II SA/Rz 993/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 3 września 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku R. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. R. F., wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł od jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał w nim, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Pracuje dorywczo i z tego tytułu osiąga miesięcznie ok. 500-600 zł. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z niepracującą żoną, jednomiesięcznym dzieckiem, rodzicami oraz bratem (13 lat). Ojciec wnioskodawcy także wykonuje dorywcze prace, uzyskując z tego tytułu ok. 600-700 zł miesięcznie. Strona zaznaczyła, że obecnie jej sytuacja materialna jest bardzo trudna, a na pomoc rodziców nie może liczyć, bowiem oni także pozostają w złej sytuacji finansowej. Wobec braku dostatecznych danych do rozstrzygnięcia w przedmiocie niniejszego wniosku wezwano składającego go do jego uzupełnienia. Odpowiadając na to wezwanie R. F. podał, że comiesięczne wydatki rodziny to: 160 zł – energia elektryczna, 100 zł – woda i kanalizacja, 60 zł – gaz, 50 zł – opał, telefony domowników – 80 zł, utrzymanie dwóch samochodów osobowych, jednego "półciężarowego" oraz skutera – 310 zł. Skarżący podniósł, że otrzymuje zasiłek rodzinny na córkę wynoszący 106 zł. Ostatnio uzyskał zaś jednorazowy zasiłek z tytułu urodzenia dziecka wynoszący 2000 zł. Wnioskodawca zaznaczył, że na realizację inwestycji, której dotyczy sprawa (tj. przebudowę, rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego) zamierza przeznaczyć środki pieniężne uzyskane z legalnej pracy za granicą. W odpowiedzi z kolei na nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych wszystkich domowników wnioskodawca wskazał, że na jego rachunku nie ma "żadnych znaczących środków finansowych", zaś z rachunków bankowych rodziców prowadzona jest egzekucja. Rozpoznając wniosek zważono co następuje: Żądanie R. F. nie zasługuje na uwzględnienie. Domaga się on przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie tj. poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a., pomoc Państwa w takim wymiarze przyznawana jest tylko wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W myśl art. 252 § 1 P.p.s.a. wnioskodawca winien przedłożyć oświadczenie obejmujące dokładne dane o swoim stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. W razie zaś, gdy zostanie do niego skierowane wezwanie o jego uzupełnienie o określone informacje lub dokumenty -w trybie art. 255 P.p.s.a. - rolą wnioskującego o wsparcie jest pełne zastosowanie się do tego wezwania. Służy ono bowiem usunięciu wszelkich niejasności czy rozbieżności zawartych w pierwotnym oświadczeniu strony. Z uwagi na fakt, że uzasadnienie wniosku skarżącego było nazbyt lakoniczne, jak też nasuwało wątpliwości co do jego prawdziwości, wezwano wymienionego o przedstawienie dodatkowych informacji tj. w zakresie wyszczególnienia ponoszonych co miesiąc wydatków (cel, kwota), jak też do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych wszystkich członków wspólnego ze stroną gospodarstwa domowego. Z uzyskanej od skarżącego odpowiedzi wynika, że comiesięczne wydatki rodziny na utrzymanie domu, samochodów i telefonów to ok. 760 zł. Oznaczałoby to, że na wyżywienie sześcioosobowej rodziny wydatkowana jest jedynie kwota 646 zł, która jest przecież zupełnie nieadekwatna do zaspokojenia tego rodzaju potrzeby, przy wzięciu pod uwagę aktualnego poziomu cen towarów w tym zakresie. W takiej sytuacji trudno uznać za wiarygodną deklarację strony, iż łączne dochody rodziny wynoszą tylko 1406 zł. Wątpliwości w powyższym przedmiocie potwierdza tylko fakt nienadesłania przez skarżącego, pomimo stosownego wezwania, wyciągów z rachunków bankowych swoich i rodziców. Za niewystarczające w tym względzie należy uznać stwierdzenie strony, że na jej rachunku nie ma "żadnych znaczących środków finansowych" oraz, że z rachunków bankowych rodziców prowadzona jest egzekucja. Skoro bowiem, jak twierdzi wnioskodawca, podane dokumenty bankowe wskazują na brak posiadania przez niego i domowników "znaczących środków pieniężnych", to celem potwierdzenia tej okoliczności należało przedstawić wspomniane wyciągi, aby nie powodować powstania niedomówień w tym zakresie. Ponadto, skarżący popadł w sprzeczność w złożonych oświadczeniach. Z jednej bowiem strony twierdzi on, że nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych, z drugiej zaś strony planuje przebudowę, rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na co zamierza przeznaczyć środki pieniężne uzyskane z legalnej pracy za granicą. Należy też wskazać, że każda strona postępowania sądowego winna partycypować w związanych z udziałem w nim kosztach, w zakresie oczywiście własnych możliwości płatniczych. Winna więc poczynić oszczędności w swoich wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Dopiero zaś, gdy po pokryciu wydatków na tzw. niezbędne utrzymanie nie pozostają już żadne wolne środki, może ona liczyć na wsparcie przez Skarb Państwa. Ponoszone przez rodzinę strony wydatki na utrzymanie dwóch samochodów osobowych, jednego "półciężarowego" oraz skutera trudno zaliczyć do grupy wydatków koniecznych, wskazanych w powołanym art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Mając więc na uwadze uzasadnione wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego brak było podstaw do przyznania mu prawa pomocy. Okoliczności jego przyznawania muszą być bowiem jasne wobec publicznego charakteru środków wydatkowanych na ten cel. O odmowie zwolnienia R. F. od kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.