II SAB/Rz 105/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi K. R. na bezczynność Dyrektora Muzeum [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej I. stwierdza, że Dyrektor Muzeum [....] dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Muzeum [....] na rzecz skarżącego K. R. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 3 października 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga KR (dalej: "skarżącego") na bezczynność Dyrektora Muzeum Okręgowego w [...], w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że w dniu 2 września 2019 r. skarżący za pośrednictwem platformy ePUAP zwrócił się do Dyrektora Muzeum Okręgowego w [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej obejmującej podanie ilości osób zatrudnionych w Muzeum na podstawie umowy o pracę oraz umowy zlecenia, z wyszczególnieniem nazw stanowisk. W dniu 17 września 2019 r. skarżący ponowił żądanie, a w dniu 23 września 2019 r., skierował skargę do Sądu. W ocenie skarżącego organ pozostaje w nieusprawiedliwionej bezczynności, bowiem pomimo upływu 14-dniowego terminu przewidzianego przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429) – dalej: "u.d.i.p.", nie udostępnił żądanej informacji. Skarżący wniósł o zobowiązanie Dyrektora do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzenie, że Dyrektor dopuścił się bezczynności oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Muzeum Okręgowego w [...] wniósł o umorzenie postępowania w przedmiocie zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej oraz o odstawienie od zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania obejmujących wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika. Organ podał, że skarżący wniósł skargę jedynie za pośrednictwem platformy ePUAP. Nie wystosował wniosku za pośrednictwem poczty tradycyjnej lub za pośrednictwem poczty e-mail. Z uwagi na problemy techniczne z możliwością logowania się do platformy ePUAP oraz służbowy wyjazd za granicę, wniosek skarżącego nie mógł zostać rozpatrzony w terminie. Dyrektor powziął wiedzę o ww. wniosku dopiero w dniu złożenia skargi, tj. 23 września 2019 r. Bez zbędnej zwłoki, w dniu 24 września 2019 r udostępnił skarżącemu żądaną informację. Opóźnienie w udostępnieniu informacji publicznej wynikło z przyczyn obiektywnych i niezależnych od organu. Odnosząc się natomiast do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania Dyrektor podniósł, że skarżący nie przygotował skargi nietypowej i wymagającej dużego nakładu pracy, a w sprawie nie zaistniały ani okoliczności faktyczne wymagające ustalenia, ani budzące wątpliwości problemy prawne wymagające rozstrzygnięcia. Brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego w tym zakresie wniosku skarżącego. W piśmie procesowym z dnia 9 października 2019 r. skarżący rozszerzył żądanie skargi o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 50 zł. Zdaniem skarżącego, sytuację, w której podmiot nie reaguje na korespondencję skierowaną do niego w przewidzianej prawem ustawowej elektronicznej formie z użyciem profilu zaufanego, uznać należy za niedopuszczalną. Tym bardziej, że jak wynika z odpowiedzi na skargę, Dyrektor śledzi skrzynkę e-mailową, nie mającą charakteru urzędowego, a przez ponad miesiąc czasu nie sprawdza urzędowej platformy ePUAP. W ocenie skarżącego taka sytuacja nosi znamiona rażącego naruszenia prawa. Argumentacja organu przytoczona na poparcie wniosku o odstąpienie od zasądzenia części kosztów postępowania stanowi natomiast argumentacje ad personam i nie dotyczy przedmiotu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2018r, poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, jak wynika z kolei z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Prawo do informacji, w świetle art. 61 Konstytucji RP, jest publicznym prawem obywatela, które odbywa się na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Ustawa, co oczywiste, znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Bezczynność organu w zakresie dostępu do informacji publicznej ma miejsce, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie podejmuje we wskazanym w art. 13 u.d.i.p. terminie, stosownych czynności, tj. nie udostępnia informacji lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia (zob. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 dostępny na str. cbosa). Trzeba również wskazać, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych w sprawach skarg na bezczynność polegającą na nieudzieleniu informacji publicznej skarżący nie jest zobowiązany do składania wezwania o usunięcie naruszenia prawa w oparciu o art. 52 § 3 P.p.s.a. (n.p. wyrok NSA ww., wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 17/09). W wyroku NSA z dnia 24 maja 2006 r. postawiono znajdującą zastosowanie w niniejszej sprawie tezę, że skoro skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej zmierza do jak najszybszego rozpatrzenia wniosku, a ustawa nie stawia dodatkowych warunków do jej wniesienia, to może być ona wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Dlatego zarzut formalny Spółki, o braku wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie mógł skutkować odrzuceniem skargi. Oceniając zasadność skargi trzeba wskazać, że w kontrolowanej sprawie bezsporny pozostaje fakt, że wniosek o udzielenie informacji publicznej został skierowany do podmiotu, który zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. mieści się w kręgu podmiotów określonych przez ustawodawcę, jako obowiązane do udostępniania informacji publicznej w zakresie, w jakim byłby on dysponentem żądanej informacji oraz zastosowanie do żądanej informacji miałby tryb przewidziany w u.d.i.p. Zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio, a wnioskodawca może wystąpić do takiego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skoro, według art. 16 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji, to również odmowa udzielenia informacji publicznej przez inny podmiot zobowiązany następuje w drodze decyzji. Wniosek skarżących zainicjował postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej i powinien zakończyć to postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. zasadniczo albo udzielić informacji publicznej albo wydać decyzję o jej odmowie - o ile oczywiście znajduje się w posiadaniu tej informacji. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, że informacja publiczna została udzielona z opóźnieniem, dopiero po otrzymaniu skargi wnioskodawcy do sądu. W świetle zaistniałych okoliczności Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, która z uwagi na niezwłoczne udzielenie informacji nie miała cech rażącego naruszenia prawa. O "rażącym naruszeniu prawa" w postaci bezczynności może świadczyć zlekceważenie wnioskodawcy i jego żądania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I OSK 296/15; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Dla uznania, że bezczynność organu miała miejsce z naruszeniem prawa w stopniu rażącym należy wykazać, że odpowiedzialność za nią ponosi organ administracji i że jest ona niemożliwa do zaakceptowania w państwie prawnym. Kierując się powyższymi dyrektywami wykładni pojęcia rażącego naruszenie prawa, Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie podlega takiej kwalifikacji. Okoliczności wskazane przez Dyrektora w odpowiedzi na skargę nie usprawiedliwiają przyczyn opóźnienia, ale nie sposób uznać, że istniała zła wola, czy też celowe unikanie rozpatrzenia wniosku. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w pkt I i II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. O należnych stronie skarżącej kosztach postępowania (pkt III wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 206 P.p.s.a. Na zasądzone koszty w łącznej wysokości 597 zł składa się: wpis od skargi - 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika - 480 zł. Z wyłożonych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku - art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. Przyznane koszty są kwotą minimalną, a nie zaistniały podstawy do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika na podstawie art. 206 P.p.s.a. Trzeba bowiem zwrócić uwagę na art. 134 P.p.s.a, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.