II SAB/Rz 13/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Starosty w przedmiocie zaległych uzupełniających roszczeń finansowych na rzecz córki postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem. Postanowieniem z dnia 15 października 2007 r. sygn. akt II SAB/Rz 13/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił wniesioną przez W. B. skargę na bezczynność Starosty w przedmiocie zaległych roszczeń finansowych na rzecz jej córki z uwagi na brak jednoznacznego określenia przez nią, na czym ta bezczynność polegała. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 29 października 2007 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) złożonym na obowiązującym w tym zakresie formularzu PPF skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Z zawartego w nim oświadczenia wynikało jedynie, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z córką, ich jedyny wartościowy składnik majątku to mieszkanie o pow. 37 m², a jako dochody zostały wymienione zaliczka alimentacyjna w kwocie 170 zł. i zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Ponieważ oświadczenie to okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, została ona wezwana do jego uzupełnienia poprzez wykazanie: a) wszystkich uzyskiwanych przez siebie i córkę dochodów, gdyż złożone oświadczenie pozostawało w rozbieżności m.in. z informacjami podanymi przez nią we wniosku o prawo pomocy z dnia 13 sierpnia 2007 r. w sprawie ze skargi objętej sygn. akt II SAB/Rz 12/07; we wniosku tym po stronie dochodów oprócz zaliczki alimentacyjnej zostały wykazane emerytura i dodatek mieszkaniowy, b) średniej wysokości ponoszonych w ciągu miesiąca kosztów utrzymania siebie i córki, w tym przeznaczanych na wyżywienie, utrzymanie mieszkania (opłaty), koszty leczenia i wydatki związane z edukacją córki (studia), c) źródła i sposobu pokrywania wydatków związanych z kosztami zwykłego utrzymania w przypadku, jeżeli zaliczka alimentacyjna i zasiłek pielęgnacyjny stanowią jedyne jej źródło dochodów; obecne realia życiowe bez wątpienia nie pozwalają na utrzymanie z kwoty 323 zł. 2 osób, w tym jednej studiującej, d) korzystania ze wsparcia pomocy społecznej (jeżeli tak, w jakiej formie i wysokości). W wezwaniu został wskazany termin do jego wykonania, tj. 7 dni od otrzymania wezwania oraz rygor związany z jego niewykonaniem w postaci rozpoznania wniosku wyłącznie w oparciu o informacje zawarte w formularzu PPF. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, zostało ono podjęte przez skarżącą 15 listopada 2007 r. W wyznaczonym terminie, którego ostatnim dniem był 22 listopada 2007 r. wezwanie nie zostało jednak przez nią wykonane. W dniu 23 listopada 2003 r. skarżąca nadała w urzędzie pocztowym wraz z licznymi załącznikami formularz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania stosowany dla potrzeb zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym, jednak z uwagi na jego złożenie z uchybieniem wyznaczonego terminu (o 1 dzień), nie został on wzięty pod uwagę (o konsekwencjach niezłożenia dodatkowego oświadczenia w terminie skarżąca została pouczona w wezwaniu). W związku z powyższym stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zastępcy prawnego w osobie radcy prawnego lub adwokata wiąże się z przyznaniem całkowitego prawa pomocy, co w przypadku osoby fizycznej związane jest z wymogiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Wynika z tego jednoznacznie, iż spełnienie przesłanki do przyznania prawa pomocy ciąży na osobie wnioskującej o jego przyznanie. Ocena możliwości płatniczych W. B. dokonana na podstawie informacji zawartych w formularzu PPF nie potwierdza jednoznacznie spełnienia przesłanki warunkującej przyznanie jej prawa pomocy i to zarówno we wnioskowanym zakresie (całkowitym) jak i w zakresie częściowym (zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego). Wynika to przede wszystkim z rażącej dysproporcji między ujawnionymi w formularzu źródłami dochodu (zaliczka alimentacyjna i zasiłek pielęgnacyjny) w stosunku do rzeczywistych potrzeb skarżącej i jej studiującej córki oraz rozbieżności z informacjami składanymi dla potrzeb prawa pomocy w innych toczących się sprawach z jej udziałem w których jako źródła dochodu była wykazywana pobierana przez skarżącą emerytura czy dodatek mieszkaniowy. Złożenie przez W. B. dodatkowego oświadczenia co do rzeczywiście uzyskiwanych przez nią i córkę dochodów oraz ponoszonych kosztów utrzymania miało ułatwić dokonanie prawidłowej i wszechstronnej oceny jej sytuacji materialno – bytowej, a przez to zdolności do poniesienia kosztów postępowania; z przyczyn niezależnych od Sądu nie było to możliwe. Nawet gdyby abstrahując od terminowości i formy przyjąć skuteczność złożonego przez nią dodatkowego oświadczenia należy stwierdzić, że informacje zawarte w nim oraz dołączonych załącznikach nie wyczerpują wyjaśnienia wszystkich kwestii, o które skarżąca była wzywana. Dotyczy to przede wszystkim ewentualnych dochodów uzyskiwanych przez jej córkę, wysokości wydatków przeznaczanych na jej edukację, na zakup żywności oraz leczenie. Nie ulega wątpliwości, że stanowią one znaczące obciążenie domowego budżetu. Dlatego też brak wykazania ich wysokości połączony z brakiem wskazania źródeł ich finansowania czyni niemożliwym stwierdzenie, iż skarżąca spełniła ustawową przesłankę do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 245 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.