II SAB/Rz 117/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-07-28
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba bezrobotna, posiadająca jedynie dochody z najmu, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę na decyzję ZUS?Ratio decidendi
Osoba bezrobotna, której jedynym źródłem utrzymania są dochody z najmu, a która ma trudności z bieżącym opłacaniem czynszu, mediów i zaległości podatkowych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu i możliwości skorzystania z uprawnień procesowych, w tym kontroli instancyjnej.Stan faktyczny
Skarżący, C.K., zwrócił się o ustanowienie radcy prawnego w celu zaskarżenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił jego skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący jest osobą bezrobotną, posiadającą jedynie dochody z najmu, z których pokrywa bieżące koszty utrzymania, ale z trudnościami. Wskazał na zaległości w opłatach czynszowych, mediach i podatkach, co doprowadziło do wszczęcia egzekucji i zajęcia rachunku bankowego. Wniosek o ustanowienie radcy prawnego został złożony wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, które zostało już wcześniej przyznane.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. K. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] w przedmiocie niewykonania w określonym terminie czynności wynikających z przepisów odrębnych postanawia ustanowić dla skarżącego radcę prawnego.
Wyrokiem z dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt j.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił wniesioną przez C. K. skargę.
Wnioskując o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżący zwrócił się jednocześnie o przyznanie radcy prawnego celem jego zaskarżenia; wniosek ten podtrzymał w złożonym następnie urzędowym formularzu PPF mającym zastosowanie do przyznawania prawa pomocy osobom fizycznym, rozszerzając go
o żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wskazał, że nie pracuje i posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Nie korzysta z pomocy społecznej. Jako posiadany majątek wykazał zajmowane mieszkanie w W. (pow. 31 m²) oraz wynajmowane w S.(pow. 25 m²). Dochody z najmu w wysokości 550 zł brutto miesięcznie stanowią jedyne jego źródło utrzymania. Z dochodów tych 100 zł przeznacza na częściowe opłacenie czynszu za mieszkanie, 30 zł – na opłaty telefoniczne, 40 zł – na zakup biletów, 40 zł – na zakup środków czystości, 30 zł – na zakup leków; pozostałą kwotę, tj. ok. 300 zł, przeznacza na zakup żywności. Z powodu ograniczonych środków finansowych nie jest w stanie opłacić pełnego czynszu za mieszkanie (jego pełna wysokość to 231 zł) oraz opłat za energię elektryczną (42 zł za okres 1 kwiecień – 31 maj 2015 r.) i gaz (24 zł). Z powodu zaległości w opłacaniu zryczałtowanego podatku od najmu mieszkania została względem niego wszczęta egzekucja i zajęty rachunek bankowy.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Wniosek w części dotyczącej kosztów sądowych nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu, co powodowane jest przyznanym już skarżącemu w niniejszej sprawie wcześniejszym zwolnieniu od nich (postanowienie z dnia 6 marca 2015 r.). Ponawianie wniosku w tym zakresie jest zbędne, gdyż zwolnienie od nich rozciąga się na całość postępowania zarówno przed Sądem I jak i II instancji.
W tej sytuacji wniosek o ustanowienie radcy prawnego podlega analizie pod względem wykazania przez skarżącego przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Analiza sytuacji materialnej wnioskodawcy nie pozostawia wątpliwości, że przy stwierdzonym już braku możliwości opłacenia kosztów sądowych, nie będzie on również w stanie ponieść kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika z wyboru w celu ewentualnego wniesienia od zapadłego wyroku skargi kasacyjnej.
Sytuacja finansowa skarżącego od momentu przyznania zwolnienia od kosztów sądowych nie uległa żadnej poprawie. Nadal jedyne źródło utrzymania jego
i zajmowanego mieszkania stanowią dochody z najmu drugiego z mieszkań. Zapewniają mu one co prawda bieżącą egzystencję, jednak wyłącznie na minimalnym poziomie, który trudno uznać za akceptowalny. Potwierdzeniem tego jest wyłącznie częściowe regulowanie należności czynszowych, zaległości w opłatach za tzw. media (energia elektryczna i gaz) oraz zaległości podatkowe. W świetle udzielonych informacji, okoliczności te nie budzą wątpliwości, znajdując częściowe odzwierciedlenie w dołączonych załącznikach (informacja PIT-28 o wysokości przychodu za rok 2014, zawiadomienie o wysokości zaliczki na poczet czynszu, nieopłacone faktury za energię elektryczną i gaz, tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]).
Skutkuje to uznaniem braku posiadania przez wnioskodawcę realnych możliwości wygospodarowania środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru,
a w konsekwencji uwzględnieniem złożonego przez niego wniosku. Pozostaje to
w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej - niezależnie od jej sytuacji finansowej - szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień, w tym umożliwiających kontrolę instancyjną orzeczenia Sądu I instancji.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245
§ 2 i art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło