II SA/Rz 994/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-08-21

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony dla niego adwokat z urzędu z uwagi na brak możliwości poniesienia kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca, będący osobą bezrobotną utrzymującą się ze świadczeń pomocy społecznej i nieposiadającą dochodów, nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania ani opłacić pełnomocnika. Wobec tego przysługuje mu prawo do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stan faktyczny
J. K., osoba bezrobotna utrzymująca się ze świadczeń pomocy społecznej, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na decyzję Wojewody dotyczącą odmowy wymeldowania z pobytu stałego. Wnioskodawca nie posiada dochodów, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, ma zadłużenie i nieuregulowany stan prawny nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych i ustanowić dla niego adwokata. II SA/Rz 994/14 U z a s a d n i e n i e J. K. dołączonym do skargi wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (złożonym na obowiązującym formularzu PPF) wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał, iż nie stać go na poniesienie związanych z tym wydatków. Jest osobą bezrobotną, utrzymującą się wyłącznie ze świadczeń z pomocy społecznej (na dzień złożenia wniosku, tj. 18 lipca 2014 r. nie ma żadnych dochodów, gdyż kolejna decyzja w sprawie przyznania świadczenia uprawomocni się pod koniec miesiąca). Nadal w toku jest postępowanie o przyznanie mu renty. Zamieszkuje sam, prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jako posiadany majątek wykazał podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego oraz zajmowany dom wraz z 16-arową działką i budynkiem gospodarczym, o nieuregulowanym stanie prawnym. Ze środków otrzymywanych z pomocy społecznej opłaca m.in. podatki – 50 zł., opłaty za wywóz śmieci – 9 zł. i gaz - ok. 70 zł., kupuje leki – 200 zł. (na leczenie okresowo otrzymuje oddzielne dofinansowanie). Ciąży na nim zadłużenie w wysokości 3 tys. zł. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym i podlega analizie pod względem wykazania przez skarżącego braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Ocena sytuacji materialno – bytowej J. K., której głównym wyznacznikiem są uzyskiwane dochody i ponoszone wydatki oraz posiadane składniki majątkowe, nie nasuwa żadnych wątpliwości co do braku możliwości poniesienia związanych ze sprawą kosztów sądowych oraz ustanowienia zastępcy prawnego z wyboru. Związane jest to przede wszystkim ze źródłem jego dochodów, które w całości pochodzą ze środków pomocy społecznej (w dacie składania wniosku wręcz ich brakiem), a z których – z uwagi na ich wysokość - niemożliwe jest poczynienie jakichkolwiek oszczędności w celu chociażby częściowej partycypacji w kosztach postępowania. Brak jest przy tym przesłanek mogących świadczyć o tym, że w najbliższym czasie możliwości płatnicze wnioskodawcy mogą ulec poprawie. Wobec długotrwałego pozostawania bez pracy i kłopotów ze zdrowiem, jego szanse na podjęcie pracy należy ocenić jako minimalne, a tym samym nie rokujące na uzyskanie zdolności do poniesienia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Powyższe przesądza o uznaniu zasadności wniosku skarżącego, co pozostaje w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania bez względu na sytuację materialną z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień. Ubocznie należy zwrócić uwagę skarżącego na potrzebę dokonywania przez niego w przyszłości bardziej wnikliwej analizy co do zakresu wnioskowanego do przyznania prawa pomocy, jeżeli o takie zamierzałby się ubiegać inicjując kolejne sprawy sądowoadministracyjne (dotyczy to w szczególności każdorazowego wnioskowania oprócz zwolnienia od kosztów sądowych także o ustanowienie pełnomocnika, w sytuacji, gdy jego udział w sprawie nie jest niezbędny). Zgodnie z postanowieniem NSA z dnia 3 kwietnia 2009 r. I OZ 304/09, skarżący wszczynając dużą liczbę postępowań musi liczyć się z tym, że prowadzona przez niego działalność będzie wymagała ponoszenia związanych z tym wydatków (dotyczy to w szczególności tych, których poniesienie ze względu na okoliczności sprawy nie jest obligatoryjne). Z podanych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło