II SAB/Rz 101/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 października 2024 r. sprawy ze skargi B. B. i J. W. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej – skargę oddala – Przedmiotem skargi J.W. i B.B. jest bezczynność Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], dalej "PINB", w zakresie udostępnienia informacji Z akt administracyjnych sprawy wynika, że 20 czerwca 2024 r. PPIS wystosował do Skarżących wezwanie do osobistego stawiennictwa w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...], celem złożenia wyjaśnień w sprawie niepoddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący wystąpili do Organu z wnioskiem z 24 czerwca 2024 r. o udostępnienie informacji dotyczących zarejestrowanych powikłań poszczepiennych, ciężkiego NOP, przypadków śmiertelnych oraz o udzielenie informacji publicznej obejmującej odpowiedzi na następujące pytania: 1. Ile w każdym z ostatnich 5 pełnych lat i roku obecnym tutejszy Organ wystosował do organu egzekucyjnego wniosków o wszczęcie postępowań w zakresie przymuszenia rodziców do wykonania szczepień ochronnych u dzieci ? 2. Ile tutejszy organ w okresie wskazanym w punkcie 1 złożył do organu egzekucyjnego wniosków o umorzenie lub zawieszenie postępowań egzekucyjnych i jakie były podstawy złożenia tych wniosków? 3. Jakie okoliczności wpływają na decyzję tut. Organu o wystosowaniu lub nie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego? 4. Ile upomnień tutejszy organ w okresie wskazanym w pkt. 1 przesłał do rodziców, którzy nie wykonali wszystkich szczepień ochronnych? 5. Czy tutejszy organ pełni kontrolę nad zgłaszaniem przez lekarzy NOP-ów? 6. Ile tutejszy organ w ciągu ostatnich 5 lat odnotował niepożądanych odczynów poszczepiennych z podziałem na poszczególne szczepionki? 7. Co możemy zrobić, jeśli stawimy się na badaniu kwalifikacyjnym, a lekarz nie będzie chciał wydać zaświadczenia o braku możliwości szczepień ani nie zaszczepi dziecka? Jakie kroki powinniśmy podjąć? 8. Skąd tutejszy organ pozyskuje informacje o braku realizacji przez rodziców szczepień obowiązkowych? Proszę wskazać jakie instytucje przekazały informacje o braku realizacji szczepień w bieżącym roku? 9.Czy tutejszy organ zgłosił kiedykolwiek wniosek o wszczęcie postępowania przymuszającego do zaszczepienia dziecka, u którego wystąpił NOP? Czy przed wszczęciem postępowania tutejszy organ weryfikuje rejsetr NOP i bierze informacje tam zawarte pod uwagę przed decyzją o złożeniu wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego? W odpowiedzi na wniosek PINB odrębnymi pismami z 27 czerwca 2024 r. udzielił odpowiedzi na pytanie 7 wskazując, że podczas badania kwalifikacyjnego lekarz podejmuje decyzji o szczepieniu lub przeciwskazaniach do szczepienia oraz na pytanie 8 wskazując, że informacje o braku realizacji przez rodziców szczepień obowiązkowych są przekazywanie przez świadczeniodawców w raporcie o przepadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych: zgodnie z art. 17 ust. 9 c ustawy i zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924). Odnośnie pytań zawartych w pkt 1 – 6 i 9 organ odrębnymi pismami z 27 czerwca 2024 r. wezwał Skarżących do wykazania terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, że udostępnienie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego pod rygorem wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w trybie art. 16 ust. 1 udip. Jednoczenie pismami z 27 czerwca 2024 r. wyznaczył nowy termin udostępnienia informacji na dzień 31 lipca 2024 r. Wobec braku odpowiedzi na wezwanie decyzją z 24 lipca 2024 r. nr PSE.1331.1.7.2024 odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie pytań zawartych w pkt 1 – 6 i 9 wniosku. W skardze skarżący zarzucili naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r poz. 902, dalej "udip") przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i wniósł o: 1. zobowiązanie PINB do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, 2. orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w związku z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej "ppsa"). 3. wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 ppsa w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa, 4. zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podnieśli wskazała, że PINB nie odpowiedział wyczerpująco na zadane przez nich pytania (ad. 7 oraz ad. 8) oraz nie odpowiedział na pozostałe zadane przez skarżącego pytania, co skutkowało naruszeniem art. 6 kpa oraz przepisów dotyczących udostępniania informacji publicznej. Zatem do dnia dzisiejszego skarżący nie otrzymali wyczerpującej odpowiedzi na wniosek, organ administracji publicznej nie udostępnił wyczerpującej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 udip, czym naruszył 14 dniowy termin wynikający z art. 13 ust. 1 udip. Za uzasadnione należy uznać zobowiązanie Sanepidu do ukarania odpowiedzialnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 kpa, gdyż wnioskowane informacje są niezbędne, aby móc świadomie podjąć decyzję dotyczącą szczepienia dziecka. PPIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Organ wyjaśnił, że Skarżąca złożyła oświadczenie o świadomej odmowie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu w [...] Szpitalu [...] w [...] w dniu 22 marca 2024 r. Dalsza wymiana pism była następstwem wskazanej wyżej sytuacji. Organ wyjaśnił, że odpowiedź na te pytania wniosku, które stanowiły informację publiczną została udzielona w terminie. W pozostałym zakresie wezwano stronę o wskazanie, że udostępnienie informacji publicznej jest istotne dla interesu publicznego, pod rygorem wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Strona nie odpowiedziała na wezwanie PPIS, co skutkowało wydaniem decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, wobec czego to żądanie jest bezpodstawne i podlega umorzeniu lub oddaleniu. Trudno oprzeć się wrażeniu, że Skarżącej nie zależało na uzyskaniu informacji, a jedynie na próbie kontestowania działalności instytucji, która ma nadzorować obowiązek realizowania szczepień ochronnych. W ocenie organu nie można mówić o przewlekłości prowadzonego postępowania. Skarżąca świadoma treści otrzymanego wezwania do uzupełnienia wniosku, nie uzupełniła go, a złożyła skargę, co potwierdza jaki był cel tego wniosku i z tych przyczyn również nie należy go uwzględnić. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: Ppsa), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa, kontrola sądu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 Ppsa, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w takim trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Kwestię dostępu do informacji publicznej w sposób kompleksowy reguluje udip, określając zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, a także tryb udostępniania tej informacji. Udostępnienie informacji może nastąpić tylko wówczas, gdy podmiot do którego został skierowany wniosek należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej oraz gdy jest on w posiadaniu informacji mającej charakter publiczny. Stosownie do art. 4 ust. 1 udip, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Na podstawie art. 4 ust. 3 udip, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty o których mowa w ust. 1 i 2 tego artykułu, będące w posiadaniu takich informacji. Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie w niej określonym. Zakres przedmiotowy tej informacji określa art. 6 ust. 1 udip, wymieniając rodzaje spraw jakich może ona dotyczyć, przy czym nie jest to wyliczenie wyczerpujące, o czym świadczy zwrot "w szczególności". Informacją publiczną jest zatem każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2 udip. Podstawową funkcją tego przepisu jest doprecyzowanie zakresu przedmiotowego ustawy i wskazanie najbardziej typowych kategorii informacji publicznych. W szczególności charakter taki mają wskazane w tym przepisie informacje o sposobach realizacji zadań publicznych, ich wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań (art. 6 ust. 1 pkt 1 ppkt c) oraz wskazane w art. 6 ust. 1 pkt 3 informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym m.in. o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (ppkt a) sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (ppkt d) stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (ppkt e) Sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów, w tym aktywnością związaną z wewnętrzną organizacją ich funkcjonowania. Aby możliwe było udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 udip muszą być zatem spełnione 2 warunki: 1) informacja rozumiana jako oświadczenie wiedzy musi dotyczyć określonych faktów, tj. czynności i zachowań podmiotu wykonującego zadania publiczne podejmowanych w zakresie wykonywania takiego zadania i realizowania określonych interesów i celów publicznych, 2) informacja musi istnieć i znajdować się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia. W szerokim ujęciu za "informację publiczną" uznaje się każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W myśl art. 13 ust. 1 udip, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie w jakim udostępni informację, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). Co do zasady, udostępnianie informacji publicznej następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 14 udip). Pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej oznacza niepodjęcie - w terminie wskazanym w art. 13 udip - stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, bądź też niewydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1) lub decyzji o umorzeniu postępowania (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1); na równi z niepodjęciem tego rodzaju czynności orzecznictwo sądowoadministracyjne traktuje przedstawienie informacji innej niż ta której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub nieadekwatnej do treści wniosku (wyrok NSA z 20 października 2021 r. III OSK 1092/21). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że PPIS w [...] udzielił skarżącym w terminie odpowiedzi na ich wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie jego pkt 7 i 8. W pozostałym zakresie (co do pytań objętych pkt 1-6 i 9) wezwał zaś skarżących do wykazania, że udostępnienie im informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego – pod rygorem wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Skarżący nie ustosunkowali się w żaden sposób do wezwania, czego konsekwencją było wydanie przez PPIS 17 i 24 lipca 2024 r. odrębnych względem każdego ze skarżących decyzji nr PSE.1331.1.7.2024 o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W decyzjach tych zostało zawarte pouczenie o przysługującym odwołaniu do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie, którego – co wynika z akt sprawy – skarżący w przysługującym terminie nie wnieśli.Z powyższego wynika – abstrahując od oceny prawidłowości w/w decyzji, co nie jest objęte kontrolą Sądu w rozpoznawanej sprawie – że skarżącym, jeżeli nie zgadzali się z wydanymi przez PPIS decyzjami, przysługiwało prawo wniesienia odwołania od wydanych decyzji i tylko w tej drodze – a nie skargi na bezczynność – mogli kwestionować prawidłowość działania tego organu. Ponieważ w związku z tym nie sposób zarzucić PPIS wywodzonej przez skarżących bezczynności w udostępnieniu wnioskowanej informacji publicznej, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.