II SAB/Rz 12/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. G. na bezczynność Dyrektora Gimnazjum [...] nr [...] w [...] w przedmiocie informacji publicznej - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Do skargi na bezczynność Dyrektora Gimnazjum [...] nr [...] w [...] w przedmiocie informacji publicznej składająca ją E. G. dołączyła formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że nie jest w stanie ich uiścić bez uszczerbku dla utrzymania siebie i dwóch małoletnich córek. Podniosła, że jest zatrudniona tylko na część etatu i dlatego otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 400 zł. Dochody rodziny to także alimenty na córki w kwotach po 750 zł. Koszty utrzymania domu, w którym wymienione mieszkają to 500 zł, zaś koszty zakupu lekarstw dla córek skarżącej to kwota 400 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni wskazała, że spłaca zaciągniętą w wysokości 53 500 zł pożyczkę (rata 1250 zł miesięcznie) oraz kredyt zaciągnięty na kwotę 3200 zł. Ze względu na zbyt małą ilość danych potrzebnych do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku strony, wezwano ją do ich uzupełnienia poprzez podanie: średnich miesięcznych wydatków na wyżywienie rodziny, tytułu prawnego do domu, w którym rodzina mieszka i wyszczególnienie średnich miesięcznych wydatków na jego utrzymanie, wydatków na telefon i Internet, wskazanie posiadanych pojazdów mechanicznych i kosztów ich utrzymania, celu zaciągnięcia podanych we wniosku pożyczki i kredytu oraz źródła pokrycia tak wynagrodzenia pełnomocnika, jak i wszystkich comiesięcznych wydatków. Wezwanie dotyczyło także przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych strony za okres od 1 grudnia 2016 r. do dnia wykonania wezwania. Pomimo upływu zakreślonego stronie terminu na wykonanie powyższego wezwania, nie udzieliła ona na nie żadnej odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Brak jest podstaw do uwzględnienia żądania strony udzielenia jej prawa pomocy, bowiem nie wykazała ona, by pomoc ta była jej rzeczywiście potrzebna. Prawo pomocy to instytucja wyjątkowa, a przesądza o tym brzmienie art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", który jako obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadę wskazuje, iż to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że wsparcie Państwa może nastąpić tylko w sytuacjach, gdy nie ma wątpliwości, że jest ono danej osobie potrzebne. Zwolnienie od kosztów sądowych to częściowe prawo pomocy (art. 245 § 3 P.p.s.a.), którego przesłanką przyznania jest niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Wykazanie tej przesłanki spoczywa na barkach wnioskodawcy, o czym jednoznacznie przesądza brzmienie powołanego art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. E. G. w złożonym przez siebie wniosku podała za mało informacji, w oparciu o które możliwa byłaby ocena jej możliwości płatniczych. W szczególności, wątpliwości budziła prawdziwość tych danych wobec faktu, iż zadeklarowane comiesięczne wydatki tj. 2150 zł przekraczały zadeklarowane comiesięczne dochody tj. 1900 zł. Dlatego też referendarz sądowy skorzystał w takiej sytuacji z instytucji przewidzianej w art. 255 P.p.s.a., wzywając wnioskodawczynię do podania dodatkowych informacji dotyczących jej wszystkich comiesięcznych dochodów i wydatków. Na częściowe choćby potwierdzenie powyższego E. G. zobligowana została do przedłożenia wyciągów z jej rachunków bankowych. Wymieniona nie udzieliła jednak na wskazane wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi, nie rozwiewając tym samym wątpliwości co do jej faktycznej sytuacji finansowej. Wobec powyższego, zasadnym stała się odmowa przychylenia się do jej wniosku. Jak już bowiem wyżej zaznaczono, pomoc ze środków publicznych może otrzymać tylko osoba, która zdoła udowodnić, że pomocy tej rzeczywiście wymaga, bowiem w przeciwnym wypadku nie będzie mogła realizować swoich praw na drodze sądowej. E. G. uchylając się od wyjaśnienia podniesionych w skierowanym do niej wezwaniu kwestii, nie wykazała, że spełnia przesłankę przyznania jej prawa pomocy określoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Dlatego też orzeczono o odmowie zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych, czego podstawę stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.