II SA/Rz 98/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-10-21
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ze względu na brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawca wykazał, że jego dochody są na tyle niskie, że uiszczenie opłaty sądowej spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu rodziny. Zwolnienie od kosztów sądowych jest możliwe, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
R. B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w związku z zażaleniem na postanowienie WSA w Rzeszowie dotyczącym odmowy wyłączenia sędziów w sprawie nakazu rozbiórki zjazdu wydanego przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwójką dzieci, utrzymując się z wynagrodzenia męża w wysokości około 1680 zł netto, przy licznych niezbędnych wydatkach przekraczających dochód rodziny. Skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku.Rozstrzygnięcie
Przyznał R. B. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 21 października 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. J. i E. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki zjazdu - postanawia - przyznać R. B. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
R. B. złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 lipca 2014 r. o odmowie wyłączenia określonych w jego sentencji sędziów tut. Sądu od orzekania w sprawie dotyczącej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki zjazdu. Wezwana do uiszczenia wpisu od tego środka zaskarżenia w kwocie 100 zł wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z wniosku tego wynika, że składająca go pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwójką dzieci – 7 i 10 lat. Mieszkają w domu o powierzchni 114,5 m.kw., utrzymując się z wynagrodzenia za pracę męża skarżącej, wynoszącego ok. 1 680 zł netto. Wniosek wskazuje, że rodzina żyje poniżej minimum socjalnego, nie stać jej nawet na opłacenie obiadów dla dzieci w szkole. Skarżąca to osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. W ostatnim czasie mąż wnioskodawczyni przebywał na zwolnieniu lekarskim i w związku z tym otrzymał niższe wynagrodzenie za pracę. Jako wydatki strona wskazała: 4 900 zł (węgiel i drewno na opał), 1 500 zł (składki na ubezpieczenie w KRUS), bilety na dojazd do pracy (4 000 zł), 3 000 zł (prąd), 900 zł (gaz), 1 100 zł (ubezpieczenie), 2 000 zł (wydatki "szkolne"), 3 800 zł (utrzymanie osiemnastoletniego samochodu osobowego marki Suzuki Alto), 1 500 zł (utrzymanie "pola"), 600 zł (Internet), 400 zł (telefon).
Żądanie R. B. należy uwzględnić w całości. Dotyczy ono tzw. częściowego prawa pomocy, na które – zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." – składa się zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata (radcy prawnego). Ustawodawca uzależnił przyznanie takiego wsparcia od wykazania przez wnioskującego o nie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Zasadniczo bowiem, to strony postępowania obowiązane są do ponoszenia wszelkich jego kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie, co wynika z art. 199 P.p.s.a. Tylko więc w razie, gdy wnioskodawca nie dysponuje jakimkolwiek dochodem bądź też dochód ten jest na tyle niski, że ledwo wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny, możliwe jest udzielenie mu wsparcia ze środków publicznych.
Analizując dane wniosku R. B. uznano, że wskazują one na zasadność zgłoszonego przez nią żądania. Strona podała we wniosku liczne wydatki, które mają znamiona koniecznych w rozumieniu powołanego art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wyczerpują one przy tym całość dochodu, którego jedynym źródłem jest wynagrodzenie za pracę męża wnioskodawczyni. Uczestniczka postępowania jest zaś osobą bezrobotną, nie pobierającą zasiłku z tego tytułu. Wymienieni na utrzymaniu mają dwójkę dzieci w wieku szkolnym, co generuje spore wydatki na edukację (ok. 2000 zł rocznie).
W takiej sytuacji, uiszczenie przez stronę choćby kwoty 100 zł, a opłata w takiej wysokości obciąża ją obecnie, skutkowałoby niewątpliwie powstaniem uszczerbku w utrzymaniu rodziny.
Dlatego też uznano za zasadne dofinansowanie R. B. ze środków Skarbu Państwa i zwolniono ją od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło