II SA/Rz 995/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. D. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi I. D. na czynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie ustanowienia buspasu - p o s t a n a w i a - I. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu, II. zwrócić skarżącemu I. D. uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł (dwieście złotych). II SA/Rz 995/11 U Z A S A D N I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 995/11 odrzucił skargę I. D. na czynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie ustanowienia buspasu z uwagi na nie uiszczenie przez skarżącego wpisu sądowego od skargi. Orzeczenie to zostało doręczone zastępczo skarżącemu w sposób określony w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami -administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., określanej dalej jako P.p.s.a.), ze skutkiem na dzień 29 listopada 2011 r. W/w postanowienie nie zostało zaskarżone i jest prawomocne. W dniu 23 grudnia 2011 r. skarżący złożył w Biurze Podawczym Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, uiszczając jednocześnie wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że dowiedział się od znajomych o odrzuceniu skargi, stąd udał się do Sądu, gdzie poinformowano go, iż wezwanie do uiszczenia wpisu oraz postanowienie o odrzuceniu skargi nie zostały przez niego podjęte. Wyjaśnił, że mogło się tak stać w wyniku niedopatrzenia na poczcie. Wskazał, że przyczyna może też tkwić w jego sytuacji rodzinnej. W czasie, kiedy przesyłki te miały być doręczone, przebywał bowiem służbowo poza miejscem zamieszkania, a nadto zmarła jego teściowa. W związku z tym często nie było go w domu. Z uwagi na w/w wyjaśnienia, Sąd wezwał skarżącego o dokładne wskazanie dnia, od którego ustała przyczyna uchybienia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie. W odpowiedzi skarżący poinformował, że w dniu 22 grudnia 2011 r. ustała przyczyna uchybienia terminu, gdyż w tym dniu zweryfikował on informację uzyskaną od znajomych o odrzuceniu jego skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.). Wyjaśnienie w tym miejscu wymaga, że przed merytorycznym rozpoznaniem zgłoszonego wniosku w pierwszej kolejności Sąd rozważa, czy zgłoszony wniosek jest w okolicznościach rozpoznawanej sprawy procesowo dopuszczalny. Zgodnie bowiem z art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W świetle dorobku judykatury (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 9.03.2008 r., sygn. akt V CZ 44/08, OSNC 2009/2/55, uchwała SN z 31.05.2000r., sygn. akt III ZP 1/00, OSNC 2001/1/1, postanowienie SN z 22.02.2008 r., sygn. akt III CZ 4/06, Lex nr 200847, postanowienie SN z 11.01.2008 r., sygn. akt V CZ 121/07, Lex nr 477620, postanowienie SN z 8.08.2000 r., sygn. akt III CKN 827/00, Lex nr 5331/09, postanowienie SA w Katowicach z 16.04.2008 r., sygn. akt I ACa 157/08, OSA 2009/2/6) powstałego na gruncie ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 1964, Nr 43, poz. 296, ze zm.), zawierających w kwestii przywrócenia terminu regulację tożsamą jak ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, brak jest podstaw do przyjęcia, że rozpoznawany wniosek jest procesowo dopuszczalny. W powołanych orzeczeniach podkreśla się, że niedopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych (także fiskalnych) odrzuconego środka prawnego wynika stąd, że odrzucony środek procesowo nie istnieje. Traktowany jest tak, jak gdyby nigdy nie został wniesiony. W takich przypadkach niezbędne jest wzruszenie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, ewentualnie złożenie poprawnego procesowo wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka prawnego (tutaj skargi), a nie do dokonania czynności, której wykonanie nie wywrze jakiegokolwiek wpływu na byt prawny postanowienia, które zakończyło tok postępowania w sprawie. Niedopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu zachodzi m.in., jeżeli ze względu na stan sprawy przywrócenie terminu stało się nieaktualne. Przypadek taki zachodzi w niniejszej sprawie. Przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w czasie, kiedy Sąd odrzucił samą skargę, a orzeczenie to nie zostało zaskarżone i stało się prawomocne, jest niedopuszczalne z uwagi na nieaktualność potrzeby przywrócenia wnioskowanego terminu, jeżeli wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona nie złożyła ponownie skargi i nie objęła jej tym wnioskiem. Przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu w sytuacji, kiedy skarga została odrzucona, nie doprowadziłoby bowiem do uchylenia takiego postanowienia, które zakończyło postępowanie w sprawie. W prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak przepisu, który wstrzymywałby bieg terminu do zaskarżenia orzeczenia w sytuacji, gdy strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, która była podstawą odrzucenia skargi. Ponieważ postępowanie przed tut. Sądem zakończyło postanowienie o odrzuceniu skargi, to przepis art. 88 P.p.s.a. nie może "wstrzymać postępowania". Należy mieć na uwadze, że wniosek o przywrócenie terminu wszczyna wyłącznie postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu, nie dotyczy natomiast głównego postępowania zainicjowanego wniesieniem skargi. Brak jest bowiem pisma, od którego należałoby wpis pobrać, a to następuje "przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie" – w tym wypadku skargi, która została odrzucona (por. art. 214 § 1 i art. 219 § 1 oraz art. 230 § 1 - § 2 P.p.s.a.). Instytucja przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej ma charakter szczególny. Pozwala na usunięcie niekorzystnych dla strony skutków procesowych uchybienia terminom ustawowym w wypadkach, kiedy nastąpiło to bez winy strony. Skarżący zatem nie uchybił terminowi do uiszczenia wpisu, ale uzupełnienia braku fiskalnego skargi, którą jako dotkniętą tym brakiem (niezupełną) Sąd odrzucił. Sam wniosek o przywrócenie terminu nie pełni żadnej samodzielnej funkcji i należy go zawsze dla swej skuteczności połączyć z uchybioną czynnością procesową. Odrzucenie skargi anulowało możliwość uzupełniania braków tej skargi, a zgłoszony wniosek o uzupełnienie stwierdzonych uprzednio braków stał się w tych okolicznościach bezprzedmiotowy, ponieważ w chwili jego zgłoszenia strona nie miała już obowiązku uiszczenia wpisu. Zgodnie z art. 164 P.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem; jeżeli sąd postanowienia nie uzasadnia, od chwili podpisania sentencji. Według zaś art. 165 P.p.s.a. tylko postanowienie niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Postanowienie zaś o odrzuceniu skargi jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie. Wypada też zauważyć, że stosownie do art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W związku z tym Sąd jest związany wydanym w sprawie prawomocnym postanowieniem o odrzuceniu skargi. W tych okolicznościach, na podstawie art. 88 P.p.s.a. Sąd wniosek odrzucił. O kosztach orzeczono na podstawie art. 232 §1 pkt 1 P.p.s.a.