjęć, że przesyłka zawierająca decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wygaszenie prawa użytkowania wieczystego i przejęcie nieruchomości została skutecznie doręczona w dniu 5 kwietnia 2017 r., a nie 4 kwietnia 2017 r. Na poparcie swojego stanowiska powołano się na wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 9 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 28/16. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona choć nie wszystkie podniesione w niej argumenty są prawidłowe. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi między innymi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził naruszenie prawa materialnego a w konsekwencji również przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewody stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez Polski Związek Działkowców Okręg [...]. Zdaniem organu uchybiono terminowi do wniesienia odwołania, który rozpoczął bieg od doręczenia decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] marca 2017 r. [...]Polskiemu Związkowi Działkowców - Okręgowemu Zarządowi [...] w dniu 4 kwietnia 2017 r. Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu Polski Związek Działkowców Okręg [...] twierdzi, że termin do wniesienia przez niego odwołania powinien rozpocząć bieg od 5 kwietnia 2017 r., tj. od daty doręczenia decyzji Polskiemu Związkowi Działkowców – osobie prawnej, a nie jej jednostce organizacyjnej. Zdaniem strony skarżącej doręczenie decyzji jednostce organizacyjnej nastąpiło z naruszeniem trybu doręczenia pism jednostkom organizacyjnym – art. 45 K.p.a. W świetle powyższego powstaje pytanie, które było osią sporu w sprawie: czy Polskiemu Związkowi Działkowców Okręg [...] przysługiwało prawo do wniesienia odwołania jedynie w dacie liczonej od dnia doręczenia decyzji tej jednostce, czy też mógł skorzystać z terminu przewidzianego dla Polskiego Związku Działkowców w Warszawie. W ocenie Sądu druga z przedstawionych opcji jest prawidłowa. Dla wyjaśnienia powyższej kwestii konieczne jest przytoczenie przepisów statutu Polskiego Związku Działkowców, który reguluje zasady działania, cele, jak również sposób reprezentacji Polskiego Związku Działkowców. Wynika z niego, że Polski Związek Działkowców jest ogólnopolskim stowarzyszeniem ogrodowym powołanym do zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych oraz reprezentacji i obrony interesów swoich członków- § 1. Zgodnie z § 3 statutu Polski Związek Działkowców posiada osobowość prawną ( ust. 1), działa poprzez swoje orany ustanowione statutem ( ust. 2) Jednostkami organizacyjnymi Polskiego Związku Działkowców są: 1) rodzinne ogrody działkowe, 2) jednostki terenowe, 3) jednostka krajowa. Jednostka terenowa PZD, bo tego podmiotu dotyczy problem, działa na rzecz i w interesie członków Polskiego Związku Działkowców oraz Rodzinnych Ogrodów działkowych na obszarze swojego działania ( §94 ust.1 statutu). Zgodnie z § 111 statutu w zakresie swoich kompetencji określonych statutem okręgowy zarząd tej jednostki samodzielnie reprezentuje Polski Związek Działkowców, w tym w sprawach sądowych, administracyjnych i podatkowych( ust. 1). Z przepisów statutu wynika zatem, że to Polski Związek Działkowców posiada osobowość prawną natomiast powołane jednostki organizacyjne PZD korzystają z jego osobowości prawnej w ramach uprawnień i odpowiedzialności określonej statutem. W niniejszej sprawie stroną postępowania był, co wynika z treści decyzji, jak i jej uzasadnienia Polski Związek Działkowców z siedzibą w Warszawie. Decyzję organ doręczył zarówno Polskiemu Związkowi Działkowców, jak również Polskiemu Związkowi Działkowców Okręgowemu Zarządowi w Rzeszowie. Wbrew twierdzeniom Skarżącej doręczenie to było prawidłowe. Organ doręczył decyzję stronie postępowania, dodatkowo zaś PZD Okręgowemu Zarządowi w Rzeszowie, który ze względu na przedmiot sprawy, mógł być zainteresowany reprezentowaniem PZD, a którego prawo do reprezentowania wynikało wprost ze statutu. Stanowiska strony skarżącej odnośnie nieprawidłowości doręczenia nie uzasadnia powołany przez nią wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 28/16. Sąd uchylił nim postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania stwierdzając nieprawidłowość doręczenia przesyłki skierowanej do jednostki organizacyjnej na adres jej jednostki terenowej, co nastąpiło z naruszeniem powołanego przez stronę skarżącą art. 45 K.p.a. W niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia. Jak już wyżej wyjaśniono Polski Związek Działkowców ma osobowość prawną, a działające w jego imieniu jednostki organizacyjne, w tym między innymi jednostki terenowe mają prawo do występowania na rzecz i w interesie członków PZD, korzystając przy tym z jego osobowości prawnej. W świetle powyższego organ miał prawo doręczyć decyzję zarówno Polskiemu Związkowi Działkowców, jak również jego terenowej jednostce. Natomiast nie może to prowadzić do sytuacji, i tu należy przyznać rację stronie skarżącej, że terenowej jednostce PZD przysługiwać będzie prawo do wniesienia odwołania wyłącznie w terminie liczonym od doręczenia przesyłki tej jednostce, w sytuacji gdy wniesienie odwołania w terminie przewidzianym dla Polskiego Związku Działkowców mogłoby nastąpić w terminie późniejszym. Doręczenie terenowej jednostce PZD decyzji nie konsumuje prawa do wniesienia odwołania przez tą jednostkę w dacie od doręczenia decyzji PZD. W każdym przypadku decyzja zostaje bowiem doręczona PZD. Dla zachowania terminu nie ma znaczenia, z którego terminu terenowa jednostka chce skorzystać. Stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ naruszył powołane przez siebie art. 129 § 2 i 134 K.p.a., a także przywołane w uzasadnieniu przepisy statutu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c. O kosztach, na które składa się wpis od skargi orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a. W świetle powyższego zadaniem organu będzie rozpoznać odwołanie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło