II SA/Rz 99/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie SO del. Anna Bembenek WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział [...] na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...] października 2010 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział [...] kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 99/11 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] Starosta [...] przekazał nieodpłatnie w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział [...] zabudowaną nieruchomość położoną w W. Gm. [...] pow. [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr 1248/4 o pow. 2,9357 ha, stanowiącą własność Skarbu Państwa., zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej A-4. Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] Starosta [...], w oparciu o art. 113 k.p.a., z urzędu sprostował oczywistą omyłkę w pkt I tejże decyzji, poprzez dodanie wyrazu "gruntowa" po wyrazie "nieruchomość" oraz skreślenia wyrazu " nieodpłatnie" i dodanie zdania "Z tytułu przekazania w trwały zarząd nie pobiera się opłat rocznych". Motywując wydane postanowienie organ wskazał, że redagując treść decyzji omyłkowo nie wpisano słowa "gruntowa"’ opisując nieruchomość, a także omyłkowo zamiast stwierdzenia, że nie pobiera się opłat rocznych wpisano słowo "nieodpłatnie". Zażalenie na to postanowienie złożyła Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział [...], podnosząc, iż wprowadzenie zmiany zapisu pkt I decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2007 r. nie jest w istocie sprostowaniem błędu pisarskiego, ale merytoryczną zmianą treści decyzji. Tego rodzaju zmiany można dokonać wyłącznie w trybie odwoławczym lub w jednym z trybów nadzoru. Na podstawie art. 113 k.p.a. nie można natomiast decyzji zmieniać ani jej uzupełniać. Postanowieniem Nr [...] Wojewoda [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W ocenie organu istotną cechą błędu jest jego oczywistość, która może wynikać z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku, czy też z innymi okolicznościami. Podzielając powszechnie przyjęty w doktrynie i orzecznictwie pogląd, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia, Wojewoda podkreślił, że do takiej zmiany w rozpatrywanej sprawie nie doszło. Z uzasadnienia podlegającej sprostowaniu decyzji w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości wynika, że przedmiotem przekazania w trwały zarząd na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział [...] jest prawo własności nieruchomości położonej w W., oznaczonej jako działka nr ewid. 1248/4 o pow. 2,9357 ha, zabudowanej, dla której Sąd Rejonowy w Ł. prowadzi księgę wieczystą Kw nr [...], co jest zgodne z oświadczeniem Ministra Skarbu Państwa z 8.03.2007 r. oraz z protokołem przekazania przez tegoż Ministra Staroście [...] do zasobu nieruchomości, sporządzonym 24.05.2007 r. Istota rozstrzygnięcia pozostałaby taka sama, nawet gdyby oczywistej omyłki nie sprostowano. W skardze złożonej na to postanowienie Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział [...] wniosła o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. Strona skarżąca nie zgodziła się z argumentacją organu, wywodząc, że pomiędzy wskazaniem, że doszło do nieodpłatnego przekazania, a stwierdzeniem, że nie pobiera się opłat rocznych istnieje oczywista różnica. Pierwsze określenie dotyczy sposobu rozliczenia się z poprzednim zarządcą, natomiast drugie jest odzwierciedleniem ustawowej zasady, że nie pobiera się opłat rocznych za nieruchomości oddane w trwały zarząd pod drogi publiczne. Ponadto w ustawie o gospodarce nieruchomościami nie występuje określenie "nieruchomość gruntowa zabudowana", jaką organ umieszcza w decyzji Starosty [...], natomiast występuje określenie "nieruchomość gruntowa" jako grunt wraz z częściami składowymi, z wyłączeniem budynków i lokali, jeżeli stanowią odrębny przedmiot własności. Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca powołała się na orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące art. 113 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że podniesione w skardze argumenty są tożsame z zawartymi w zażaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądowa kontrola działalności administracji, sprawowana zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Jej przedmiotem jest postanowienie o sprostowaniu omyłki pisarskiej, polegającej na dopisaniu w sentencji decyzji o przekazaniu nieruchomości w trwały zarząd, wyrazu precyzującego rodzaj nieruchomości oraz skreślenie wyrazu "nieodpłatnie", określającego sposób przekazania nieruchomości, a zamiast niego dopisanie zdania wskazującego, że z tytułu przekazania w trwały zarząd nie pobiera się opłat rocznych. Strona skarżąca kwestionuje możliwość dokonania tego rodzaju zmian w decyzji w drodze sprostowania, wywodząc, że prowadzą one w istocie do uzupełnienia treści decyzji. Tymczasem merytoryczna zmiana decyzji może być osiągnięta wyłącznie w trybie odwoławczym lub też w jednym z trybów nadzoru. Podzielając ten pogląd stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie doszło do takiej merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia. Przedmiotem sprostowania w trybie określonym w art. 113 § 1 k.p.a. mogą być wyłącznie "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". Błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, natomiast za błąd pisarski uważa się widoczne, niezamierzone niewłaściwe użycie wyrazu, mylną pisownię, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu (por. wyrok NSA z dnia 10.02.1994 r., SA/Kr 723/93, ONSA 1995/2/65, wyrok NSA z dnia 23.04.2001 r., II SA 863/00, System orzecznictwa LEX Nr 75522). Istotną cechą błędu stanowiącą normę dopuszczalności sprostowania jest jego oczywistość. Może ona wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, czy też innymi okolicznościami. Sprostowanie nie może jednak prowadzić do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia, co konsekwentnie podnosi skarżąca, powołując liczne orzeczenia sądów administracyjnych. Aprobując poglądy zawarte w przywołanych w skardze orzeczeniach, Sąd podkreśla, że nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego (np. wyrok NSA z dnia 4.05.1988 r., III SA 1466/87, OSP 1990/11/398). W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie do takiej właśnie sytuacji doszło. Dopisane w wyniku postanowienia o sprostowaniu wyrazy, w szczególności zaś stwierdzenie o nie pobieraniu opłat rocznych z tytułu przekazania w trwały zarząd, są nową częścią rozstrzygnięcia. W ten sposób Starosta [...], dokonał merytorycznej zmiany swojej decyzji z dnia [...] maja 2007 r., uzupełniając ją o nowe elementy, a tym samym rozstrzygając odmiennie niż pierwotnie. Uznając, iż narusza to art. 113 § 1 k.p.a. w sposób istotny, mogący mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...] października 2010 r. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach obejmujących wpis od skargi orzeczono w oparciu o przepis art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., uwzględniając w tym zakresie wniosek zawarty w skardze.