II SA/Rz 984/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2017 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich -skargę oddala- Zaskarżoną decyzją Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej : "Szef Urzędu"), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] o odmowie przyznania S. D. (dalej: "Skarżący") uprawnień kombatanckich wynikających z przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2014 r., poz. 1206; dalej: "ustawa o kombatantach"). Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że Skarżący domagając się przyznania uprawnień kombatanckich powołał się na to, że był świadkiem działań mających miejsce podczas II Wojny Światowej, ukrywał się przed okupantem, czekał 2 godziny na rozstrzelanie koło szkoły, uciekał przed rozstrzelaniem w centrum R., przechowywał przed kradzieżą inwentarz, przetwory zbożowe, warzywa, sprzęt służący do produkcji rolnej. W odpowiedzi na wezwanie organu o wskazanie, którego z przypadków wymienionych w art. 1 - 4 ustawy o kombatantach dotyczy wniosek, Skarżący przedłożył książeczkę wojskową, zdjęcie w mundurze Wojska Polskiego z 1949 r. wobec tego, decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Szef Urzędu odmówił Skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich wskazując, że służba wojskowa pełniona po zakończeniu wojny nie jest działalnością kombatancką w rozumieniu ustawy o kombatantach. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżący postawił pytanie, co należy zaliczyć do działalności kombatanckiej, jeśli nie walkę o niepodległość i suwerenność Polski w legalnych formacjach wojskowych do 1956 r. Podkreślił, że przysięgę wojskową złożył w styczniu 1949 r. w Żurawicy. Zaskarżoną decyzją organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W skardze Skarżący wskazał, że nie zgadza się z negatywną decyzją Szefa Urzędu. Na rozprawie dodatkowo naprowadził, że służył w Wojsku Polskim i składał przysięgę przed Rokossowskim. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga podlega oddaleniu. I. Stan faktyczny jest następujący: wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2016r. Skarżący wystąpił do Szefa Urzędu o przyznanie uprawnień kombatanckich określonych w ustawie o kombatantach. Podał, że działalność kombatancka polegała na: "1. ukrywaniu się przed okupantami R. w czasie II wojny światowej, czekaniu dwie godziny na rozstrzelanie koło szkoły, 2. uciekaniu przed rozstrzelaniem w centrum R. i wywiezieniu do Niemiec w czasie wojny, 3. przechowywaniu inwentarza, przetworów zbożowych, warzyw przed kradzieżą ze strony przybyłych do Rzeszowa obcych żołnierzy, 4. ukrywaniu sprzętu gospodarstwa służącego do produkcji rolnej". Do wniosku dołączono kserokopię dokumentu tożsamości z okresu okupacji (Kennkarte) oraz kserokopie świadectw ukończenia szkół oraz zdjęcia ze służby w wojsku. W związku z takiej treści wnioskiem, Szef Urzędu w piśmie z dnia 26 kwietnia 2016r., wezwał Skarżącego o wskazanie podstawy prawnej zgłoszonego żądania, przekazując jednocześnie treść przepisów art. 1 – 4 ustawy o kombatantach. W odpowiedzi, Skarżący przy piśmie z dnia 6 maja 2016r., przesłał kserokopię książeczki wojskowej oraz zdjęcia z okresu służby w LWP. W tym stanie sprawy Szef Urzędu decyzją z dnia [...] maja 2016r. odmówił Skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich, gdyż służba wojskowa pełniona po zakończeniu wojny w latach 1948-1950, nie stanowi działalności kombatanckiej w rozumieniu ustawy o kombatantach. Następnie, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym wyeksponowano fakt złożenia przysięgi wojskowej w Ż. w styczniu 1949r., Szef Urzędu decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. utrzymał w mocy decyzję własną o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. II. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 21 ust. 1 ustawy o kombatantach. Przepis ten stanowi, że uprawnienia określone w ustawie przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4, posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej bądź w okresie podlegania represjom (...). Zgodnie zaś z art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy, za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach wojskowych lub organizacjach niepodległościowych na terytorium Państwa Polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. oraz w granicach powojennych w okresie od wkroczenia armii Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) do końca 1956 r., jeżeli były to formacje lub organizacje stawiające sobie za cel niepodległość i suwerenność Rzeczypospolitej; jedynie ten przepis mógł mieć w sprawie zastosowanie, skoro Skarżący powoływał się na pełnienie służby wojskowej w Wojsku Polskim do 1956 r. III. W stanie faktycznym sprawy powołane wyżej przepisy nie mogły stanowić podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżący przedłożył bowiem książeczkę wojskową, z której wynikało, że pełnił służbę wojskową w latach 1948 – 1950: w dniu 16 stycznia 1949 r. złożył przysięgę w Ż., w dniu 25 października 1950 r. został przeniesiony do rezerwy. Z dokonanych w książecze wpisów wynika, że w dniu 15 listopada 1948 r. stwierdzono jego zdolność do służby, w dniach 16 października 1948 r. do 25 października 1950 r. Skarżący pełnił służbę wojskową w 8 Pułku Czołgistów, w dniach od 14 kwietnia do 2 września 1950 r. odbył ćwiczenia wojskowe. Służba ta w żadnym wypadku nie może być uznana jako "pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach wojskowych lub organizacjach niepodległościowych". Nie była to też służba wojskowa pełniona w Wojsku Polskim lub w polskich formacjach wojskowych przy armiach sojuszniczych podczas działań wojennych prowadzonych na wszystkich frontach przez Państwo Polskie (art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o kombatantach), skoro przedstawione dowody (kserokopia książeczki wojskowej) wskazują na rozpoczęcie służby już po zakończeniu II wojny światowej. Podkreślić też należy, że w aktach sprawy brak jest dokumentów wskazujących na to, że Skarżący mógłby ubiegać się o uprawnienia kombatanckie z jakiegokolwiek innego tytułu określonego w art. 1, 2, 3 lub 4 ustawy o kombatantach. Nie stanowią bowiem działalności kombatanckiej wskazane przez Skarżącego w pierwotnie złożonym wniosku okoliczności, jak ukrywanie się przed okupantami, czekanie na rozstrzelanie, uciekanie przed rozstrzelaniem i wywózką do Niemiec, przechowywanie inwentarza, sprzętu gospodarstwa itp. Ustawa o kombatantach zawiera bowiem zamknięty katalog działań, zachowań i faktów wyczerpujących kryteria uznania za działalność kombatancką, a wskazane wyżej działania nie spełniają ustawowych kryteriów kombatanctwa. IV. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że kontrola sądu administracyjnego sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r, poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób wyżej wskazany, dlatego skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.