II SA/Rz 992/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie -skargę oddala- II SA/Rz 992/14 UZASADNIENIE Wnioskiem skierowanym w oparciu o art. 182 k.p.a. oraz art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 lit.b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2014, poz. 600, ze zm.) Prokurator Rejonowy [...] wystąpił do Prezydenta Miasta [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skierowania M. B. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. We wniosku wskazano, że Prokuratura Rejonowa [...] nadzorowała postępowanie przygotowawcze przeciwko M. B. podejrzanemu o przestępstwo z art. 190 § 1 Kodeksu karnego, w toku którego biegli psychiatrzy i psycholog stwierdzili u podejrzanego całkowitą niepoczytalność w chwili popełnienia czynu; u M. B. stwierdzono także schizofrenię paranoidalną. Do wniosku dołączono opinię sądowo – psychiatryczno – psychologiczną z dnia 4.12.2013 r. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o kierujących pojazdami, Prezydent Miasta [...] skierował M. B. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. W odwołaniu od tej decyzji M. B. wskazał, że nie zaistniały żadne przesłanki do skierowania go na badania lekarskie. Podkreślił, że prawo jazdy uzyskał bezterminowo i nigdy nie zostało mu ono odebrane za jakiekolwiek wykroczenie. Nigdy też nie spowodował poważnej kolizji lub wypadku drogowego, a zatem zarówno wniosek Prokuratury jak i decyzja Prezydenta wydane zostały bez podstawy prawnej, są natomiast wyrazem zemsty za ujawnienie korupcji w Prokuraturze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej w skrócie "k.p.a." oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o kierujących pojazdami. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, że organy administracji są zobowiązane do dokonania oceny okoliczności podanych przez podmiot, który sygnalizuje zastrzeżenia, a więc oceny czy uzyskana informacja o zastrzeżeniach w stanie zdrowia osoby kierującej pojazdem jest wystarczająco umotywowana do powzięcia takich obaw i czy jest wiarygodna. W przypadku odwołującego podstawą skierowania na badania jest okoliczność wynikająca z opinii sądowo-psychiatryczno-psychologicznej, w której stwierdzono u M. B. istnienie choroby psychicznej. Ten stan faktyczny musi skutkować zweryfikowaniem dyspozycji zdrowotnej odwołującego w specjalistycznej placówce medycznej. Skargę na tę decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie M. B., podkreślając, podobnie jak w odwołaniu, że brak jest podstaw prawnych do skierowania go na badania lekarskie. W dalszej części skargi powtórzył w całości argumentację wywiedzioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej, która co do zasady obejmuje badanie legalności czyli zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.)- zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wyeliminowanie zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie Sąd tego rodzaju wad i uchybień nie stwierdził, co przesądziło o oddaleniu skargi. Przedmiotem skargi jest decyzja o skierowaniu M. B. na badania lekarskie celem sprawdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Kwestię tę reguluje obecnie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2014, poz. 600, ze zm.), która w art. 75 ust. 1 pkt 5 stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Uzupełnieniem tej regulacji jest art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, według którego starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, a także przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15, ze zm.). Wskazany akt wykonawczy - wydany na podstawie art. 123 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, ze zm.) - zachował moc obowiązującą pod rządem ustawy o kierujących pojazdami zgodnie z art. 137 tej ustawy – do 20.07.2014 r. (tj. w czasie orzekania przez organy obu instancji). Zgodnie z § 2 ust. 5 wymienionego rozporządzenia, skierowana na badania lekarskie może zostać również osoba, co do której starosta powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie jej zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów Wszystkie powołane wyżej regulacje prawne nie wskazują precyzyjnie, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne" oraz, że informacja o nich musi być wiarygodna. Są to zatem stwierdzenia dość ogólne, pozostawiające właściwemu organowi administracji możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju, a celem powołanych regulacji jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Z unormowań tych wynika, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ znajdzie się w posiadaniu informacji nasuwających zastrzeżenia co do warunków zdrowotnych kierowcy, zaś źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. W literaturze i orzecznictwie wskazuje się, że chodzi o przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. Może to być np. pochodząca z różnych źródeł informacja o pogorszonym stanie zdrowia, objawy chorobowe świadczące o zaistnieniu przeciwwskazań do wydania prawa jazdy. (por. W. Kotowski, Ustawa Prawo o ruchu drogowym, Komentarz praktyczny, Warszawa 2004, s. 959; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26.09.2007 r., sygn. IV SA/Po 668/06, niepubl.). Skierowanie na badania lekarskie może więc nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym w tym zakresie lekarzom. Z załączonej przez Prokuratora opinii sądowo – psychiatryczno – psychologicznej z 4.12.2013 r., wydanej w postępowaniu karnym, jednoznacznie wynika, że u M. B. rozpoznano objawy schizofrenii paranoidalnej. Z tego powodu w ciągu ostatnich 2 lat był on kilkakrotnie hospitalizowany w szpitalach psychiatrycznych. Pomimo intensywnego leczenia w warunkach zamkniętego oddziału psychiatrycznego nie udało się uzyskać remisji psychozy, a pacjent pozostaje całkowicie bezkrytyczny wobec swojego postępowania i stanu zdrowia psychicznego – jak stwierdzili biegli. Istotne znaczenie ma również fakt, że zdiagnozowane u M. B. zaburzenia psychiczne mają charakter przewlekły, uporczywy i spowodowały, że był on niepoczytalny w czasie popełnienia zarzucanych mu czynów objętych postępowaniem karnym, na potrzeby którego sporządzona została opinia. Zawarte we wniosku Prokuratora informacje i dołączone dokumenty stanowią w ocenie Sądu wystarczającą podstawę skierowania na badania lekarskie. Raz jeszcze podkreślić należy, na co zwrócił też uwagę organ II instancji, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W rozpoznawanej sprawie ma dać odpowiedź na pytanie czy z uwagi na stwierdzone u skarżącego zaburzenia psychiczne jest on w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Bez znaczenia pozostają natomiast poruszane przez skarżącego w odwołaniu i skardze kwestie związane z bezkolizyjnym dotąd prowadzeniem pojazdu. Podstawą skierowania na badania w przypadku skarżącego były bowiem uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia, nie zaś naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego czy popełnienie wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i w oparciu o art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.