II SA/Rz 997/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie NSA Ryszard Bryk AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie legalności budowy przyłącza telefonicznego napowietrznego -skargę oddala- II SA Rz 997/06 U z a s a d n i e n i e Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 104 i 105 k.p.a. , decyzją z dnia [...] czerwca 2006roku [...] po rozpatrzeniu sprawy samowolnie wybudowanego przyłącza telefonicznego napowietrznego , przebiegającego przez działkę nr 6012/1 w Ż. , której właścicielami są Z. i J. D., do budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce 6013, której właścicielem jest J. B. , umorzył postępowanie .Decyzja doręczona została Z. i J. D., J. B. oraz T. P. S.A. Pion Sieci Obszar w Rz.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że inwestorem przyłącza jest T. P. S.A. . Według oświadczenia J. B. , właściciela działki 6013 oraz przedstawicieli T.P. , przyłącz telefoniczny wykonany został w 1975 roku , brak jest jednak dokumentów związanych z pozwoleniem na budowę. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2003 roku organ zobowiązał T. P. S.A. do przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego przyłącza . Pomimo upływu terminu, dokumenty nie zostały przedłożone. Wobec tego, organ podjął działania zmierzające do zlecenia opracowania dokumentacji na koszt inwestora, zgodnie z art. 56 ust.3 ustawy z 24 pażdziernika 1974 Prawo budowlane. Ostatecznie inwestor wykonał ekspertyzę. W dniu 23 maja 2006 roku T. P. S.A. przedłożyła brakującą inwentaryzację geodezyjną powykonawczą. Z ekspertyzy technicznej wynika, że przyłącz do budynku przy ul. Rynek 11, wykonany jest w sposób prawidłowy, zgodny z przepisami techniczno – budowlanymi oraz normami branżowymi, nie zagraża życiu i zdrowiu osób mieszkających w pobliżu przyłącza. W odwołaniu od tej decyzji , Z. D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy , zarzucając naruszenie przepisów prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Odwołująca zarzuciła, że ekspertyza techniczna wykonana została po trzech latach od wydania postanowienia zobowiązującego do jej przedłożenia. Zgodnie z art. 80 k.p.a. podstawą decyzji powinien być całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie. Na organie, zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a. ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, czego organ I instancji nie uczynił. Wyjaśnienia dotyczące wykonania przyłącza w 1975 roku są niepełne, nieprecyzyjne i nieprawdziwe, bowiem linię wymieniał około 4 lata temu M. M., bez posiadania na potrzeby takiej wymiany wymaganych dokumentów. Nadto – organ nie wezwał T.P. S.A. do przedłożenia dokumentów związanych z pozwoleniem na budowę i przebudowę. Pozatem –w sprawie nie została przeprowadzona z udziałem stron rozprawa administracyjna połączona z oględzinami, co niewątpliwie było konieczne. Odwołująca zarzuciła też, że organ powołał się na nieistniejący przepis art. 56 ust.3 prawa budowlanego. Kolejny zarzut – to wadliwość sentencji zaskarżonej decyzji, stwierdzającej bezprzedmiotowość postępowania. Zdaniem odwołującej , w sprawie zaistniały materialno – prawne przesłanki załatwienia sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Odwołująca zarzuciła nadto , że organ prowadząc opieszale postępowanie, wydał wadliwą decyzję, lekceważąc swoje obowiązki nałożone przez prawo budowlane. Zignorował też prawa odwołującej które gwarantuje jej Konstytucja. Dodała, że od 6 lat domaga się przestrzegania przez jej sąsiada J. B. przepisów prawa budowlanego, a za wyrządzone jej szkody zdecydowana jest wystąpić z roszczeniem odszkodowawczym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania , decyzją [...] z dnia [...] września 2006 roku uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że inwestorem robót budowlanych była T. P. S.A. Pion Sieci Rz.. Organ I instancji kierował pisma urzędowe do tego podmiotu, co oznacza, że w postępowaniu uczestniczył podmiot nie mający zdolności do czynności prawnych . Jednostka organizacyjna uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu jej do właściwego rejestru, a w czynnościach może uczestniczyć poprzez swojego statutowego przedstawiciela. Podmiotem praw i obowiązków nie może być jednostka organizacyjna spółki, bowiem nie posiada przymiotu strony. Odpowiadając na zarzuty odwołującej, organ stwierdził, że są one nieuzasadnione. Prawo budowlane obowiązujące przed dniem 1 stycznia 1995 roku nie dawało podstaw do żądania od inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wykonanie przyłącza do własnego budynku przez działkę stanowiącą cudzą własność może być zgodne z prawem administracyjnym , co nie oznacza, że nie narusza praw właściciela działki sąsiedniej. Ustalenia dotyczące okresu powstania przyłącza obligują organ do zastosowania w rozpatrywanej sprawie prawa budowlanego z 1974 roku, a powołany przez organ I instancji przepis art. 56 ust.3 tej ustawy wskazuje sankcje , jakie mogą zostać nałożone na zobowiązanego do dostarczenia wskazanych dokumentów, w przypadku nie wykonania obowiązku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł J. D., mąż Z. D.. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Skarga zarzuca, że przedwczesne i nie poparte żadnymi dowodami jest stwierdzenie, że zaskarżona decyzja kierowana była do niewłaściwego organu. Nadto – organ odwoławczy nie odniósł się w sposób rzetelny do podniesionych w odwołaniu zarzutów. Postępowanie organu odwoławczego było prowadzone w sposób chaotyczny i wyrywkowy, co oznacza , że decyzja jest chybiona i przedwczesna. Skarżący zarzucił naruszenie przez organ przepisów postępowania, a to : -art. 80 i 81 k.p.a. ,bowiem decyzja jest przedwczesna -art. 75 k.p.a., gdyż wbrew temu przepisowi , organ nie wezwał Telekomunikacji Polskiej S.A. do doręczenia organowi dokumentów związanych z pozwoleniem na budowę przyłącza, jak również z pozwoleniem na przebudowę -art. 89 § 1 k.p.a , bowiem nie została przeprowadzona rozprawa administracyjna z udziałem stron, połączona z oględzinami Nadto – organ odwoławczy odstąpił od obowiązującej w procedurze administracyjnej zasady , wedle której organ związany jest stanem faktycznym i prawnym aktualnym na dzień orzekania i zastosował przepisy nieaktualnej ustawy z 24 pażdziernika 1974 roku. Skarżący zarzucił też, że organ odwoławczy nie odniósł się do sentencji decyzji organu I instancji , który uznał sprawę za bezprzedmiotową. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W podstawie prawnej decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia organ odwoławczy powołał przepis art. 138 § 2 k.p.a. Stosownie do tego przepisu organ odwoławczy wydaje decyzję kasacyjną i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia , gdy postępowanie I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa procesowego, a zatem gdy : - organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub - postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone , ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe. W takim przypadku organ odwoławczy , aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego , musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Zgodnie bowiem z treścią art. 136 organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe . Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego roztrzygnięcia sprawy administracyjnej. W rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ I instancji swoją decyzję skierował do niewłaściwego organu. Inwestorem robót budowlanych była bowiem T. P. S.A. , podczas gdy organ I instancji kierował swoje pisma i akty administracyjne do T. P. S.A. Pion Sieci Rz., która jest jednostką organizacyjną Spółki, nie posiadającą przymiotu strony. To istotne uchybienie mogłoby w przyszłości stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie przepisu art. 156 §1 pkt.4 k.p.a. Organ uznał, że naruszenie zasady udziału stron w postępowaniu administracyjnym jest przesłanką wystarczającą dla zastosowania przepisu art. 138 § 2 . który to pogląd podziela Sąd. Sąd uznał za przedwczesny zarzut skargi, że organ odwoławczy nie dołożył należytej staranności w kwestii wyjaśnienia okoliczności wykonania przyłącza telefonicznego i oparł się wyłącznie na wyjaśnieniach złożonych przez pracowników T.P. S.A. i J. B., bowiem organ odwoławczy wyraźnie stwierdził konieczność przeprowadzenia sprawy ponownie w trybie instancji. Dalsze zarzuty skargi dotyczą nie doręczenia przez T. P. dokumentów związanych z pozwoleniem na budowę i nie przeprowadzenia rozprawy połączonej z oględzinami . Te zarzuty nie mogły być uwzględnione , skoro postępowanie toczyło się z naruszeniem zasady udziału stron. Natomiast zarzut nie odniesienia się przez organ odwoławczy do wadliwej decyzji organu I instancji jest niezrozumiały w sytuacji uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Odnośnie zarzutu skargi, że organ odwoławczy zastosował nieaktualne przepisy ustawy z dnia 24 pażdziernika 1974 Prawo budowlane Sąd wskazuje, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że do zastosowania tych przepisów obliguje okres powstania przedmiotowego przyłącza telekomunikacyjnego. Reasumując- Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że decyzja organu I instancji wydana została z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego i dlatego musiała być wyeliminowana z obrotu prawnego . Skarga nie mogła być uwzględniona , jako bezzasadna. Skarżący był niekonsekwentny stawiając zarzuty pod adresem decyzji organu I instancji wnosząc jednocześnie o uchylenie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego . W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a.