II SA/Rz 980/19

Dnia 7 kwietnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2020 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym skargi M. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1048/17 o odrzuceniu skargi M. W. postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. W dniu 27 września 2017 r. do tut. Sądu wpłynęła skarga M. W. (skarżąca) opatrzona datą 20 sierpnia 2017 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] wydaną w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji własnej. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1048/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił powyższą skargę z uwagi na nieusunięcie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Pismem z dnia 15 grudnia 2017 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Jednocześnie zawarła w nim wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej na powyższe postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 2 marca 2018 r., sygn. akt I OZ 192/18 oddalił zażalenie. Oznacza to, że postanowienie z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1048/17 o odrzuceniu skargi, uprawomocniło się w dniu 2 marca 2018 r. Następnie postanowieniem z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1048/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi z dnia 20 sierpnia 2017 r. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej, postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1048/17 Referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącej od powyższego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 15 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1048/17 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Referendarza sądowego. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1048/17 Referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia z dnia 24 kwietnia 2018 r. Po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącej od powyższego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1048/17 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Referendarza sądowego. Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1048/17 Referendarz sądowy ponownie odmówił zmiany postanowienia z dnia 24 kwietnia 2018 r. Po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącej od powyższego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 25 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1048/17 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Referendarza sądowego. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej na postanowienie z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1048/17 o odmowie przywrócenia terminu, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt I OZ 558/19 oddalił zażalenie. W dniu 21 sierpnia 2019 r. do tut. Sądu wpłynęła skarga skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1048/17 o odrzuceniu skargi. Skarżąca zarzuciła w skardze, że w postępowaniu o sygn. akt II SA/Rz 1048/17 nie była należycie reprezentowana, ponadto pozbawiona była pomocy prawnej w postaci zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu pomimo jej trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej i osobistej, podczas gdy w postępowaniu toczącym się przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie pod sygn. akt II SA/Rz 1049/17 zostało jej przyznane prawo pomocy w pełnym zakresie. Skarżąca zarzuciła również nieważność postępowania ze względu na fakt, że zaskarżone postanowienie z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1048/17 wydała SNSA Małgorzata Wolska podlegająca wyłączeniu z mocy prawa w oparciu o art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., albowiem uczestniczyła w wydaniu wyroku z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1057/16 w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżąca zarzuciła ponadto nierozpoznanie merytoryczne skargi, lecz jej odrzucenie z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, tj. niedoręczenie żądanych dwóch odpisów skargi - pomimo że odpisy te zostały doręczone zgodnie z wezwaniem, co potwierdza pismo przewodnie skarżącej, a także naruszenie przepisów prawa procesowego – z uwagi na to, że "przydział sędziego" do sprawy został dokonany z naruszeniem obowiązujących przepisów. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w przypadkach przewidzianych w Dziale VII p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Jak stanowi art. 279 p.p.s.a., skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenia zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Sąd stwierdza, że skarżąca w skardze wskazała dwie podstawy wznowienia: art. 271 pkt 1 w zw. z art. 183 § 2 pkt 4 w zw. z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. (wydanie przez SNSA Małgorzatę Wolską wyroku z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1057/16), oraz art. 271 pkt 2 w zw. z art. 183 § 2 pkt 2 i 5 p.p.s.a. (brak należytej reprezentacji oraz pozbawienie możności działania). Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 271 pkt 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. Natomiast zgodnie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W pierwszej fazie postępowania wznowieniowego, Sąd zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W razie braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Sąd stwierdza, że w zakresie podstawy wznowienia z art. 271 pkt 1 w zw. z art. 183 § 2 pkt 4 w zw. z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. bieg terminu do wniesienia skargi o wznowienie rozpoczął się w dniu, w którym skarżąca dowiedziała się o tej podstawie wznowienia, tj. w dniu w którym skarżąca dowiedziała się, że w obu sprawach (II SA/Rz 1057/16 i II SA/Rz 1048/17) orzekał ten sam sędzia (SNSA Małgorzata Wolska). Na podstawie akt sprawy II SA/Rz 1048/17 Sąd stwierdza, że wiedzę o tej podstawie skarżąca uzyskała najpóźniej w dniu doręczenia jej postanowienia z dnia 28 listopada 2017 r. o odrzuceniu skargi, co nastąpiło w dniu 9 grudnia 2017 r. (k. 26 akt sprawy II SA/Rz 1048/17). Jeżeli natomiast chodzi o podstawę wznowienia z art. 271 pkt 2 w zw. z art. 183 § 2 pkt 2 i 5 p.p.s.a., Sąd wyjaśnia, że termin do wniesienia skargi o wznowienie rozpoczął bieg od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o wydaniu orzeczenia, którego dotyczy skarga o wznowienie; w przedmiotowej sprawie jest to dzień doręczenia skarżącej postanowienia z dnia 28 listopada 2017 r. o odrzuceniu skargi w sprawie o sygn. II SA/Rz 1048/17, co nastąpiło w dniu 9 grudnia 2017 r. (k. 26 akt sprawy o sygn. II SA/Rz 1048/17). Ponieważ jednak bieg terminu do wniesienia skargi nie mógł rozpocząć się przed uprawomocnieniem się postanowienia z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1048/17, co nastąpiło w dniu 2 marca 2018 r. (z dniem oddalenia zażalenia na powyższe postanowienie przez Naczelny Sąd Administracyjny, sygn. akt I OZ 192/18), należy uznać, że od tej daty rozpoczął się dla skarżącej bieg 3-miesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie. Skarżąca powinna była zatem wnieść skargę o wznowienie najpóźniej w dniu 4 czerwca 2018 r. (dzień 2 czerwca 2018 r. przypadał w sobotę). Skarżąca wniosła skargę o wznowienie w dniu 20 sierpnia 2019 r. (data nadania skargi w placówce pocztowej). Wobec powyższego, z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, Sąd był zobowiązany na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 271 pkt 1 i 2 p.p.s.a. odrzucić skargę o wznowienie. Sąd podkreśla przy tym, że dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie nie mają znaczenia późniejsze wnioski skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wnioski o przyznanie prawa pomocy, sprzeciwy oraz zażalenia.