II SAB/Rz 12/12

z dnia 25 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2012 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.C., J.C., L.C., U.G., R.C.-E., S.M. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę [...] postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. Przedmiotem rozpoznawanej skargi M.C. oraz reprezentowanych przez niego J.C., L.C., U.G., R.C.-E. i S.M. jest przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę [..] w ..] postępowania administracyjnego w spawie z ich wniosku dotyczącego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości gruntowej położonej w ..] pomiędzy ulicami [..] i [..] oznaczonej jako działka nr ewid. [..] /77 o pow. 492m2. Sprawie ze skargi w/w na przewlekłe prowadzenie postępowania w tym przedmiocie przez Starostę [..], z uwagi na jej zawarcie w jednym piśmie procesowym, zgodnie z art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. poz. 270 z 2012 r., dalej zwana "P.p.s.a.") nadano odrębny bieg. Przedstawiając szczegółowo wykaz podejmowanych w sprawie czynności, jak i zapadających decyzji oraz orzeczeń strona skarżąca twierdzi, że przewlekłość postępowania polega na braku merytorycznego rozpatrzenia zgłaszanych wniosków i podnoszonych argumentów w sprawie toczącej się od 1993 r. Wymieniony organ przewlekle wykonuje zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie określane w kolejnych wyrokach wydawanych w sprawie. W toku postępowania dokonywano podziału pierwotnych działek o nr [..] /1 i [..] o pow. 2306m2 i zwracano je w mniejszych areałach niż objęty wnioskiem. Po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z 1996 r. zwrócono im działkę nr [..] /15 o pow. 1152m2. Następnie w 2006 r. po kolejnym wyroku sądu administracyjnego zwrócono im działki nr [..] /23 o pow. 591m2 oraz nr [..] /24 o pow. 71m2. Do zwrotu pozostała natomiast działka nr [..] /77, na której w toku postępowania inwestycje w postaci budowy garaży prowadziła [..] Spółdzielnia Mieszkaniowa. Pomimo zgłoszonego żądania w 1993 r. kolejne ponaglenia dotyczące tej samej nieruchomości były przez Starostę [..] traktowane jako nowe wnioski, co w ocenie strony skarżącej stanowiło manipulowanie dokumentami. W związku z powyższym strona skarżąca domaga się zobowiązania organu do wydania prawidłowej decyzji o zwrocie działki, ukarania go grzywną, oraz zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [..] wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że po rozpoznaniu odwołań w/w stron oraz [..] Spółdzielni Mieszkaniowej i użytkowników garaży, decyzją z 30.12.2011 r. nr [..] uchylił decyzję Starosty [..] z 9.11.2011 r. nr [..] orzekającej o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] /77 o pow. 0,492ha objętej KW [..] 0 na rzecz L.C., J.C., S.M., R.C.-E., U.G. i M.C. i zwrocie przez nich zwaloryzowanego odszkodowania, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powodem zapadłego rozstrzygnięcia było niewykonanie przez organ I instancji zaleceń Wojewody wydanych na wcześniejszym etapie postępowania i zawartych w decyzji z 6.07.2011 r. nr [..], jak również zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zawartych w wyroku z 4.11.2009 r. sygn. akt II SA/Rz 161/09. W ocenie Wojewody w sprawie nie zachodzi zatem przewlekłość postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a przepisu art. 3 § 2 P.p.s.a., w tym spraw podlegających załatwieniu w formie decyzji administracyjnej. Zasadniczo, jak stanowi przepis art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Należy przez to rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Środkiem, o jakim mowa w powołanych przepisach P.p.s.a. jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, uregulowane w przepisie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn.zm.; dalej zwana "K.p.a."). Zgodnie z nim, w brzmieniu obowiązującym od 11.04.2011 r., a nadanym ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 6 z 2011 r., poz. 18), na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Postępowanie, którego dotyczy skarga oraz zgłoszone przez skarżącego roszczenie, prowadzone jest na zasadach określonych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, z późn.zm.). Zgodnie z art. 142 ust. 1 tej ustawy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej, oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji. Natomiast według przepisu art. 9a tej ustawy organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie, rozstrzyganych w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, jest wojewoda. Zarazem zgodnie z art. 17 pkt 2 K.p.a. organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 37 § 1 K.p.a. w stosunku do wojewodów są właściwi w sprawie ministrowie. Tak więc przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę [..] postępowania niezbędne było wniesienie do właściwego ministra zażalenia, o którym mowa w powołanych przepisach. Właściwego w sprawie ministra określa aktualnie przepis art. 3 ust. 1 u.g.n., na skutek zmian wynikających z ustawy z dnia 1 marca 2002 r. o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 25, poz. 253, zob. art. 1 ust. 1 pkt 4, art. 2 ust. 1, art. 46). Tymczasem skarżący pomimo wezwania nie przedłożył dowodu, że z takiego środka zaskarżenia skorzystał, a dowodu takiego nie ma również w nadesłanych załącznikach do skargi. W tym stanie rzeczy, wobec niewyczerpania trybu skargowego wymaganego w sprawie, której przedmiotem kontroli Sądu miało być przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę [..] postępowania administracyjnego, niezbędne jest odrzucenie wniesionej skargi. Jak bowiem stanowi art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych względów, niż szczegółowo wymienione w punktach 1 – 5 powołanego przepisu. O niedopuszczalności skargi na tej podstawie prawnej świadczy m.in. fakt niewyczerpania przez skarżącego opisanego wyżej trybu skargowego, którego istota sprowadza się nie tylko do otwarcia skarżącemu drogi sądowoadministracyjnej, ale również wywarcia na właściwy organ presji, aby w jak najszybszym terminie zakończył sprawę administracyjną, ponieważ w uwzględnieniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd zgodnie z art. 149 § 1 i § 2 P.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie określonego aktu administracyjnego stwierdzając jednocześnie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a ponadto może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i § 2 oraz art. 37 §1 w zw. z art. 17 pkt 2 K.p.a.