II SA/Rz 994/11
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-03-06
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można zmienić postanowienie referendarza sądowego o odmowie ustanowienia adwokata na rzecz skarżącego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w świetle zmiany okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Postanowienie referendarza sądowego o odmowie ustanowienia adwokata może zostać zmienione na podstawie art. 165 w związku z art. 258 § 3 i art. 259 § 3 P.p.s.a., jeżeli nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca modyfikację rozstrzygnięcia. W przypadku skarżącego, którego sytuacja materialna i bytowa wskazuje na brak możliwości poniesienia kosztów postępowania, sąd może ustanowić adwokata, rozszerzając zakres przyznanego prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą nakazu rozbiórki obiektu tymczasowego. W postanowieniu referendarza sądowego z 23 listopada 2011 r. zwolniono go od kosztów sądowych, ale odmówiono ustanowienia adwokata. Po oddaleniu skargi i doręczeniu uzasadnienia wyroku, skarżący ponownie wystąpił o ustanowienie adwokata, przedstawiając szczegółowe informacje o swojej trudnej sytuacji materialnej i bytowej.Rozstrzygnięcie
Zmienił postanowienie referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2011 r. i ustanowił dla skarżącego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu tymczasowego postanawia zmienić pkt II postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 994/11 i ustanowić dla skarżącego adwokata.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2011 r. sygn. akt j.w. – po rozpoznaniu wniesionego przez skarżącego J. W. wniosku
o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – zwolniono go od kosztów sądowych w całości, odmawiając mu jednocześnie ustanowienia adwokata.
W jego uzasadnieniu wskazano, że o ile ocena jego sytuacji materialno – bytowej oraz możliwości płatniczych uzasadnia przyznanie mu zwolnienia od tych kosztów, to przy w pełni zaspokojonych potrzebach mieszkaniowych oraz stałych chociaż stosunkowo niewielkich dochodach skarżący - nawet przy przejściowych trudnościach finansowych - nie spełnia ustawowej przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Postanowienie to zostało doręczone wnioskodawcy
10 grudnia 2011 r. i nie został od niego wniesiony sprzeciw.
Wydanym w dniu 8 listopada 2012 r. wyrokiem WSA w Rzeszowie oddalił skargę J. W. Po doręczeniu mu sporządzonego na jego wniosek uzasadnienia tego wyroku, wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym w tym zakresie formularzu PPF zwrócił się on ponownie
o ustanowienie adwokata. Wg informacji zawartych w tym wniosku oraz udzielonych w wyniku dodatkowego wezwania:
- jest osobą samotną, zamieszkującą w domu o pow. 25 m², utrzymującą się
z emerytury w wysokości 1335 zł. brutto (1125 zł. netto) – nie posiada żadnych oszczędności ani rachunków bankowych,
- jego średnie miesięczne wydatki obejmują zakup żywności i środków higieny –
ok. 580 zł., opłaty za energię elektr. – 32 zł., wodę i kanalizację – 32 zł., gaz butlowy – 60 zł., ogrzewanie (opał) – 140 zł., podatek od nieruchomości – 5 zł., telefon – 25 zł., zakup lekarstw – 100 zł. /choroby układu krążenia, neurologiczne, kończyn górnych i dolnych/, utrzymanie samochodu (Opel Corsa – rok prod. 2005) – 160 zł. /jest mu on niezbędny z uwagi na niepełnosprawność i problemy
z samodzielnym poruszaniem się, został zakupiony ze środków pochodzących ze sprzedaży własnej nieruchomości/,
- korzysta z "pomocy społeczno – kościelnej" w formie obuwia i odzieży oraz względem kosztów utrzymania mieszkania ze wsparcia zamieszkujących oddzielnie dzieci.
W wyniku powyższego stwierdzono, co następuje:
Wymienione postanowienie referendarza sądowego z dnia 23 listopada
2011 r. na mocy art. 259 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a., ma skutek prawomocnego orzeczenia sądu. Ponieważ postanowienie to należy do kategorii orzeczeń niekończących postępowania w sprawie, rozpoznanie obecnie złożonego wniosku następuje w trybie art. 165 tej ustawy, zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania
w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (do zastosowania tego przepisu uprawnia regulacja art. 258 § 3 P.p.s.a., nakazująca odpowiednie stosowanie do zarządzeń i postanowień referendarza sądowego przepisów dotyczących zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu).
W tym kontekście należy więc rozpatrzyć, czy od wydania postanowienia
z dnia 23 listopada 2011 r. nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniająca modyfikację zawartego w nim rozstrzygnięcia.
Porównanie informacji zawartych w aktualnym wniosku z udzielonymi dla potrzeb rozpoznania poprzednio złożonego prowadzi do stwierdzenia, że generalnie opierają się one na zbieżnych okolicznościach dotyczących sytuacji majątkowej i dochodowej J. W. Przy praktycznie tym samym charakterze wydatków, obejmujących koszty utrzymania siebie, domu, niezbędnego do poruszania się samochodu oraz leczenia, doprecyzowaniu uległy jednak ich kwoty, które niezależnie od tego, że równoważą się z uzyskiwanymi przez niego dochodami, to nie pozwalają na wyodrębnienie wśród nich takich, które nie są związane z zaspokajaniem jego niezbędnych potrzeb bytowych i które potencjalnie można by ograniczyć lub zaniechać w celu poczynienia pewnych oszczędności na poczet kosztów postępowania sądowego (w tym ustanowienia pełnomocnika z wyboru). Także wysokość tych wydatków – odnoszonych względem potrzeb 1 osoby – nie budzi wątpliwości co do ich wysokości.
Pozwala to na rozszerzenie zakresu już przyznanego skarżącemu prawa pomocy, zwłaszcza że dodatkowo powołał się on na okoliczność korzystania
z doraźnej pomocy rzeczowej i finansowej innych osób. Sytuację taką należy ocenić jako równoznaczną z brakiem możliwości poniesienia przez wnioskodawcę jakichkolwiek kosztów postępowania, a więc ze spełnieniem niezbędnego warunku przemawiającego za przyznaniem mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 w związku z art. 258 § 3
i art. 259 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło