II SA/Rz 99/19

WyrokWSA w Rzeszowie2019-03-27

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Krystyna Józefczyk, Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia, wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o ochronie przyrody, powinno zostać umorzone z uwagi na upływ 5-letniego terminu przedawnienia, liczonego od końca roku, w którym usunięto drzewa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut przedawnienia jest zasadny. Zgodnie z art. 89 ust. 10 ustawy o ochronie przyrody, postępowanie w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej umarza się, jeżeli od końca roku, w którym usunięto drzewo, upłynęło 5 lat. Ponieważ postępowanie w tej sprawie trwało od 2012 roku, a drzewa zostały usunięte, sąd uznał, że termin przedawnienia upłynął, co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa została obciążona karą pieniężną za usunięcie trzech drzew bez wymaganego zezwolenia. Sprawa toczyła się wielokrotnie od 2012 roku, przechodząc przez różne etapy postępowania administracyjnego i sądowego. Spółdzielnia podnosiła zarzuty dotyczące przedawnienia roszczenia, braku swojej odpowiedzialności za wycinkę oraz wadliwości pomiarów drzew. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakładającą karę.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta, umorzono postępowanie administracyjne i zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Miasta [....] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...]; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] kwotę 1059 zł /słownie: tysiąc pięćdziesiąt dziewięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w [....], dalej "Spółdzielnia", jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej "Kolegium" dnia [...] października 2018r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 1 października 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 895/14, po rozpoznaniu skargi Spółdzielni na decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzew, uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], którą nałożono na Spółdzielnię administracyjną karę pieniężną w wysokości 91 846,71 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia dwóch sztuk drzew gatunku świerk pospolity o obwodzie pnia 93 cm i 40 cm oraz drzewa gatunku jarząb o obwodzie pnia 53 cm, rosnących na terenie nieruchomości oznaczonej numerem 2923/35, położonej w Ł. Wyrokiem z dnia 21 października 2016r. sygn. akt II OSK 104/15 NSA oddalił skargę kasacyjną od wskazanego wyżej wyroku. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Burmistrz Miasta [....] ponownie nałożył na Spółdzielnię karę administracyjną w wysokości 64 713, 30 zł za usunięcie wskazanych wyżej drzew bez zezwolenia. Powyższa decyzja została decyzją Kolegium z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] uchylona, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Następnie Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. Nr [...] ponownie nałożył na Spółdzielnię administracyjną karę pieniężną w wysokości 18 720 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia dwóch sztuk drzew gat. świerk pospolity o obw. pnia 93 cm i 40 cm oraz jednego drzewa gat. Jarząb o obw. pnia 53 cm rosnących na terenie nieruchomości ozn. nr ewid. 2923/35, położonej w granicach miasta Ł. W odwołaniu Spółdzielni podniesiono m.in., że postępowanie administracyjne winno zostać umorzone z uwagi na upływ, z końcem 2017 r., 5 letniego terminu przewidzianego w przepisach regulujących przedmiotową materię. Zarzucono nierozparzenie w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego w zakresie pomiarów obwodów drzew oraz faktu braku zgody skarżącej na wycięcie drzew oraz braku wiedzy o tym fakcie, co wyłącza jej odpowiedzialność w powyższym zakresie. Kolegium działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2098 ze zm., dalej "k.p.a.") w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 1 ust. 2 i 3 art. 89 ust. 1, 3 oraz art. 85 ust. 1, art. 86 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r., poz. 1614 ze zm., dalej "U.o.p") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium wyjaśniło, że postępowanie w kontrolowanej sprawie zostało wszczęte w dniu 31 października 2012 r. Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 88 ust. 1 ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierzał administracyjną karę pieniężną za: zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów spowodowane niewłaściwym wykonywaniem robót ziemnych lub wykorzystaniem sprzętu mechanicznego albo urządzeń technicznych oraz zastosowaniem środków chemicznych w sposób szkodliwy dla roślinności; usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia; usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości; zniszczenie drzew, krzewów lub terenów zieleni spowodowane niewłaściwym wykonaniem zabiegów pielęgnacyjnych. Powyższy przepis został zmieniony na podstawie art. 29 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1045, dalej określana jako "ustawa zmieniająca"). Zgodnie z jego aktualnym brzmieniem, obowiązującym od dnia 28 sierpnia 2015 r. wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za: usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia; usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości; zniszczenie drzewa lub krzewu; uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa. Natomiast zgodnie z art. 88 ust. 2 ustawy, w brzmieniu obowiązującym obecnie kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. W niniejszej sprawie znaczenie ma również przepis intertemporalny - art. 53 ust. 3 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie art. 29 pkt 11 w zakresie art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 29, stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, byłaby względniejsza. Co do zasady do postępowań, które zostały wszczęte, ale nie zakończone przed nowelizacją przepisów ustawy zastosowanie znajdą przepisy dotychczasowe, tj. w brzmieniu sprzed zmiany. Ustawodawca uczynił wyjątek jedynie dla sytuacji, gdy kara pieniężna na podstawie przepisów nowych byłaby względniejsza niż ta, którą należałoby wymierzyć na podstawie przepisów dotychczasowych. W przypadku postępowania, które wszczęto przed wejściem w życie nowelizacji należy zatem obliczać wysokość kary na podstawie takich przepisów, które będą dla strony względniejsze. Z reguły będzie to zatem kara przewidziana w przepisach nowych. Pozostałe kwestie istotne, w tym dotyczące zasad nakładania kary oraz kręgu podmiotów, na które kara winna być nałożona, rozstrzygać należy na podstawie przepisów dotychczasowych. Powyższa interpretacja znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym Sądy wywiodły, że zastrzeżenie uprawniające do stosowania przepisów dotychczasowych tzn. obowiązujących przed dniem 1 stycznia 2017 r. ograniczone zostało do sytuacji, kiedy kara wymierzania na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu dotychczasowym byłaby względniejsza. Art. 88 ust. 2 ustawy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą wyraźnie wskazuje, na kogo można nałożyć karę za usunięcie drzew. Oprócz posiadacza nieruchomości wymienia on właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, a nadto inny podmiot, jeżeli działał on bez zgody posiadacza nieruchomości. Przed dniem 28 sierpnia 2015 r. przepisy ustawy nie zawierały takiego wskazania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowano jednak w jednolity sposób, że karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez zezwolenia można wymierzyć jedynie tym podmiotom, które są uprawnione do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów z terenu danej nieruchomości. Stosownie do art. 83 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy zmieniającej, wniosek o zezwolenie na usunięcie drzew złożyć mogli posiadacz nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości, a także właściciel urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 K.c. W odróżnieniu od aktualnego stanu prawnego nie było zatem przed dniem 28 sierpnia 2015 r. podstaw do nałożenia omawianej kary na inny podmiot, który drzewa usunąłby bez zgody posiadacza nieruchomości. Z uwagi na przedstawioną wyżej wykładnię art. 53 ust. 3 ustawy zmieniającej podstaw takich nie ma również aktualnie w sprawach, które - jak niniejsza - zostały wszczęte i nie zostały zakończone przed tą datą. Co do charakteru odpowiedzialności przewidzianej w art. 88 ust. 1 ustawy - usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia stanowi delikt administracyjny, w którym nie bada się stopnia zawinienia strony ani nieokreślonych ustawowo okoliczności, które mogłyby wyłączyć odpowiedzialność w tym zakresie. Zobiektywizowana odpowiedzialność administracyjna, o której mowa w art. 88 ust. 1 ustawy oznacza, że wystarczy tylko wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu a wycięciem drzew i krzewów, spowodowanego działaniem posiadacza danej nieruchomości. Skoro odpowiedzialność została zobiektywizowana, to nieistotnym jest czy posiadacz nieruchomości dokonał wycięcia osobiście, czy też wynajął w tym celu inny podmiot czynność tę zlecając, nieistotna z punktu widzenia tej postaci odpowiedzialności jest także świadomość czy też brak świadomości konieczności uzyskania stosownego zezwolenia. Skład orzekający w niniejszej sprawie pozostaje w przekonaniu, że żaden z przepisów ustawy nie daje podstaw do przyjęcia, iż niezbędnym warunkiem nałożenia na właściciela lub posiadacza nieruchomości administracyjnej kary pieniężnej za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia jest wykazanie, że właściciel lub posiadacz nieruchomości wiedział o usunięciu drzew, ewentualnie zlecił ich wycinkę lub wyraził na to zgodę i działanie takie akceptował. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt SK 6/12 orzekł w tym wyroku, że art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy przez to, że przewidują obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenie przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z sentencji wyroku wyraźnie wynika, że sprzeczności z Konstytucją Trybunał dopatrzył się nie w samym charakterze odpowiedzialności administracyjnej, ale w automatyzmie, jaki cechował sposób wyliczania opłaty za usunięcie drzew bez zezwolenia. Trybunał podkreślił jednocześnie, że nie kwestionuje całego mechanizmu ochrony przyrody (zadrzewień), na który składają się: obowiązek uzyskania - co do zasady - uprzedniego zezwolenia właściwego organu na usunięcie drzewa lub krzewu, połączony - w określonych ustawą sytuacjach - z uiszczeniem opłaty (w racjonalnej wysokości), oraz kara za niepodporządkowanie się temu obowiązkowi. Nie podważył również przyjętej koncepcji kary administracyjnej, jako sankcji za samo bezprawne zachowanie naruszające obowiązek administracyjnoprawny, pod warunkiem jednak stworzenia prawnych możliwości uwzględniania w procesie karania indywidualnych okoliczności konkretnego przypadku. W niniejszej sprawie, w ocenie Kolegium, wystarczającą przesłanką nałożenia kary na odwołującą było więc ustalenie, że drzewa zostały usunięte bez uzyskania wymaganej prawem zgody właściwego organu. Dodatkowo skoro uprawnioną do ubiegania się o zgodę na wycinkę drzew była Spółdzielnia, to również na tę Spółdzielnie powinna być nałożona kara z tytułu wycięcia drzew bez zezwolenia. Na tej Spółdzielni spoczywał bowiem obowiązek uzyskania zezwolenia i Spółdzielnia powinna wykazać się w tym względzie należytą starannością. To również skarżąca Spółdzielnia była zobowiązana do dopilnowania, aby wszelkie prace na jej terenie w związku z realizowaną inwestycją nie były wykonane przed uzyskiwaniem zezwolenia. W rozpoznawanej sprawie bezsporna, zdaniem Składu orzekającego, jest kwestia usunięcia drzew z terenu stanowiącego własność Spółdzielni, z gatunku świerk (2 sztuki) oraz jarząb (1 sztuka) rosnących na terenie działce nr ewid. 2923/35 położonej w granicach administracyjnych miasta Ł. Sporną pozostaje kwestia sposobu dokonania pomiarów usuniętych drzew i ustalenia na tej podstawie wysokości kary, a także ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za usunięcie bez wymaganego zezwolenia. Organ I instancji dokonując ustaleń w zakresie wieku ściętych drzew posiłkował się m.in. informacjami ze zgłoszenia odwołującej się Spółdzielni w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew (świerk o obw. pnia 93 cm, oraz 40 cm i jarząb o obw. 53 cm.) z dnia 26 lipca 2012 r., której wiarygodność została potwierdzona m.in. przez A Sp. z o.o. z [....] w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. i w oparciu o regulacje art. 88 ust. 1-3 ustawy podał sposób wyliczenia opłat za usunięcie ww. drzew mając na uwadze ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy. Z punktu widzenia zastosowanej sankcji pieniężnej, są to fakty najistotniejsze. Zdaniem Kolegium przerzucanie odpowiedzialności wynikłej z deliktu administracyjnego na wykonawcę określonych robót na terenie należącym do odwołującej Spółdzielni nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o ochronie przyrody. W rozpoznawanej sprawie Organ I instancji dokonał analizy okoliczności faktycznych sprawy poprzez pryzmat ustawowych okoliczności uzasadniających odstąpienie od wymierzania kary, wskazanych w art. 89 ust.7 ustawy o ochronie przyrody trafnie nie dopatrując się w nich zaistnienia przypadków takiego odstąpienia. Nie nasuwa też wątpliwości prawidłowość wyliczenia kary pieniężnej oparta na pomiarze pni drzew w oparciu o wskazany materiał dowodowy i zastosowaniu urzędowych stawek. W kontrolowanym postępowaniu organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił okoliczności faktyczne sprawy i właściwie ocenił cały materiał dowodowy, a wyraz temu dał w uzasadnieniu swojej decyzji, które zawiera należytą argumentację stanowiska tego organu. Brak jest w niniejszej sprawie takich okoliczności, które mogłyby wyłączyć odpowiedzialność skarżącej Spółdzielni. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Spółdzielnia w całości decyzję Kolegium z dnia [...] października 2018 r. zarzuciła: I) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: 1/ naruszenie art. 89 ust. 10 U.o.p. poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania w sytuacji gdy z końcem roku 2017 upłynął 5-letni termin wskazany w tym przepisie; 2/ naruszenie art. 88 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3 art. 85 i art. 89 U.o.p. poprzez wymierzenie Spółdzielni administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji, gdy nie można jej przypisać odpowiedzialności za usunięcie drzew; 3/ naruszenie art. 83 f ust. 1 pkt 3 poprzez jego niezastosowanie w sprawie. II) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie: 1/ naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wystarczająco dogłębny i wyczerpujący materiału dowodowego zebranego w sprawie, co doprowadziło do mylnego ustalenia: • że odwołująca się nie tylko wiedziała, ale i zgodziła się na wycięcie 3 drzew znajdujących się na terenie nieruchomości oznaczonej nr ew. 2923/35 bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji gdy materiał dowodowy zebrany w sprawie jednoznacznie świadczy o tym, że wyłączną odpowiedzialność za usunięcie drzew ponosi Generalny Wykonawca robót firma [...] s.c. P.K. S.Z. z T., która w tym czasie była rzeczywistym posiadaczem w/w nieruchomości; • w zakresie pomiarów obwodów drzew - w sytuacji gdy odwołująca się kwestionowała te pomiary, a nie został przeprowadzony dowód z opinii biegłego dendrologa 2/ naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji, a w szczególności nie odniesienie się w sposób wyczerpujący i merytoryczny do zarzutów stawianych przez odwołującą się stronę w tym: błędnego ustalenia strony postępowania odpowiedzialnej za usunięcie drzew; nieuwzględnienia okoliczności towarzyszących wycince drzew to jest stanu zagrożenia bezpieczeństwu życia i mienia; błędnego ustalenia obwodu pni drzew będących przedmiotem postępowania na podstawie swobodnego uznania, w braku innych dowodów pośrednich i w braku dowodu z opinii biegłego dendrologa oraz poprzez niewskazanie, zeznaniom których konkretnych świadków organ nie dal wiary i w jakim zakresie, czy w części czy w całości, a które to zarzuty uzasadniają tezę, że podjęcie decyzji o wycięciu i usunięciu drzew z terenu nieruchomości oznaczonej nr ew. 2923/35 nastąpiło bez wiedzy i zgody odwołującej się do czego organ się nie odniósł i w konsekwencji naruszył zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a.; 3/ naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wynikającej z art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w taki sposób, że wynikiem tego wytworzono u odwołującego się brak zaufania do organów administracji i naruszono tym samym świadomość i kulturę prawną u obywateli uczestniczących w tym postępowaniu. Z uwagi na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; ewentualnie: uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której tu mowa jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej lub w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga musi zostać uwzględniona, aczkolwiek tylko z uwagi na jeden sformułowany w niej zarzut. Wskazać w tym miejscu należy bowiem, że Sąd rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności rozważył zasadność zarzutu przedawnienia jako najdalej idącego, uznając go za zasadny. Zgodnie z aktualnie brzmiącym przepisem art. 89 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody zatytułowanym "Wysokość i wymierzanie kary pieniężnej. Przedawnienie" ust. 10 przewiduje, iż "nie wszczyna się postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się jeżeli od końca roku, w którym usunięto lub zniszczono drzewo lub krzew albo uszkodzono drzewo upłynęło 5 lat". Nie budzi wątpliwości, że postępowanie w kontrolowanej sprawie zostało wszczęte w dniu 31 października 2012 r. w związku z usunięciem bez zezwolenia przez Spółdzielnię Mieszkaniową w [...] 3 drzew. W przedmiotowej sprawie dwukrotnie zapadały rozstrzygnięcia organów obu instancji, również wydany został wyrok tut. Sądu z dnia 1 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 895/14, w którym uchylono decyzje organów obu instancji. Rozstrzygnięcia organów poddane obecnie kontroli Sądu to decyzje Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. oraz SKO z dnia [...] października 2018 r. Ze względu na długotrwałość toczącego się postępowania należy odpowiedzieć na pytanie, które z przepisów ustawy o ochronie przyrody wielokrotnie zmienianej mają zastosowanie. Przepisy przejściowe regulują określone sytuacje prawne pewnych podmiotów powstałe za rządów prawa już nieobowiązującego. Powołane przez organy orzekające w sprawie przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1045) w art. 53 ust. 3 odnosiły się do ustawy poprzednio obowiązującej, tj. sprzed daty wejścia w życie ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r., które regulowały tylko przedawnienie wymierzonej a nieuiszczonej kary pieniężnej za wycięcie bez zezwolenia drzew. Z dniem 1 stycznia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz.U. z 2016 r., poz. 2249). Z art. 4 ust. 2 cyt. ustawy wynika, iż do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy o ochronie przyrody wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy nowe. Nie ulega wątpliwości, że obecne rozwiązania dotyczące kar są dla sprawcy względniejsze i to one powinny mieć zastosowanie. Wobec tego zgodnie z art. 89 ust. 10 ustawy o ochronie przyrody "nie wszczyna się postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, a postępowanie wszczęte umarza się jeżeli do końca roku, w którym usunięto drzewa (...) upłynęło 5 lat. W konsekwencji organy winny umorzyć toczące się od wielu lat postępowanie. Skoro zaś Sąd uznał, że zasadny jest zarzut przedawnienia postępowania to bezprzedmiotowym jest rozważanie pozostałych zarzutów skargi. Na podstawie art. 145a ustawy o ochronie przyrody Sąd umorzył postępowanie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło