II SA/Rz 98/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. J. i E. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zjazdu - postanawia - odmówić przyznania skarżącemu E. P. prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł od swej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki zjazdu E. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że wraz z żoną, z którą tworzą wspólne gospodarstwo domowe utrzymują się jedynie z uzyskiwanych emerytur w kwotach netto: 1176,96 zł oraz 717,35 zł. Środki te w całości przeznaczane są na "bieżące wydatki, rachunki za media, żywność i leki". Zwrócił uwagę na fakt pozostawania zarówno przez niego, jak i przez żonę w stałym leczeniu, z czym związane są koszty miesięczne w wysokości ok. 500 zł. Rodzina ponosi także wydatek w kwocie 200 zł na utrzymanie domu, w którym mieszka, lecz który nie stanowi jej własności. Wnioskodawca i jego żona nie posiadają żadnego majątku tak nieruchomego, jak i ruchomego o wartości powyżej 3 000 euro. Mając powyższe na uwadze wnioskodawca wskazał, że nie jest w stanie uiścić stosownych opłat. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co E. P. domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Powyższe wchodzi w zakres tzw. częściowego prawa pomocy. Wskazuje na to brzmienie art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", według którego wsparcie w tych właśnie granicach obejmuje np. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Warunkiem uwzględnienia takiego żądania jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o czym stanowi z kolei art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Uwzględniając brzmienie powołanych unormowań prawnych w kontekście wynikającej z wniosku sytuacji materialnej E. P. uznano, że nie została w jego przypadku spełniona podana wyżej przesłanka przyznania prawa pomocy. Należy bowiem wskazać, że skarżący nie wykazał, że poniesienie przez niego kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowodowałoby niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, do których trzeba zaliczyć te w zakresie wyżywienia, leczenia i mieszkania. Stwierdzenie takie znajduje poparcie w porównaniu będących do dyspozycji wnioskodawcy dochodów (1894,31 zł) oraz ciążących na nim comiesięcznych wydatków (700 zł). Tą ostatnia kwota nie wyczerpuje wprawdzie z pewnością wszystkich miesięcznych wydatków rodziny, jako że - zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy - składają się na nią jedynie kwoty z tytułu leczenia (500 zł) oraz utrzymania domu (200 zł). Oznacza to, że pozostała część dochodów (ok. 1194 zł) przeznaczana jest na żywność i inne potrzeby. Przeznaczenie z tych ostatnich środków kwoty 500 zł na koszty sądowe, których obowiązek uiszczenia w takiej właśnie wysokości spoczywa aktualnie na skarżącym (podana wartość odpowiada wpisowi od skargi) nie doprowadzi - w ocenie rozpoznającej wniosek – wyżej wymienionego i jego żony do powstania uszczerbku w tzw. koniecznym utrzymaniu. Z pozostałej bowiem po odliczeniu wysokości wpisu kwoty ok. 700 zł (1194 zł – 500 z) z pewnością możliwe jest miesięczne wyżywienie dwóch osób. Będzie ono oczywiście skromne, jednak ubiegając się o przyznanie prawa pomocy - w związku z jego wyjątkowym charakterem wynikającym z art. 199 P.p.s.a. – należy wyeliminować wydatki na kwestie nie związane bezpośrednio z egzystencją, jak też znacznie ograniczyć właśnie tzw. wydatki konieczne tj. do granic niezbędnego utrzymania. Należy też podnieść, że kolejne koszty, których obowiązek zapłaty może się pojawić na dalszych etapach postępowania będą już niższe (100 zł za odpis orzeczenia wraz z jego uzasadnieniem w razie oddalenia oraz 250 zł tytułem wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej) i rozłożone w czasie. Rozstrzygając w przedmiocie niniejszego wniosku uwzględniono nadto, że mimo, iż wnioskodawca nie posiada własnego mieszkania, to jego oraz żony potrzeby w tym zakresie są w pełni zaspokojone. Poza tym, nie bez znaczenia jest także fakt, że wszystkie środki, którymi wraz z żoną dysponuje mogą być przeznaczane na opłacenie wydatków związanych z ich potrzebami, bowiem wyżej wymienieni nie mają żadnych osób na utrzymaniu. Biorąc zatem pod uwagę, że – w oparciu o przedstawione przez wnioskodawcę dane - brak jest podstaw do twierdzenia o możliwości powstania u niego i jego żony uszczerbku, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z koniecznością opłacenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, odmówiono przyznania stronie prawa pomocy. Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.