II SAB/Rz 104/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-12-02
Skład orzekający: NSA Małgorzata Wolska, Magdalena Józefczyk, Ewa Partyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie w sprawie skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, jeśli organ po wniesieniu skargi, lecz przed wydaniem orzeczenia, udzielił żądanej informacji?Ratio decidendi
Sąd administracyjny umarza postępowanie w sprawie skargi na bezczynność organu, jeśli organ po wniesieniu skargi, lecz przed wydaniem orzeczenia, udzielił żądanej informacji. W takiej sytuacji postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe, a organ uwzględnił skargę w trybie samokontroli, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 PPSA.Stan faktyczny
Skarżąca T.B. wniosła skargę na bezczynność "A" Sp. z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając spółce nieudzielenie odpowiedzi na wniosek z dnia 29 stycznia 2013 r. dotyczący decyzji i dokumentów związanych z budową urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Spółka w odpowiedzi na skargę wskazała, że inwestycje były realizowane przez Gminę B., a nie przez nią. Po wniesieniu skargi, ale przed wydaniem orzeczenia przez sąd, spółka przesłała skarżącej żądane dokumenty.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Ewa Partyka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2013 r. sprawy ze skargi T. B. na bezczynność A. Sp. z o.o. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej - postanawia- umorzyć postępowanie sądowe
Przedmiotem skargi T.B. w niniejszej sprawie jest bezczynność "A" Sp. z o.o. z siedzibą w B., zwanej dalej "Spółką" w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wezwaniem z dnia 29 stycznia 2013r. skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego M.N. wystąpiła do Spółki m.in. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych na nieruchomości stanowiącej własność T.B. położnej w miejscowości Z., nr ewid. działki 1720/9, obręb Z., gmina R., powiat [...], województwo [...], nr księgi wieczystej [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] VII Wydział Ksiąg Wieczystych . Organ nie ustosunkował się do tego wezwania.
W dniu 27 września 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga T.B. na bezczynność "A" Sp. z o.o. z siedzibą w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W skardze, złożonej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a." T.B. reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego M.N. zarzuciła Spółce bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 29 stycznia 2013r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą"; przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1.
W związku z powyższym wniosła o stwierdzenie bezczynności Spółki oraz zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu podała, że obowiązek stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej przez skarżoną spółkę, zajmującą się dystrybucją wody wynika z art. 4 ust.1 pkt 5 ustawy, który stanowi, iż zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne (...). Użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe i miało na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego i oznacza ono, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja wody, odprowadzanie ścieków i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ze względu na znaczenie urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi"
W świetle powyższych rozważań, żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy urządzeń wodociągowych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy.
Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej jest zagwarantowanie wnioskodawcy dostępu do informacji w określonym przez ustawę terminie. Oznacza to, że zasadą jest udostępnienie informacji, a wyjątkiem jej odmowa. Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego nie ma do niej zastosowania, gdyż ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera odesłanie do stosowania tego kodeksu jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udzielenia informacji, nie zaś do czynności materialno-technicznej polegającej na jej udzieleniu. Podkreślić należy, że gdyby ustawodawca dopuszczał możliwość stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w szerszym zakresie niż to wynika z art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, to uczyniłby to w sposób wyraźny.
W odpowiedzi na skargę Spółka podkreśliła, że pełnomocnik skarżącej występuje w wielu sprawach, gdzie imieniem mieszkańców B. i okolic wnioskuje do przedsiębiorstw o zapłatę wynagrodzeń z tytułu bezpodstawnego korzystania. Spółka wskazała, iż wnioskodawczyni była stroną postępowań administracyjnych i jako taka posiada wszelkie dokumenty, a w przypadku ich braku powinna zwrócić się o wydanie odpisów zgodnie z k.p.a., a nie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niezależnie od powyższego inwestycje były realizowane przez Gminę B. nie zaś przez Gospodarkę Komunalną. Biorąc powyższe pod uwagę, skargę uznać należy za nieuzasadnioną.
Na rozprawie w dniu 21 listopada 2013r. pełnomocnik Spółki oświadczyła, że istotnie w niniejszej sprawie miała miejsce bezczynność w okresie od złożenia wezwania do dnia, w którym skarga wpłynęła do Spółki. Po tym czasie dokumenty, których udostępnienia domagała się wnioskodawczyni zostały przesłane w zakresie, w jakim Spółka nimi dysponowała. Termin rozprawy odroczono na dzień 2 grudnia 2013r. z uwagi na fakt, że zakreślono pełnomocnikowi Spółki 7-dniowy termin do przedłożenia tych dokumentów.
Przy piśmie z dnia 26 listopada 2013r. pełnomocnik Spółki przedłożyła pismo przewodnie, na podstawie którego przekazano wnioskodawczyni żądane dokumenty wraz z dowodem jego nadania na adres pełnomocnika skarżącej. W piśmie tym pełnomocnik Spółki zwróciła się o umorzenie postępowania w sprawie i zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 161 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Przechodząc do rozpoznania niniejszej sprawy Sąd w pierwszej kolejności wskazuje, że w niniejszej sprawie z uwagi na treść wniosku skarżącego ma zastosowanie ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W art. 16 ust. 2 tej ustawy prawodawca dokonał wyraźnego odesłania do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w odniesieniu do decyzji wydawanych w razie odmowy udzielenia informacji i umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 tejże ustawy. Nie dokonał takiego odesłania w stosunku do całego postępowania zmierzającego do udzielenia informacji, czyli dokonania czynności materialno-technicznej. W orzecznictwie ukształtował się jednak pogląd, że pismo podmiotu zobowiązanego, że informacja, o jaką się zwraca uprawniony, nie jest informacją publiczną, jak również informacja o tym, że organ nie dysponuje żądaną przez wnioskodawcę informacją, stanowi czynność materialno-techniczną. Podobnie, w orzecznictwie sądów administracyjnych przesądzone zostało, że udostępnienie informacji publicznej także przybiera formę czynności materialno-technicznej. Sąd podziela ten pogląd.
W następnej kolejności podkreślić należy, iż w sytuacji, gdy organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, do daty wydania orzeczenia przez sąd administracyjny wyda akt lub podejmie czynność, której domagała się strona, to organ ten przestaje tkwić w bezczynności. Oznacza to, że organ we własnym zakresie usunął istniejące naruszenie prawa, przyznając że pozostawał w bezczynności. Tym samym uznać należy, że skarga na bezczynność została uwzględniona w trybie tzw. samokontroli organu, a postępowanie sądowoadministracyjne, jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu. Organ administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, stosowanie do art. 54 § 3 p.p.s.a. może bowiem w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Powyższe stanowisko zostało wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. I OPS 6/08, LEX nr 463487, w której Sąd ten sformułował tezę, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności.
W niniejszej sprawie skarżony organ, któremu we wniesionej skardze zarzucano bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej, po wniesieniu skargi (data wpływu do Sądu: 27 września 2013r.), ale przed wydaniem orzeczenia przez Sąd, zakończył postępowanie poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia skarżącemu pisemnej odpowiedzi na jego wniosek z dnia 29 stycznia 2013r. W piśmie z dnia 8 listopada 2013r. organ przesłał na adres kancelarii pełnomocnika wnioskodawczyni te wszystkie informacje, których udostępnienia żądała skarżąca, we wnioskowanym zakresie.
We wniosku z dnia 29 stycznia 2013r. T.B. zwróciła się o udostępnienie wszelkich, ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy urządzeń kanalizacyjnych i wodociągowych na nieruchomości stanowiącej własność skarżącej położonej w Z. nr ew. działki 1720/9 obręb Z., gmina R. powiat [...], województwo [...]
W piśmie z dnia 8 listopada 2013r. Spółka poinformowała, że właścicielem kanalizacji sanitarnej w R. jest Gmina B. i w jej dyspozycji pozostaje dokumentacja prawna i techniczna sieci. Gospodarka Komunalna jest dzierżawcą ww. sieci kanalizacyjnej.
Jednocześnie Spółka przekazała wnioskodawcy następujące dokumenty:
1. Protokół odbioru końcowego, częściowego i przekazania do eksploatacji obiektu, zespołu obiektów (inwestycji robót) z dn. [...] 05.1997,
2. Protokół odbioru końcowego, częściowego i przekazania do eksploatacji obiektu, zespołu obiektów (inwestycji robót) z dn. [...].11.1997,
3. Protokół z dn. [...].06.1997 w sprawie wykonania pompowni PIl oraz ciągu kanalizacji sanitarnej w Z.,
4. Protokół odbioru końcowego, częściowego i przekazania do eksploatacji obiektu, zespołu obiektów (inwestycji robót) z dn. [...].03.2000,
5. Protokół odbioru końcowego, częściowego i przekazania do eksploatacji obiektu, zespołu obiektów (inwestycji robót) z dn. [...].05.2000,
6. Protokół z przeglądu kanalizacji sanitarnej z dn. [...].11.2000,
7. Protokół odbioru częściowego i przekazania do eksploatacji obiektu z dn. [...].03.2001,
8. Protokół z dn. [...].06.2001 w sprawie odbioru robót budowy kanalizacji sanitarnej w Z. przy ul. [...] - Etap V,
9. Protokół z dn. [...].11.2003 w sprawie odbioru robót modernizacji pompowni PIl w Z. wraz z rurociągami grawitacyjnymi i tłocznymi,
10. Protokół z dn. [...].12.2006 w sprawie odbioru robót modernizacji kanalizacji sanitarnej w tym modernizacji przepompowni PIl w Z. i Pil w B.,
11. Umowę z dn. [...].04.1997 pomiędzy Zarządem Gminy B. a A. W.,
12. Decyzję z dn. [...].11.1994 w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego i wydania pozwolenia na budowę I etapu sieci kanalizacji sanitarnej dla wsi Z. i R..,
13 Decyzję z dn. [...].05.1997 w sprawie pozwolenia na budowę ziemnych kablowych przyłączy energetycznych do zasilania pompowni ścieków sanitarnych PI i PIl w Z.,
14. Decyzję z dn. [...].01.1998 w sprawie pozwolenia na budowę sieci wodociągowej na działkach położonych w K. i Z.,
15. Decyzję z dn. [...].04.1998 w sprawie pozwolenia na budowę E etapu kanalizacji wsi Z. oraz przepompowni ścieków PI,
16. Decyzja nr [...] z dn. [...].07.1999 w sprawie pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej w Z. i R. -Etap III,
17. Decyzję nr [...] z dn. [...].09.1999 w sprawie pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej w Z., R. i części B. - Etap IV,
18. Decyzję nr [...] z dn. [...].11.1999 w sprawie pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej wraz z przykanalikami pompowni wraz z zasilaniem elektrycznym dla wsi B. Etap I,
19. Decyzję nr [...] z dn. [...].07.2000 w sprawie pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami, przepompowniami ścieków i doprowadzeniem energii elektrycznej do przepompowni w Z., Etap V,
20. Decyzję z dn. [...].05.2005 w sprawie pozwolenia na użytkowanie kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami do budynków i pompowniami ścieków,
21. Dziennik budowy wydany w dn. [...].06.2007, dotyczący budowy kanalizacji sanitarnej z przepompownią ścieków B. – Z.,
22. Dziennik budowy wydany w dniu [...].06.1999, dotyczący budowy sieci kanalizacyjnej oraz przepompowni ścieków w Z.,
23. Plan realizacyjny dotyczący budowy kanalizacji sanitarnej w Z. i R. Etap IV(5 map),
24. Plan realizacyjny dotyczący budowy kanalizacji sanitarnej w Z. i R. Etap HI (7 map),
25. Mapy projektowe dotyczące kanalizacji w Z., 19 sztuk.
Spółka wskazała, że są to dokumenty, które Gmina B. przekazała Spółce i którymi Spółka aktualnie dysponuje.
Ostateczne przedstawienie skarżącemu stanowiska organu w zakresie załatwienia jego wniosku o udzielenie informacji publicznej bezspornie nastąpiło przed wydaniem orzeczenia sądowego w niniejszej sprawie i taką formę załatwienia wniosku skarżącego uznać należy za dopuszczalną. Zatem skoro w momencie rozpoznawania przez Sąd skargi organ nie pozostawał już w bezczynności, to zachodził brak podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 149 p.p.s.a. i wydania orzeczenia zgodnego z żądaniem skargi o obowiązku wydania przez organ we wskazanym terminie aktu lub podjęcia czynności. W konsekwencji, jako że postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, konieczne stało się jego umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Sąd na postawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło