II SA/Rz 994/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2016 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego -skargę oddala- Podaniem z 19 marca 2015 r. KF zwróciła się za pośrednictwem [.] Spółdzielni Mieszkaniowej do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [.] o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Decyzją z [.] kwietnia 2015 r. nr [.], Prezydent Miasta [.] odmówił wnioskodawczyni przyznania żądanego świadczenia uznając, że nie spełnia ona przesłanek określonych w ustawie z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 966) dalej zwanej: "Udm". Z ustaleń faktycznych organu wynika, że strona jest na mocy wyroku sądu zobowiązana do opuszczenia zajmowanego lokalu i przyznano jej prawo do lokalu socjalnego. Zajmowane aktualnie mieszkanie ma powierzchnię 60,50 m2, w tym powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 38,30 m2, a prowadzone gospodarstwo domowe składa się z 3 osób. Norma powierzchniowa w przypadku wnioskodawczyni wynosi zatem 45 m2, a po zwiększeniu o dopuszczalne przekroczenie w wymiarze 30 % nie może przekroczyć 58,50 m2. Tymczasem mieszkanie ma powierzchnię 60,50 m2, a więc przekroczenie wynosi 2 m2. Wprawdzie dołączono do wniosku orzeczenie o stopniu niepełnosprawności AF, jednak nie zawierało ono wskazania do zamieszkiwania w oddzielnym pomieszczeniu. Brak zatem było podstaw do zwiększenia normatywnej powierzchni o 15 m2. W odwołaniu od powyższej decyzji KF wskazała, że przekroczenie powierzchni normatywnej jest w jej przypadku nieznaczne, gdyż wynosi niespełna 0,65 m2 na osobę w rodzinie. Podkreśliła, że mąż jest niezdolny do pracy i niepełnosprawny w stopniu znacznym, ona zaś jest niepełnosprawna w "drugiej grupie". Rodzina składa się zaś z 4 dorosłych osób, gdyż mieszka z nimi dorosła córka, która nie prowadzi z nimi jednak wspólnego gospodarstwa domowego. Wyjechała tylko na krótki czas, a nie posiada innego lokalu. Ponadto mieszka z nimi pies potrzebny w procesie rehabilitacji. Decyzją z dnia [.] czerwca 2015 r. nr [.], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.] (dalej w SKO lub Kolegium) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając w całości ustalenia i rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Stwierdziło, że w przypadku wnioskodawczyni bezsprzecznie doszło do przekroczenia powierzchni normatywnej zajmowanego lokalu o 2 m2 i dlatego dodatek mieszkaniowy nie mógł być jej przyznany. Przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący i organy nie mają swobody w decydowaniu o przyznaniu świadczenia. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie KF zwróciła uwagę, że we wcześniejszym okresie pobierała już dodatek mieszkaniowy, a obecnie organy wydały decyzje z naruszeniem zasad współżycia społecznego i pominięciem słusznego interesu obywatela. Podała, że nawet jeżeli doszło do przekroczenia powierzchni normatywnej na osobę w rodzinie to było ono nieznaczne. Pozbawienie rodziny tego świadczenia powoduje, że znaleźli się w jeszcze trudniejszej sytuacji, niż dotychczas. Okoliczność ta nie została w ogóle wzięta pod rozwagę. W odpowiedzi na skargę SKO w [.] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Zwróciło przy tym uwagę, że dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem związanym z prawem lokalowym, a nie pomocą społeczną. Decyzja w jego przedmiocie nie ma charakteru uznaniowego. W piśmie z dnia 12 września 2015 r. skarżąca dodała, że z uwagi na niepełnosprawność swoją i męża nie może podjąć zatrudnienia, gdyż sprawuje opiekę nad mężem. Pobierana renta nie wystarcza im na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Nie zgadza się ze stanowiskiem organów koncentrujących się jedynie przesłanką metrażu, który został przekroczony nieznacznie, a ponadto pominięto fakt, że mieszka z nimi jeszcze pies, czyli zwierzę domowe, i to od 13 już lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (zob. art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej zwanej: "Ppsa", stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 Ppsa). W myśl art. 145 Ppsa, sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem tylko wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kpa lub innych przepisach. Kontroli Sądu poddano decyzje w sprawie dodatku mieszkaniowego, o który ubiegała się skarżąca. Organy ustaliły, że wnioskodawczyni na mocy wyroku sądu zobowiązana jest do opuszczenia zajmowanego lokalu, ale przyznano jej prawo do lokalu socjalnego. Norma powierzchniowa lokalu w przypadku wnioskodawczyni wynosi 45 m2, gdyż jej gospodarstwo domowe składa się z 3 osób. Po zwiększeniu normy powierzchniowej o dopuszczalne przekroczenie w wymiarze 30 % nie mogło ono przekroczyć 58,50 m2. Zajmowany lokal ma zaś powierzchnię 60,50 m2, a więc przekroczenie normatywnej powierzchni lokalu wyniosło 2 m2. Brak było zatem w ocenie organów podstaw do przyznania dodatku. Powierzchni lokalu nie można było zwiększyć o dodatkowe 15 m2 z powodu niepełnosprawności AF, męża wnioskodawczyni, ponieważ orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie zawierało wskazania do zamieszkiwania przez niego w oddzielnym pomieszczeniu. Sprawy przyznawania dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa o dodatkach mieszkaniowych. Dodatek przysługuje osobom określonym w art. 2 ust. 1, w tym zgodnie z pkt 5 osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny, które spełniają kryterium dochodowe określone w przepisach art. 3 w zw. z art. 4. W art. 5 ust. 1 ustawy postanowiono, że normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać w przypadku 3 osób 45 m2. W art. 5 ust. 5 postanowiono zaś, że dodatek przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W przypadku gospodarstwa trzyosobowego powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego uprawniająca do dodatku nie mogła zatem wynieść więcej niż 58,50 m2. Ustawodawca dopuszcza jeszcze zwiększenie normatywu o 15 m2, ale tylko w przypadku zamieszkiwania w lokalu osoby niepełnosprawnej poruszającej się na wózku lub osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, a o którym to wymogu orzeka powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności (art. 5 ust. 3). Mając na względzie prawidłowo dokonane przez organy ustalenia faktyczne, które zresztą przez skarżącą nie są kwestionowane, oraz przedstawiony stan prawny, Sąd uznał kontrolowane decyzje za zgodne z prawem. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przypadku skarżącej doszło do przekroczenia normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego tak podstawowej, określonej w art. 5 ust. 1 dla gospodarstwa trzyosobowego (KF, AF i WF), jak i zwiększonej o dopuszczalne 30 %. Powierzchnia zajmowanego przez nią lokalu wynosi 60,50 m2, podczas gdy dopuszczalna powierzchnia normatywna, uwzględniając dopuszczalne ustawowo powiększenie o 30%, nie mogła przekroczyć 58,50 m2. Brak było podstaw do dalszego zwiększenia normatywu o 15 m2, gdyż w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności jej męża AF nie ma wskazania określonego w art. 5 ust. 3 Udm, jak też o 50%, o którym mowa w art. 5 ust. 5 pkt 2 ustawy, gdyż powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 38,30 m2, co stanowi 63,30 % powierzchni użytkowej lokalu, a więc przekracza 60%. W liczbie członków gospodarstwa domowego nie można było uwzględnić córki skarżącej, choćby posiadała w lokalu meldunek, gdyż z art. 4 Udm jednoznacznie wynika, że istotne znaczenie ma nie tylko stałe zamieszkiwanie osoby w lokalu wraz z wnioskodawcą, ale też wspólne gospodarowanie (prowadzenie jednego gospodarstwa domowego w rozumieniu art. 4 Udm). Natomiast pies, pomimo że jest zwierzęciem domowym, nie jest uwzględniany podczas ustalania liczby członków gospodarstwa domowego, ponieważ katalog podmiotów określających krąg takiego gospodarstwa określa ściśle art. 4 Udm. Podkreślić należy, że decyzja w przedmiocie dodatku mieszkaniowego ma charakter administracyjnego aktu związanego. Kryteria przyznawania dodatku nie pozwalają zatem orzekającym organom na uznaniowość (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2014 r. I OSK 1449/13). Ustawodawca nie pozostawił im jakiegokolwiek marginesu swobody uznania, a treść i warunki wydania decyzji są ściśle określone w przepisach prawa. Organy, zgodnie z art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, działają na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Nie mogą więc z pominięciem takich norm prawnych, jak zawarte w Udm, kierować się przesłankami słuszności i zasadami współżycia społecznego. Z podanych względów skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 Ppsa.