II SA/Rz 98/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi L. J. i E. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zjazdu - postanawia - przyznać R. B. prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 5 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu skargi E. P. i L. J. uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki zjazdu. Po otrzymaniu odpisu tego orzeczenia wraz z jego uzasadnieniem uczestniczka postępowania R. B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazała w nim, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwójką uczęszczających do szkoły podstawowej dzieci (7 i 11 lat), które często chorują. Mieszkają w niewykończonym domu o powierzchni 114,5 m.kw. Na majątek rodziny składa się także nieruchomość rolna o pow. 1,06 ha oraz samochód osobowy (dziewiętnastoletni, o wartości ok. 600 zł). Skarżąca to osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku, dlatego rodzina utrzymuje się jedynie z wynagrodzenia za pracę pobieranego przez jej męża, wynoszącego ok. 1 680 zł netto. Wnioskodawczyni podkreśliła, że jej rodzina żyje poniżej minimum socjalnego, stąd nie stać jej na samodzielne ustanowienie adwokata. Jako wydatki wskazane zostały: 4 900 zł (węgiel i drewno na opał), 4 000 zł (bilety na dojazd do pracy), 3 000 zł (prąd), 900 zł (gaz), 2 000 zł (wydatki "szkolne"), 4000 zł (utrzymanie samochodu), 1 500 zł (utrzymanie "pola"), 600 zł (Internet), 350 zł (telefon), 240 zł (wywóz śmieci), 436 zł (ubezpieczenie). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Podkreślenia na wstępie wymaga, że postanowieniem referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 21 października 2014 r. R. B. zwolniona została od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Oznacza to, że nie ma ona obowiązku uiszczania w tej sprawie tego rodzaju kosztów, a zatem jej wniosek o prawo pomocy w tym zakresie nie podlegał powtórnemu rozpoznaniu. Natomiast w odniesieniu do drugiego żądania tj. dotyczącego ustanowienia adwokata należy podnieść, że z uwagi na wspomniane zwolnienie uczestniczki postępowania od kosztów sądowych, należy ocenić jego zasadność z punktu widzenia przesłanki wskazanej w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi mianowicie, że prawo pomocy w całkowitym zakresie przyznaje się osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazany wymiar prawa pomocy (tj. obejmujący zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie adwokata) przeznaczony jest dla osób, które z uwagi na brak jakiegokolwiek dochodu bądź też posiadanie go w wysokości umożliwiającej zaspokojenie tylko podstawowych potrzeb, nie mają możliwości wygospodarowania jakiejkolwiek kwoty na pokrycie kosztów postępowania, w którym uczestniczą. Oceniając dane przedstawione we wniosku uczestniczki postępowania należało uznać, że niewątpliwie wskazują one na konieczność udzielenia jej wsparcia ze środków publicznych. Rodzina R. B. uzyskuje bowiem wprawdzie stały dochód, jednak jego wysokość (1688 zł) jest zbyt niska, by wystarczyła zarówno na zapewnienie egzystencji tej rodziny (składającej się z czterech osób) oraz na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. Nie bez znaczenia dla oceny niniejszego wniosku jest etap, na którym aktualnie znajduje się postępowanie. W sprawie zapadł już bowiem wyrok, który składająca wniosek zamierza zakwestionować. Wniesienie skargi kasacyjnej wymaga natomiast jej sporządzenia przez adwokata. Ze względu więc na to, że czteroosobowa rodzina wnioskodawczyni utrzymuje się jedynie z wynagrodzenia za pracę pobieranego przez jej męża, bowiem sama wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, a wszystkie przedstawione we wniosku wydatki dotyczą zaspokojenia tylko tzw. niezbędnych potrzeb (w tym duża część środków przeznaczana jest na edukację szkolną dwójki dzieci), należało przychylić się do wniosku o prawo pomocy. Odmowa jego uwzględnienia oznaczałaby bowiem zamknięcie drogi do sądu. Z podanych przyczyn ustanowiono dla R. B. adwokata, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.