II SA/Rz 994/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-11-14

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem dochodu są alimenty w wysokości 600 zł miesięcznie, z czego 265 zł przeznacza na spłatę kredytu, a pozostała kwota ledwo starcza na jedzenie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym źródłem dochodu są alimenty w wysokości 600 zł miesięcznie, z czego znaczną część przeznacza na spłatę kredytu, a pozostała kwota jest niewystarczająca na bieżące utrzymanie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Brak posiadanych oszczędności, majątku oraz możliwości pozyskania dodatkowych środków finansowych, a także korzystanie z pomocy innych osób w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, jednoznacznie wskazują na niemożność poniesienia kosztów postępowania sądowego.
Stan faktyczny
K. F. wniosła skargę na decyzję Wojewody dotyczącą zameldowania na pobyt stały i została wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. Złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Jako jedyne źródło utrzymania wskazała alimenty w wysokości 600 zł, z czego 265 zł przeznacza na spłatę kredytu. Po rozwodzie jest bezdomna, mieszka "po znajomych" i nie posiada majątku.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały postanawia przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. K. F. wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. od wniesionej przez nią skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...], wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym formularzu PPF zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wg zawartych w nim informacji, jedyne źródło jej utrzymania stanowią alimenty w wysokości 600 zł., z czego 265 zł. przeznacza na spłatę kredytu zaciągniętego na wynajęcie adwokata do sprawy rozwodowej w okresie 2007 – 2010. Pozostała kwota "ledwo starcza jej na jedzenie". Po rozwodzie została bezdomna i bez stałego meldunku, mieszka "po znajomych" i nie posiada żadnego majątku. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Dochodzone przez K. F. prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata dotyczy jego przyznania w zakresie całkowitym, czego warunkiem w przypadku osoby fizycznej jest wykazanie braku możliwości poniesienia przez nią jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 245 § 2 w/z z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a. Głównym wyznacznikiem możliwości wywiązania się z ustawowego obowiązku poniesienia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.) jest więc sytuacja materialna osoby wnioskującej, związana z uzyskiwanymi przez nią oraz osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym (o ile takie są) dochodami, ponoszonymi wydatkami oraz posiadanymi wartościowymi składnikami majątkowymi. W kontekście powyższego należy stwierdzić, że udzielone przez wnioskodawczynię informacje potwierdzają spełnienie przez nią powyższej przesłanki. Brak jest osób z którymi pozostawałaby ona we wspólnym gospodarstwie domowym i na których wsparcie mogłaby liczyć. Nie posiada też żadnych wartościowych składników majątkowych (wg informacji zawartych w aktach sprawy, toczą się sprawy o podział majątku między nią a byłym mężem, który po rozwodzie przejął go w całości). Nawet w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych korzysta z pomocy innych osób. Posiadane przez nią źródło dochodów oscyluje na poziomie minimum socjalnego i jest na tyle niskie, że abstrahując od jego dodatkowego obciążenia spłatą zaciągniętego zobowiązania finansowego, bez wątpienia pozwala jej na zaspokojenie tylko najważniejszych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem. Ograniczone możliwości samodzielnego zaspokojenia przez skarżącą swoich podstawowych potrzeb życiowych, przy braku jakichkolwiek oszczędności oraz możliwości pozyskania dodatkowych środków finansowych powodują, że jej sytuacja materialna bez wątpienia nie pozwala jej na poniesienie związanych ze sprawą kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępcy prawnego z wyboru. Nawet przy najniższej z możliwych stawce wpisu od skargi jaka jest przypisana do jej przedmiotu (jego opłacenie warunkuje nadanie sprawie dalszego biegu i jej merytoryczne rozpoznanie), brak jest podstaw do uznania, że może ona w tym zakresie liczyć na pomoc innych osób, lub że jej sytuacja materialno – bytowa może ulec w najbliższym okresie znaczącej poprawie. Przesądza to o uznaniu zasadności jej wniosku w całości, co pozostaje w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania bez względu na sytuację materialną z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień (sytuacja materialno - finansowa stanowi jedyny wyznacznik decydujący o przyznaniu bądź odmowie prawa pomocy). Mając powyższe na uwadze i stwierdzając jednocześnie brak możliwości wygospodarowania przez skarżącą chociażby części środków na pokrycie kosztów postępowania, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło