II SA/Rz 982/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa NSA Maria Piórkowska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. II SA/Rz 982/12 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi Z. S. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako SKO) z dnia [...] września 2012 r., nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do złożenia przez Z. S. odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego. W podstawie prawnej organ odwoławczy wskazał art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.). Z akt administarcyjnych sprawy wynika, że Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] odmówił Z. S. przyznania zasiłku celowego. Odwołanie od tej decyzji wniosła Z. S. kwestionując zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji. SKO postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., opisanym na wstępie stwierdziło uchybienie terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu wskazało, że decyzja organu I instancji została doręczona Z. S. w dniu 25 lipca 2012 r. Tymczasem strona nadała odwołanie w dniu 14 sierpnia 2012 r., z przekroczeniem 14 dniowego terminu i nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu. W skardze Z. S. nie zgodziła się z wydanym postanowieniem i wyraziła swoje niezadowolenie z czynności podejmowanych w sprawie przez Wójta Gminy. Skarżąca nie wskazała kierunku weryfikacji postanowienia. Powołała się na okoliczność, że nie znając prawa w dniu 5 sierpnia 2012 r. złożyła odwołanie od decyzji Wójta Gminy bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a odpowiedź z tego Sądu otrzymała 8 sierpnia 2012 r. Wskazała, że napisała w dniu 13 sierpnia 2012 r. do SKO wytłumaczenie, załączając kserokopie. Zarzuciła, że była tam też "prośba o rozpatrzenie". SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Po rozpatrzeniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyny, która m.in. została w niej podniesiona. Poza sporem pozostaje, że decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] została skarżącej doręczona w dniu 25 lipca 2012 r. Jak wskazuje sama Z. S. odwołanie od tej decyzji złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (stempel na kopercie jest nieczytelny w odniesieniu do dnia, w którym nadano je w urzędzie pocztowym). Wpłynęło ono do tut. Sądu w dniu 8 sierpnia 2012 r. Następnego dnia WSA odesłał je Z. S. z informacją, że skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działania lub bezczynności dotyczy. Bezsporne jest, że skarżąca sporządziła nowe odwołanie z dnia 13 sierpnia 2012 r. wysyłając je w dniu 14 sierpnia 2012 r. (data stempla pocztowego na kopercie) do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W treści tego odwołania zawarła stwierdzenie "bo nie znam prawa za co serdecznie przepraszam i proszę o uznanie odwołania za prawidłowe...". Zaskarżonym postanowieniem SKO stwierdziło uchybienie terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że równocześnie z odwołaniem nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia, dlatego zasadne było wydanie postanowienia w oparciu o przepis art. 134 k.p.a. Kontrolując przedstawione Sądowi akta sprawy, biorąc pod uwagę wyjątkową wręcz nieporadność w formułowaniu treści pism składanych przez Z. S., wyraźny jej problem z wyartykułowaniem intencji, Sąd powziął wątpliwość czy w istocie w cytowanym wyżej fragmencie odwołania nie chodziło właśnie o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. po odczytaniu tego fragmentu Z. S. została więc zapytana wprost – o co jej chodziło w tym sformułowaniu?. Podała stanowczo, że chodziło jej właśnie o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Te same czynności mógł wykonać organ. Trzeba mieć na względzie ugruntowane już orzecznictwo, zgodnie z którym wniosek o przywrócenie terminu może być złożony w tym samym piśmie, które strona wnosi z uchybieniem terminu (zob. uzasadnienia wyroków NSA z dnia 14 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 762/06-Lex nr 347861, WSA w Krakowie z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 612/11). Pogląd ten Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela. Za uchybienie należało uznać niewyjaśnienie - wbrew art. 7 k.p.a. w zw. z art. 58 k.p.a. tej kwestii przez SKO i przedwczesne wydanie zaskarżonego postanowienia opartego na przepisie art. 134 k.p.a. Postanowienie takie może być wydane dopiero po pozostawieniu prośby o przywrócenie terminu do dokonania czynności bez rozpatrzenia ewentualnie po odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu stwierdzone uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co dawało podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Ponadto zaniechanie wyjaśnienia intencji osoby składającej odwołanie i – jak się okazało – prośbę o przywrócenie terminu do jego wniesienia, narusza także przepis art. 8 k.p.a. nakazujący organom administracji publicznej prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zaznaczyć jednakże należy, że wyrok wydany w niniejszej sprawie absolutnie nie przesądza kwestii czy w tym konkretnym przypadku istnieją podstawy do przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania czy też nie – a więc czy wniosek ten zostanie uwzględniony przez organy.