II SAB/Rz 127/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 28 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.J. i P.K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - postanawia - odrzucić skargę P.K. Wnioskiem z 5 lipca 2024 r. (data wpływu do organu) B.J. zwróciła się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: "PPIS") o udostępnienie informacji publicznej. PPIS pismem z 16 lipca 2024 r. (przesłanym ponownie 14 sierpnia 2024 r.) udzielił wyżej wymienionej odpowiedzi. W dniu 12 września 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła wspólna skarga B.J. i P.K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga P.K. podlega odrzuceniu. Na wstępie podkreślenia wymaga, że skuteczne wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego uzależnione jest m. in. od istnienia po stronie podmiotu wnoszącego skargę legitymacji do jej złożenia. Kwestię tę reguluje art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935 ze zm. - zwanej dalej jako "P.p.s.a."), zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2 cyt. artykułu). Z powyższego wynika więc, że legitymacja do wniesienia skargi jest związana z posiadaniem przez skarżącego interesu prawnego. Kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest ta legitymacja, ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem lub czynnością organu administracji. Innymi słowy, interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku - wyrok NSA z 3.06.1996 r., sygn. akt II SA 74/96, publ. ONSA 1997 nr 2, poz. 89). Interes prawny istnieje zatem wtedy, kiedy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z 22.02.1984 r., sygn. akt I SA 1748/83, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniesienie skargi przez podmiot, któremu zgodnie z art. 50 § 1 lub § 2 P.p.s.a. przysługuje legitymacja do jej wniesienia, stanowi jedną z podstawowych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia, której brak skutkuje odrzuceniem skargi (por. wyrok NSA z dnia 4.02.1998 r., sygn. SA/Bk 947/96, LEX nr 31892, postanowienie NSA z dnia 19.05.1998 r., I SA/Łd 78/98, LEX 36198). W postanowieniu z dnia 13.06.2007 r., sygn. II FSK 1337/06 (LEX nr 384145) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że odrzucenie skargi uznać należy tylko wtedy za dopuszczalne, gdy brak legitymacji skargowej jest ewidentny, np. skargę wniosła osoba, której ustawa szczególna nie przyznaje w konkretnym przypadku tej legitymacji. W niniejszej sprawie postępowanie zainicjował wniosek B.J. o udostępnienie informacji publicznej. Wyjaśnić należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm. dalej: "u.d.i.p."), jest regulacją o charakterze szczegółowym, dotyczącą materialnych i procesowych kwestii udostępniania informacji publicznej, która odnosi się do szerokiego katalogu podmiotów, mających swoje odrębne kompetencje wynikające z innych ustaw, w zakresie udzielania przez te podmioty informacji publicznej. Tym samym wyznacza ona określony i szczególny sposób działania tych podmiotów, jak również autonomicznie reguluje status podmiotów wnioskujących o udzielenie informacji publicznej oraz mechanizmy ochrony tych podmiotów przed uchylaniem się adresatów ich wniosków od zajęcia stanowiska w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej jako regulacja szczegółowa, wyłącza tym samym dopuszczalność stosowania w sprawach o udostępnienie informacji publicznej regulacji o charakterze ogólnym, do których zaliczają się przepisy k.p.a. Z przepisów u.d.i.p., tj. art. 2 ust. 1, art. 10 ust. 1, a także art. 14 ust. 1 wynika, że stroną postępowania o dostęp do informacji publicznej, wszczynanego na wniosek, jest wyłącznie wnioskodawca, co powoduje, że w sprawach tych nie znajduje zastosowania art. 28 k.p.a. oraz podmiot, do którego skierowano taki wniosek o udzielenie informacji publicznej. W konsekwencji nie można uznać, by ktokolwiek, poza podmiotem, któremu odmówiono informacji publicznej w drodze decyzji, miał interes prawny uprawniający do złożenia skargi na tę decyzję (wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2016 r., I OSK 2456/14, z 6 listopada 2017 r., sygn. I OSK 2598/17, z 25 maja 2022 r., sygn. III OSK 1096/22). Skoro obowiązek udzielenia informacji publicznej powstaje w związku z wnioskiem konkretnej osoby, to tylko ta osoba ma przymiot strony postępowania. Brak jest podstaw prawnych do uznania, by podmiot, który nie był wnioskodawcą miał interes prawny uprawniający do złożenia skargi. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że skoro P.K. nie był stroną w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem B.J. o udzielenia informacji publicznej, to nie można uznać by posiadał legitymację skargową, a co za tym idzie by mógł on skutecznie złożyć skargę w niniejszej sprawie. Z uwagi na stwierdzony brak legitymacji skargowej P.K. do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, Sąd odrzucił jego skargę, jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 50 P.p.s.a. Wyjaśnić w tym miejscu należy także, że omyłkowo skierowano do P.K. wezwanie do uiszczenia solidarnie wraz z B.J. wpisu sądowego od skargi. Końcowo Sąd zwraca uwagę, że skarga B.J. podlegać będzie odrębnemu rozpoznaniu.